Forum Logo  

Anasayfa Kimler Online Forum Duyuruları Yönetim İletişim Reklam Ver
Geri Git   ForumDenizi.Com > Webmaster ve Teknoloji > Bilim ve Teknoloji Haberleri

Bilim ve Teknoloji Haberleri Internet, bilim, bilişim ve teknoloji dünyasından son haberlerin paylaşılacağı bölüm.

Etiket Listesi

Like Tree4Beğeniler
  • 1 Post By Komutan Logar
  • 2 Post By Regex
  • 1 Post By Komutan Logar

  
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 11 Temmuz 2019   #1
Bir cisim yaklaşıyor efendim..
 
Komutan Logar - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

Üyelik tarihi: 17 Temmuz 2018
Cinsiyet: Bay
Mesajlar: 2,354
Konular: 327
Rep Gücü: 5
Puanları: 128
Rep Grafiği: Komutan Logar will become famous soon enoughKomutan Logar will become famous soon enough
Alınan Beğeni: 794
Verilen Beğeni: 505
Nereden: Tel'aran'rhiod
İlişki Durumu: Yok
Burç: Boga
Takım: Galatasaray
Konub Bir Cismin Gezegen Olup Olmadığı Nasıl Belirleniyor?

Bir Cismin Gezegen Olup Olmadığı Nasıl Belirleniyor?

Güneş Sistemi içinde hangi gezegenlerin bulunduğunu sorsak muhtemelen herkes doğru yanıt verebilir. Peki 'gezegen' kelimesinin tam olarak ne ifade ettiğini gerçek anlamıyla kaç kişi açıklayabilir?
Güneş Sistemi’nde 8 gezegen vardır. Bunların dördü katı bir yüzeye sahip, iç gezegenler olan Merkür, Venüs, Mars ve Dünya; dördü de gazdan oluşan dış gezegenler Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün’dür. Eskiden Plüton da Güneş Sistemi'nin gezegenleri arasında kabul ediliyordu ancak bazı nedenlerden dolayı gezegen tanımını kaybetti.

Plüton’un gezegen unvanını kaybetmesi, 2006 yılında gerçekleşti. Üstünde kalp deseni olan bu sevimli gezegenin 'gezegenlikten' çıkarılması, ilkokul hayatında Plüton’u gezegen olarak öğrenen insanların, 1930’da gezegeni keşfeden Clyde Tombaugh’ın varislerinin ve hayranlarının, genel olarak bu küçük gezegene sempati besleyen insanların, Çarşı’nın ve daha pek çok kişinin tepki göstermesine neden oldu.


Uluslararası Astronomi Birliği (IAU), yaptığı toplantıda Plüton’un gezegen olmadığına karar verdi. Bu olaydan önce üzerinde anlaşılmış bir gezegen tanımı yoktu. Özetle gezegen olduğu fikri akla yatan her şeye gezegen diyorduk. Peki şimdi neye gezegen diyoruz?

Uzaydaki nesneleri bakınca tanımak kolaydır. Ay zaten en büyükleri, herkes biliyor. Küçük parıldayıp sönen, hemen her gece aynı yerde duran noktalar aslında devasa birer yıldız. Işığı sabitse gezegen, muhtemelen de Venüs -bizde seher yıldızı diye de bilinir. Işığı sabit ve hareketliyse uçak ışığı, gök cismi değil. Buluta benzer silik hareler de nebulalar. Bir de sonsuz boşluk. Bakarak görebildiklerimiz bu kadar.

Gezegenlerin bu kadar yakın zamanda tanımlanmış olmasının elbette bir sebebi var: Şimdiye kadar bulduğumuz gezegenler iki elin parmaklarını geçmiyordu. Artık başka sistemlerdeki gezegenleri bile gözlemleyebiliyoruz. Modern sistemler, bizim bakarak göremediğimiz yapıları bile algılamayı sağlıyor.


Bilim insanları, 'Gezegen nedir?' sorusuna yanıt vermek için bir takım sorular belirledi;
1- Güneş’ten başka yıldızların da etraflarında dönen dünyaları var mı? Varsa bu yapılara da gezegen denilebilir mi?

2- Güneş Sistemi’ne geçmişte dahil olan ancak kütleçekimi nedeniyle sistemden uzaklaşmış olan yıldızsız yapılar da gezegen olarak kabul edilebilir mi?

3- Kendi Güneş Sistemimiz içerisinde, Neptün’ün ötesinde başka cisimler var mıydı ve Plüton onların tipik bir örneği miydi?

Bu soruların büyük çoğunluğu için net, bilimsel ve kesin cevaplar var. Örneğin Neptün’ün ötesinde yüzlerce cisim var. Bunların renkleri kırmızıdan maviye uzanan bir skalada değişiyor. Güneş Sistemi’ni bir kuşak gibi saran bu yapıya Kuiper Kuşağı ya da Kuiper Kemeri adı veriliyor.


Yeterince büyük olan her cisim, hidrostatik denge adı verilen noktaya kadar cisimleri çekiyor. Bu da bizim bildiğimiz eliptik yörüngelerin ortaya çıkmasını sağlıyor. Bu kütle çekim, cisimlerin konumlarını ve unvanlarını değiştiriyor. Örneğin eskiden Kuiper Kuşağı’nın iri kıyım üyelerinden olan Triton, bugün Neptün’ün uydusu haline gelmiştir.

Öte yandan uzayı algılama becerimiz de oldukça arttı. Artık oluşmakta olan yıldız sistemlerini canlı canlı izleyebiliyoruz. (Olduğu kadar tabii, aslında yer yer milyarlarca yıl önceye bakıyoruz.) Yaptığımız simülasyonlar da oldukça isabetli sonuçlar veriyor. Gezegenlerin önce çekirdekleri, sonra katmanları oluşuyor. Yeterince madde toplamayı başaran gezegenler daha sonra etraflarına gaz toplayıp gaz devlerine dönüşebiliyor. Erken dönem gezegen adayları birbirleriyle birleşiyor, çarpışıyor ve bizimki gibi dünyalar en sonunda hayatta kalanlardan oluşuyor.


Kendi sistemimiz dışında da yüzlerce gezegen bulduk. Elimizdeki dev veriye ve incelemelere bakarak şu anda genel olarak bulması kolay öte gezegenleri bulduğumuz söylemek kolay. Kısa yörüngelerde dönen, genelde düşük kütleli yıldızların gezegenlerini bulduk. Sonuç olarak dört farklı gezegen tipi belirlendi.

Düşük kütleli gezegenler: Dünya, Merkür gibi boyutu küçük, kütlesi az, ya atmosferi olmayan ya da ince bir atmosfere sahip gezegenler.
Orta-kütleli gezegenler: Dünya’dan büyük, süper dünya olarak adlandırılan, Satürn boyuna ulaşabilen ve kalın atmosferli gezegenler
Yüksek-kütleli gezegenler: Jüpitervari dev yapılardır, kendi kütleçekimsel alanları vardır.
Çekirdeğinde ağır hidrojen izotoplarına ev sahipliği yapanlar: Bu cisimlerin artık kütlesi çok artmıştır. Kahverengi cüceler ya da başarısız/olamamış yıldızlar olarak da adlandırılırlar.
Buraya kadar her şey bilgiydi. Buradan sonrasında sorulacak soru şu: Gezegen ile gezegen olmayan bir cisim arasında çizgiyi nerede çekiyoruz?

Bu sorunun cevabı biraz karışık. Oldukça yaygın bir görüşe göre hidrostatik denkleme giren her cisim gezegendir. Bu durumda karşımıza bir başka sorun çıkıyor: Güneş Sistemi’ne 107 gezegen daha eklememiz gerekir. Bu cisimlerin 19’u uydudur.

Bir başka görüş ise bizim gezegenlerimize benzeyen yapıların, yerlerinden bağımsız olarak gezegen kabul edilmesini destekliyor. Hem bu görüş hem de bir cisim etrafında dönmeyen gezegen olup olmayacağı konusunda tartışmalar devam ediyor.


Peki IAU ne yaptı? Gidip idareten bir tanım buldu.

Bir cismin gezegen olarak kabul edilmesi için şu üç şarta uyması gerekiyor:

1- Hidrostatik denkleme dahil olması ya da eliptik şekil çizecek kütlesinin bulunması,

2- Güneş’in ve yalnızca Güneş’in etrafında dönmeli

3- Yörüngesini başka gezegenimsi ya da rakip gezegenlerden temizlemiş olmalıdır.

Yani sadece Güneş’in gezegeni olabiliyor. Üstelik yörüngesini temizlemiş olma kavramı bu değerlendirmeyi bizim sistemimiz içinde bile ölçümü zor ve tartışmalı hale getiriyor. Bazı uzmanlara göre bu konuda yapılacak çalışmalarda coğrafi özellikler de önemli durumda.

Jean Luc Margot’un tartışmaları bir adım ileri götüren teklifi ise gezegen tanımını genişletiyor.

Jean Luc Margot'a bir gezegen olmanın şartları şu şekilde:
  • Bir yıldızın etrafında dönmeliler.
  • Kütle ve yörünge mesafesi konusunda kendi yörüngelerinde dominant olmalılar
  • Yörüngelerindeki yıkıntıları 10 milyar yıl içinde temizleyebilecek olmalılar
  • Yörüngeleri, yıldızları var olduğu sürece bozulmadan kalabilmeli.

Bu sistem, büyük ihtimalle geniş ölçekte en uygulanabilir ve en açık gözlemlenebilirliğe sahip yöntem olacak.

Bu tanımların hiçbiri ne yazık ki Plüton’u yeniden gezegen yapmaya yetmeyecek. Belki bir istisna yapıp ona özel bir konum verirler ama umutları düşük tutmakta fayda var.

Alıntı:
WebTekno
Qasem bunu beğendi.


To view links or images in signatures your post count must be 0 or greater. You currently have 0 posts.
Komutan Logar isimli Üye şimdilik offline konumundadır  
Alt 11 Temmuz 2019   #2
Rademah
 
Qasem - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

Üyelik tarihi: 16 Ocak 2018
Cinsiyet: Bay
Mesajlar: 5,225
Konular: 217
Rep Gücü: 15
Puanları: 827
Rep Grafiği: Qasem is a splendid one to beholdQasem is a splendid one to beholdQasem is a splendid one to beholdQasem is a splendid one to beholdQasem is a splendid one to beholdQasem is a splendid one to beholdQasem is a splendid one to behold
Alınan Beğeni: 2491
Verilen Beğeni: 5353
İlişki Durumu: Uzak durun yeter...
Burç: Akrep
Takım: Turkiye
Standart Cevap: Bir Cismin Gezegen Olup Olmadığı Nasıl Belirleniyor?

Güzel bir çalışma

Bende iki şeyi düzeltti

Yeni ranımlamalara göre Jupiter bir gezegen değilmiş

Triton, neptünün uydusu haline gelmiş...

Aslında zaman geçtikçe tanımlamaların dahada değişip evrileceği muhtemeldir.
Gök kubbenin bı denli analiz edilip, keşfedilmesi muhteşem bir şey...
Qasem isimli Üye şimdilik offline konumundadır  
Alt 11 Temmuz 2019   #3
 
HaDeS - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

Üyelik tarihi: 06 Temmuz 2019
Cinsiyet: Bay
Mesajlar: 2,981
Konular: 888
Rep Gücü: 3
Puanları: 31
Rep Grafiği: HaDeS is on a distinguished road
Alınan Beğeni: 327
Verilen Beğeni: 0
Nereden: Manisa
Burç: Boga
Takım: Besiktas
Standart Cevap: Bir Cismin Gezegen Olup Olmadığı Nasıl Belirleniyor?

Plüton 'a üzüldüm.
HaDeS isimli Üye şuanda  online konumundadır  
Alt 11 Temmuz 2019   #4
 
Regex - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

Üyelik tarihi: 27 Kasım 2017
Cinsiyet: Bay
Mesajlar: 4,336
Konular: 141
Rep Gücü: 9
Puanları: 336
Rep Grafiği: Regex is a jewel in the roughRegex is a jewel in the roughRegex is a jewel in the roughRegex is a jewel in the rough
Alınan Beğeni: 3366
Verilen Beğeni: 3008
Nereden: <?php include("config.php"); ?>
Burç: Boga
Takım: Galatasaray
Standart Cevap: Bir Cismin Gezegen Olup Olmadığı Nasıl Belirleniyor?

@[Foruma üye olmadığınız sürece forum içeriğindeki bağlantıları görüntüleyemezsiniz. Foruma üye olmak için TIKLAYIN!] bunu biri mi gaza getirdi? Satürn mü gaza getirdi?

Mango ve Komutan Logar bunu beğendi.

  • When injustice becomes law, resistance becomes duty.
Regex isimli Üye şuanda  online konumundadır  
Alt 11 Temmuz 2019   #5
Bir cisim yaklaşıyor efendim..
 
Komutan Logar - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

Üyelik tarihi: 17 Temmuz 2018
Cinsiyet: Bay
Mesajlar: 2,354
Konular: 327
Rep Gücü: 5
Puanları: 128
Rep Grafiği: Komutan Logar will become famous soon enoughKomutan Logar will become famous soon enough
Alınan Beğeni: 794
Verilen Beğeni: 505
Nereden: Tel'aran'rhiod
İlişki Durumu: Yok
Burç: Boga
Takım: Galatasaray
Standart Cevap: Bir Cismin Gezegen Olup Olmadığı Nasıl Belirleniyor?

Alıntı:
Regex Nickli Üyeden Alıntı Mesajı göster
@[Foruma üye olmadığınız sürece forum içeriğindeki bağlantıları görüntüleyemezsiniz. Foruma üye olmak için TIKLAYIN!] bunu biri mi gaza getirdi? Satürn mü gaza getirdi?

hahahha hiç aklıma gelmediydi kanka ayıp bana
Regex bunu beğendi.


To view links or images in signatures your post count must be 0 or greater. You currently have 0 posts.
Komutan Logar isimli Üye şimdilik offline konumundadır  

Sosyal Ağlarda Paylaş

Etiketler
belirleniyor, bir, cismin, gezegen, nasıl, olmadığı, olup


Konuyu 1 kişi okuyor. (0 üye ve 1 misafir)
 
Seçenekler
Stil

Gönderme Kuralları
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB kodu Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Hem suçlu olup hem de küsen insan Beste ForumDenizi Sözlük 4 07 Kasım 2018 21:40
başka biri olmadığı halde ayrılmak isteyen Beste ForumDenizi Sözlük 1 02 Kasım 2018 10:10
Ve sen kuş olup gidersin ... Asi ve Mavi Aşka Dair Her Şey 0 27 Ağustos 2018 14:38
8 İlginç Gezegen BlackdeviL Bunları Biliyor musunuz? 0 23 Temmuz 2018 13:34
Android cihazımızda güncelleme olup olmadığını nasıl anlayabiliriz? Başak Android 0 24 Aralık 2017 00:02


Tüm Zamanlar GMT +3 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 19:18.