Forum Logo  

Anasayfa Kimler Online Forum Duyuruları Yönetim İletişim Reklam Ver
Geri Git   ForumDenizi.Com > Yaşam ve Eğlence > Serbest Kürsü > Bunları Biliyor musunuz?

Bunları Biliyor musunuz? Pek fazla bilinmeyen bilgileri paylaşabilirsiniz.

Etiket Listesi

  
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 23 Temmuz 2018   #1

Üyelik tarihi: 04 Aralık 2017
Cinsiyet: Bay
Mesajlar: 6,669
Konular: 2741
Rep Gücü: 8
Puanları: 51
Rep Grafiği: BlackdeviL will become famous soon enough
Alınan Beğeni: 1549
Verilen Beğeni: 2104
Nereden: İstanbul
İlişki Durumu: Evli
Burç: Kova
Takım: Galatasaray
Standart Rubai Nazım Şekli Açıklamalar Örnekler Konu Anlatımı

Rubai Nazım Şekli Açıklamalar Örnekler Konu Anlatımı

Rubai Özellikleri:1. Kafiye düzeni aaxa ya da aaaa biçimindedir.
2. Rübailerde aşk, şarap, dünyanın türlü nimetlerinden yararlanma, hayatın anlamı ve hayat felsefesi, tasavvuf veölüm gibi konular işlenir.
3. Rübai diğer nazım şekillerinden farklı olarak özel bir ölçüyle yazılır. 24 kalıbı vardır.
4. Rübaide ilk iki dize fikrin hazırlayıcısıdır. Asıl söylenmek istenen düşünce 3. veya 4. dizede ortaya çıkar.
5. Genelde mahlasız şiirlerdir.
6. Rübai Edebiyatımıza İran Edebiyatından geçmiştir.
7. Rübai'nin en büyük şairi İranlı Ömer Hayyâm (XII yy)'dır. Türk edebiyatının en usta şairleri Kara Fazlî, Azmizâde Haletî, Nâbî ve son dönemde de Yahya Kemâlir.
Rübâ'î bir edebiyat terimi olarak özel vezinlerle yazılmış dört mısralı bir nazım biçiminin adıdır. Bu nazım biçimi İran edebiyatında doğmuş; Türk edebiyatına da bu edebiyattan geçmiştir. Rübâ'înin kafiye düzeni iki beyitlik nazımlarda olduğu gibi genellikle "dır. Bunun yanında kıt'a gibi "x a x a" şeklinde kafi-yelenmiş ve dört mısraı da birbiriyle kafiyeli rübâ'îler de vardır. Dört mısraı birbiriyle kafiyeli rübâ'îlere rubâ'-i musarra veya terâne adı verilmiştir.
Rüba'î, bu nazım biçimine özgü ahreb ve ahrem adları verilmiş iki grup vezinle yazılır. Aslında rübâ'îyi nazım ve kıt'adan ayıran da budur. Rübâ'î vezinlerinin sayısı 24'e kadar ulaşır. Bunlardan mefûlü ile başlayan 12 vezin kalıbına ahreb, mefûlün ile başlayan 12 vezin kalıbına da ahrem adı verilmiştir. Türk şairlerinin Fars şiirinde diğer nazım biçimleri için kullanılmış olan bütün vezinleri kullanmadıkları ve bunlar arasında bir seçme yaptıkları bilinmektedir. Bu şairler rübâ'î vezinlerinde de aynı yola başvurmuşlar ve Fars şiirinde kullanılmış rübâ'î vezinleri arasında da bir seçme yapmışlardır. Ahrem kalıplarında açık hece sayısı daha az olduğu; dolayısıyla bu gruptaki vezinler Türkçenin ses sistemine uygun olmadığı için Türk şairler rübâ'îde daha âhenkli olan ahreb kalıplarını kullanmayı tercih etmişlerdir. Rübâ'înin kendine özgü vezinlerle yazılmak dışında bir başka özelliği de bu nazım biçiminde her mısrada farklı bir veznin kullanılabilmesidir. Ancak bir rübâ'îde kullanılan farklı vezinler aynı gruptan olmak zorundadır. Bu zorunluluktan dolayı bir rübâ'îde ahrem grubundan bir vezin kullanılmışsa, dört mısrada da ahrem, ahreb grubundan bir vezin kullanılmışsa dört mısrada da ahreb grubundan vezinler kullanılmıştır.
Türk edebiyatında en çok kullanılmış rübâ'î vezinleri (kalıpları)şunlardır:
Ahreb
1. mefûlü mefâ'îlü mefâ'îlün fâ'
2. mefûlü mefâ'îlü mefâ'îlü fe'ûl
3. mefûlü mefâ'ilün mefâ'îlün fâ'
4. mefûlü mefâ'ilün mefâ'îlü fe'ûl
5. mefûlü mefâ'îlün mefûlün fâ'
6. mefûlü mefâ'îlün mefûlü feûl
Ahrem
1. mefûlün fâ'îlün mefâ'îlün fâ'
2. mefûlün fâ'îlün mefâ'îlü fe'ûl
Rüba'î dört kısa mısradan ibaret bir nazım biçimi olduğu için şair, söyleyeceği sözü bu dört kısa mısra içinde söyleyip bitirmek zorundadır. Bu nedenle de rübâ'î nazım biçimiyle daha çok felsefî düşünceler ifade edilmiştir. Rübâ'îlerde farklı konular da işlenmiş olmakla birlikte gazelde olduğu gibi, sanat ve üslup kaygısı bu nazım biçiminde ifade edilmek istenen düşüncenin önüne geçemez. Bu dörtlüklerde genellikle ilk üç mısrada okuyucu söylenmek istenen düşünceye hazırlanmış; son mısrada da bu düşünce etkileyici bir şekilde ifade edilmiştir.
Divan edebiyatının yetiştirdiği en ünlü rübâ'î şairi Azmîzâde Hâletî (öl. 1631)'dir. Türk edebiyatı Batı edebiyatının etkisi altına girdikten sonra Türk şairleri ünlü İranlı rübâ'î şairi Ömer Hayyam (öl. 1123)'ın rübâ'îlerini manzum olarak Türkçeye aktarmak dışında bu tarza fazla ilgi göstermemişlerdir. Bu dönem Türk şairleri içinde rübâ'î tarzının en önemli şairi Yahya Kemal (öl. 1958)'dir.
Rübâ'îlerde genellikle mahlas kullanılmamıştır. Bir şairin yazmış olduğu rübâ'î sayısı fazla ise, bunlar divanların sonunda kafiyelerinin son harflerine göre sıralanmıştır.
Rubai Örnekleri

Örnek:
Aşağıdaki dört mısraı da birbiriyle kafiyeli rübâ'î, rubâ'î-i musarra' ya da terâne olarak adlandırılmış olan rübailerdendir. Ayrıca bu rübâ'înin her mısra'ı ahreb grubundan farklı bir vezinle yazılmıştır. Mısraların vezinleri sırasıyla mefûlü mefâ 'ilün mefâ'îlün fâ' / mefûlü mefâ'îlü mefâ'îlünfâ' / mefûlü mefâ'ilü mefâ'îlün fâ' / mefûlü mefâ 'ilün mefâ 'îlün fâ dır.
Gördüm seni elden ihtiyârum gitdi
Bakdum kadüne sabr u karârum gitdi
Hâk oldum ü her yana gubârum gitdi
El-kıssa kapunda i'tibârum gitdi (Fuzulî)
Rubâ'înin düz yazıyla dil içi çevirisi: Seni görünce elimden iradem; boyuna bakınca da sabrım kararım gitti. Sonunda toprak oldum ve zerrelerim her yana dağıldı; kısacası kapında itibarım gitti.
Örnek:
Aşağıdaki rübâ'î Azmîzâde Hâletî'ye aittir. Bu rübâ'înin kafiye düzeni bir önceki rübâ'îden farklıdır. Rübâ'îde üçüncü mısra dışındaki mısralar kendi aralarında kafiyeli, üçüncü mısra' ise serbesttir. Birinci, ikinci ve dördüncü mısralar mef'ûlü mefâ'ilün mefâ'îlüfe'ûl, üçüncü mısraı ise mefûlü mefâ'ilün mefâ'îlünfâ'vezinlerindedir.
Esrârını dil zamân zamân söyler imiş
Hengâme-i gamda dâstân söyler imiş
Aşk ehli olup da mihnet-i hicrâna
Ben sabr iderin diyen yalan söyler imiş (Azmîzâde Hâletî)
Rubâ'înin düz yazıyla dil içi çevirisi: Gönül sakladığı sırları zaman zaman söylenmiş; üzgün zamanlarında ise destan gibi söylenmiş; âşık olup da ayrılık çilesine "sabrederim" diyen yalan söyler imiş.
Diğer Örnekler:
Rubai
Ahvâl-i cihânı her zaman söyleşelim
Amma gam-ı aşkımız nihân söyleşelim
Ey vâkıf-ı râz-ı aşk olan ârif-i cân
Ney gibi seninle bî-zebân söyleşelim (Azmizâde Haleti)
Rubai
Ya Rab dilimi sehv ü hatâdan sakla
Endişemi tezvîr ü riyâdan sakla
Basdım reh-i vâdî-i rubâîye kadem
Ta'n-ı har-ı nâdân-ı dü-pâdan sakla (Nef'i)

Rubai
Ol göz ki yüzün görmeye göz dime ana
Şol yüz ki tozun silmeye yüz dime ana
Şol söz ki içinde sanemâ vasfun yoh
Sen bâd-ı hevâ dut anı söz dime ana (Kadı Burhanettin)
Ömer Hayyam'dan Rubailer
1.
Ey özünün sırlarına akıl ermeyen;
Suçumuza, duamıza önem vermeyen;
Günahtan sarhoştum, ama dilekten ayık;
Umudumu rahmetine bağlamışım ben.
2.
Büyükse de isyanım, kötülüklerim,
Yüce Tanrı'dan umut kesmiş değilim;
Bugün sarhoş ve harap ölsem de yarın
Rahmete kavuşur elbet kemiklerim.
3.
Tanrım bir geçim kapısı açıver bana;
Kimseye minnetsiz yaşamak yeter bana;
Şarap içir, öyle kendimden geçir ki beni
Haberim olmasın gelen dertten başıma.
4.
Rahmetin var, günah işlemekten korkmam;
Azığım senden, yolda çaresiz kalmam;
Mahşerde lutfunla ak pak olursa yüzüm
Defterim kara yazılmış olsun, aldırmam.
5.
Derde gama yatkın yüreğime acı;
Bu tutsak cana, garip gönlüme acı;
Bağışla meyhaneye giden ayağımı,
Kızıl kadehi tutan elime acı.
6.
Akıl bu kadehi övdükçe över;
Alnından sevgiyle öptükçe öper;
Zaman Usta'ysa bu canım nesneyi
Hem yapar hem kırıp bin parça eder.
7.
Ey zaman, bilmez misin ettiğin kötülükleri?
Sana düşer azapların, tövbelerin beteri.
Alçakları besler, yoksulları ezer durursun:
Ya bunak bir ihtiyarsın, ya da eşeğin biri.
8.
Her sabah yeni bir gün doğarken,
Bir gün de eksilir ömürden;
Her şafak bir hırsız gibidir
Elinde bir fenerle gelen.
9.
Dünya dediğin bir bakışımızdır bizim;
Ceyhun nehri kanlı göz yaşımızdır bizim;
Cehennem, boşuna dert çektiğimiz günler,
Cennetse gün ettiğimiz günlerdir bizim.
10.
Yaşamanın sırlarını bileydin
Ölümün sırlarını da çözerdin;
Bugün aklın var, bir şey bildiğin yok:
Yarın, akılsız, neyi bileceksin?
11.
İçin temiz olmadıksan sonra
Hacı hoca olmuşsun, kaç para!
Hırka, tespih, post, seccade güzel;
Ama Tanrı kanar mı bunlara?
12.
Var mı dünyada günah işlemeyen söyle:
Yaşanır mı hiç günah işlemeden söyle;
Bana kötü deyip kötülük edeceksen,
Yüce Tanrı, ne farkın kalır benden, söyle.
13.
Felek ne cömert ne aşağılık insanlara!
Han hamam, dolap değirmen, hep onlara.
Kendini satmıyan adama akmek yok:
Sen gel de yuh çekme böylesi dünyaya!
14.
Bilgenin yüreğinde her dilek,
Anka kuşu gibi gizli gerek.
Damla nasıl inci olur denizde:
Sedefler içinde gizlenerek.
15.
Ovada her kızıl lalenin teni
Bir padişahın kanıyla beslendi.
Yerden biten şu mor menekşe yok mu?
Bir güzelin yanağındaki bendi.


To view links or images in signatures your post count must be 0 or greater. You currently have 0 posts.
BlackdeviL isimli Üye şuanda  online konumundadır  

Sosyal Ağlarda Paylaş

Etiketler
açıklamalar, anlatımı, konu, nazım, rubai, Örnekler, Şekli


Konuyu 1 kişi okuyor. (0 üye ve 1 misafir)
 
Seçenekler
Stil

Gönderme Kuralları
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB kodu Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Tuyuğ Divan Edebiyatı Nazım Şekli ve Özellikleri BlackdeviL Bunları Biliyor musunuz? 0 23 Temmuz 2018 15:58
Murabba Nazım Şekli Özellikleri, Örnekleri BlackdeviL Bunları Biliyor musunuz? 0 23 Temmuz 2018 15:58
Musammat Nazım Şekli ve Özellikleri BlackdeviL Bunları Biliyor musunuz? 0 23 Temmuz 2018 15:58
Atomlardan Kuarklara Konu Anlatımı BlackdeviL Fizik 0 23 Temmuz 2018 09:41
İngilizce Need-Needn’t-Mustn’t Örnek Cümleler ve Konu Anlatımı BlackdeviL Yabancı Dil 0 17 Temmuz 2018 22:06


Tüm Zamanlar GMT +3 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 09:09.