Forum Logo  

Anasayfa Forum Duyuruları Yönetim İletişim Reklam Ver
Geri Git   ForumDenizi.Com > Genel ve Güncel > Köşe Yazıları / Makale / Yorum Analiz

Etiket Listesi

  
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 1 hafta önce   #1

Üyelik tarihi: 02 Ekim 2019
Cinsiyet: Bayan
Mesajlar: 3,161
Konular: 1100
Rep Gücü: 19
Puanları: 1559
Rep Grafiği: BegonviL has a brilliant futureBegonviL has a brilliant futureBegonviL has a brilliant futureBegonviL has a brilliant futureBegonviL has a brilliant futureBegonviL has a brilliant futureBegonviL has a brilliant futureBegonviL has a brilliant futureBegonviL has a brilliant futureBegonviL has a brilliant futureBegonviL has a brilliant future
Alınan Beğeni: 591
Verilen Beğeni: 486
İlişki Durumu: Yok
Burç: Akrep
Takım: Besiktas
Standart Bir riskten bir başka riske doğru

Bir riskten bir başka riske doğru

Son üç yılda üç riskli dönem yaşamıştık. Zira sadece bizim dünyaya bakışımız değil, dünyanın bize bakış da değişmişti. En önemli sektörlerimizden olan savunma sektörü; S-400 alımlarıyla F-35’lerin askıya alınmasından, milli olanaklarla yapacağımız savaş gemisine kadar uzanan zincirleme olumsuzlar yaratarak, bir örnek zorluğu işaret etmişti. Riskleri en kolay ölçebildiğimiz gösterge, her zaman “kredi temerrüt faizi” olmuştur. Kredi temerrüt faizimiz, 5 yıllık CDS primimiz şeklinde kabul edilir. Bu kez CDS’in yolunu izleyerek, risklerimizdeki sert artışları, kontrol dışı zıplamaları bulmaya çalışalım.


I. Riskli dönem 14 Ağustos 2018

ABD-Türkiye ilişkilerinde tarihinin en gergin günlerinin geçmesine neden olan ve iki ülkeyi karşılıklı yaptırımlar uygulama noktasına getiren Andrew Brunson krizi, 2018 yılında yaşanmıştı. ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'ye yönelik ilave çelik ve alüminyum vergisi kararı almıştı. Avrupa Parlamentosu (AP) Türkiye Forumu, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarına aykırı olduğunun altını çizse de, sonuçta değişiklik yaşanmamıştı. Bu durumda da, TL’ye yönelik olumsuz beklentiler artmıştı. Böylece, CDS grafiğinde de ilk sıçrama elde edildi. Birkaç hafta gibi kısa bir sürede 350 baz puan sıçrayan CDS’lerimiz, tam bir yukarı vuruş hareketliliğine dönüştü. CDS’in 5 günlük hareketli ortalaması, 50 günlük ortalamasından kopup gitmesine rağmen, 22 günlüğün üzerinde de kararlı bir dalgalanma ortaya koyuldu. Bunun anlamı; haftalık, kısa vadeli ve orta vadeli risklerimiz 2018 yılı bitene kadar yüksek tansiyonlu olmayı sürdürecekti. Öyle de oldu.

II. Riskli dönem 31 Mart 2019 Yerel Seçimleri

AK Parti'nin İstanbul, Ankara, İzmir, Adana ve Mersin'de kaybetmiş olması, ilk günlerde Türk lirasında şok etkisinde bir değer kaybı yarattı. Büyük resim değişmemiş gibi görünse de, algılara sirayet eden endişe gizlenemedi. Türkiye'nin serbest piyasa ilkelerine bağlılığı sorgulanmaya başladı. Bir taraftan, seçim sonrası ekonomide reform beklentileri öne çıkıyordu. Diğer taraftan, Türkiye yatırım fazlası vermeden, doğal kaynağa sahip olmadan ve ithalata dayanan büyümeler ortaya koymadan; reform paketlerinin yatırımcı nezdinde karşılık bulması da mümkün değildi. Yüksek riskli ortam bu kez orta vadeli algı kaybını 1 ay uzatmıştı. Bu kez CDS düzeyimiz 500 seviyesinden geri gelebilmek için, ağustosu beklemek zorunda kalacaktı. 2018’de 600 düzeyini delip geçen CDS zıplaması, görece sınırlı kalsa da, türbülans 4 ay sürmüştü. Yerel seçimler sonrasında OECD bile endişeliydi. 2018 deki şokun ardından alınan teşvik kararları, resesyonu engelleyebilmişti. Buna rağmen 31 Mart 2019 sonrasının Türkiye’sine ilişkin belirsizlikler devam ediyordu. Yatırım ve tüketici güveninde duyarlılık artmıştı. Türkiye’nin mali politikalarında daha fazla şeffaflık isteniyordu.

III. Riskli dönem 10 Şubat 2020 COVID-19

Tüm insanlık şimdi de; kolay bulaşabilen, yüksek ölüm oranları bulunan, küresel bir pandemiyle karşı karşıydı. COVID-19 o kadar farklı bir yapıdaydı ki, Dünya Sağlık Örgütü pandemi ilanında hem geç kalmış, hem de korunma yöntemlerinde kararsız davranmıştı. İlk başta maske gibi basit önlemleri gereksiz görmüştü. Ayrıca hidroksiklorokinin gibi ilaçlarda da kafa karışıklığı yaşamıştı. Gelişmiş ülkelerde de aksayan üretim, hizmet, tüketim, yatırım faaliyetleri vardı. Oysa Türkiye’den farklı olarak, bu ülkelerde CDS primleri çok fazla artmamıştı. Türkiye’ye bakarsak Mart ile Temmuz arasındaki 4 ayda bu yaşadığımızı risk şoku, CDS’lerimizi 650’lere kadar tırmandırmıştı.

Peki, neden üç yılda üç riskli dönem yaşadık? İlki güven erozyonlarına maruz kaldık. 27 Aralık’ta 2019 yılını kapatırken, bankalardaki döviz mevduatı 220 milyar dolardı. Son veriler, 17 Temmuz itibarı ile 228 milyar ABD Doları yani, 8 milyar ABD Doları artışı ifade ediyor. Yatırım yeteneği zayıf olan Türk insanının ABD Doları tercihi sürüyor. İkincisi değer üretemiyoruz. Geçen yıllar içinde fakirleşmeye devam ettik. 2013’de 950 milyar ABD Doları olan GSYH’miz adım adım eridi. 2017’de 851 milyar ABD Doları, 2018’de 784 milyar ABD Doları, 2019’da 754 milyar ABD Doları olduk. Üçüncüsü toplam bankacılık sektörünün açık pozisyonunda artış yaşandı. Dördüncüsü hem liberal ülkeyiz diyoruz, hem de liberal olmanın gereklerini yerine getirmiyoruz. Liberal ekonomilerin öne çıkan temel ölçütleri; şeffaflık, denetlenebilirlik, liyakat, adalet ve tutarlılık olarak herkesçe kabul edilir. Çünkü serbest ekonomik sistem, uluslararası saygınlık ister. Bunu sağlamış olmak da, yabancı yatırımcıyı mıknatıs gibi o ülkeye çeker. Turizm, ihracat, katma değerli üretim, sıcak ya da soğuk yabancı para girişi de Türkiye’ye uğramayınca; döviz sıkıntısı kaçınılmaz olarak kapımızı çalar. FED’in politika faizi %0.25. Yani dışarıda para kolay bulunuyor. Bu %0.25’in üstüne bizim 585 günlük (%3.86) 386 ortalama CDS’miz, yani risk primimiz eklendiğinde, %4.11 gibi fahiş bir faiz maliyetiyle dış borcumuzu çeviririz. Endişemiz risk çanlarının 2020’nin son çeyreğinde çalmasıdır. Kışa girdiğimiz günlerde etkili bir aşı henüz bulunmamışsa, o zaman yedi yıl önce 950 milyar ABD Doları olan milli gelirimiz, (bu günlerde çokça dile getirilen) 650 milyar ABD Doları dahi görebilir. Kişi başı milli gelir de, 7 bin 822 ABD Doları olur. 4,5 milyon Suriyeli sığınmacıları da dikkate almış kişi başı milli gelirimiz de 7 bin 420 ABD Doları olur. Bu denizde yine bu fırtına, öyleyse al pırtını sırtına.

A. Levent ALKAN


To view links or images in signatures your post count must be 0 or greater. You currently have 0 posts.
BegonviL isimli Üye şuanda  online konumundadır  

Sosyal Ağlarda Paylaş

Etiketler
başka, bir, doğru, riske, riskten


Konuyu 1 kişi okuyor. (0 üye ve 1 misafir)
 
Seçenekler
Stil

Gönderme Kuralları
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB kodu Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevap Son Mesaj
Ama olduğumuzdan başka ne olabiliriz ki… Hesnâ Çöp Tenekesi 1 19 Mart 2020 22:50
Başka bir zamanda Hesnâ Aşk - Şiir Dünyası 0 29 Ağustos 2019 16:40
Bir başka ben... Hesnâ Aşk - Şiir Dünyası 1 05 Ağustos 2019 22:06
Dediğim Güz Başka, Eylül Başka Hesnâ Aşka Dair Her Şey 0 31 Temmuz 2019 15:03
Bir başka müzik... Bir başka ben... Hesnâ Aşk - Şiir Dünyası 0 07 Şubat 2019 09:39


Tüm Zamanlar GMT +3 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 05:41.