ForumDenizi.Com - Bilge Kağan Kimdir? Biyografisi.

ForumDenizi.Com (https://www.forumdenizi.com/)

- Biyografiler (https://www.forumdenizi.com/biyografiler/)

- - Bilge Kağan Kimdir? Biyografisi. (https://www.forumdenizi.com/biyografiler/58008-bilge-kagan-kimdir-biyografisi.html)

Bilge Kağan Kimdir? Biyografisi.

Bilge Kağan, (d. 683 (684 ?) – ö. 25 Kasım 734). Göktürk kağanı.

683 (ya da 684) yılında doğdu. Babası Göktürk Devleti’ni yeniden kuran İlteriş Kutlug Kağan, annesi İlbilge Hatun’dur. 8 yaşında babasını yitiren Bilge Kağan, 24 yıl boyunca Göktürk Devleti kağanlığı yapan amcası Kapağan Kağan’ın elinde büyüdü.

Amcası öldüğünde yerine geçen oğlu İnal’ı devirerek 32 yaşında 716 yılında Göktürk Devleti’nin başına geçti. Devletin yönetimini ele alan Bilge Kağan’ın ilk işi iyi bir yönetim oluşturmak oldu. Bunun için, ordunun başına 31 yaşındaki kardeşi Kül Tegin’i, vezirliğe de Tonyukuk’u getirdi.

Bilge Kağan’ın en büyük hayali milletini yerleşik hayata geçirip onları şehirlerde oturtmak idi. Ama buna vezir Tonyukuk karşı çıkarak: “Türkler, Çinlilerin yüzde biri kadar bile değildiler. Su ve otlak peşindedirler. Avcılık yaparlar. Belli bir yerleri yoktur ve savaşçıdırlar. Kendilerini güçlü görünce, orduları yürütürler. Güçsüz bulunca kaçarlar ve gizlenirler. Çinlilerin sayı üstünlüklerini böylece etkisiz kılarlar. Türkleri surlarla çevrili bir kentte toplarsanız ve bir kez Çin’e yenilirseniz, onların tutsağı olursunuz” dedi.

Bilge Kağan döneminde Göktürk Devleti’nin sınırları Çin’in Şan-Tung ovasından, İç Asya’da Karaşar bölgesine, kuzeyde Bayırku sahasından Ani Irmağı havalisi ve Batı Demir Kapı’ya (Ceyhun Irmağı’nın yakınında Semerkand-Belh yolu üzerinde) kadar ulaştı.

Önce veziri Tonyukuk’u sonra kardeşi Kül Tegin’i kaybeden Bilge Kağan’ı, Çinlilerle işbirliği yapan bakanı Buyrak Cor (Buyrukçur) zehirledi. Yatağında hasta yatarken, kendisini zehirleten bakan ve yardımcısını öldürten Bilge Kağan, 25 Kasım 734’de öldü.

Bilge Kağan’ın cenazesi 22 Haziran 735 tarihinde (“domuz” yılının 5. ayının 272’si) büyük bir törenle defnedildi.

Bilge Han Kimdir?

http://bilelimmi.com/wp-content/uplo...0fdba25498.jpg
BİLGE HAN KİMDİR?

Kök-Türk imparatorlarından biridir. 691′ de babası llteriş Han ölünce, yerine amcası Kapağan Han geçti. Kapağan Han’ın öldürülmesi üzerine, esasen veliaht bulunan Bilge Han, tahta geçti, kardeşi Kültegin ile beraber devlet idaresini yürütmeye başladı (716) Büyük iç ayaklanmaları bastırdı,,Çin hâkimiyetine düşmüş Türk ülkelerini geri almaya uğraştı. 720’de Çinliler’in 300.000 kişilik ordusu, Türk ülkelerine saldırınca, Bilge Han tarafından püskürtüldü. 731’de büyük askerî başarılariyle ün almış olan kardeşi Kültegin’in ölümünden az sonra da Bilge Han zehirlenerek öldü. Ölümü Türk- ler arasında bîr felâket olarak kabul edildi. Büyük törenle Koşo Çaydam’a kardeşinin yanına gömüldü. Yerine oğlu Ijen Han (734-741 ) geçti.

Bilge Han, Türk tarihinin sayılı şahsiyet- lerindendir. Türk birliğini sağlamak için büyük gayret ve fedakârlıklar göstermiştir. Bıraktığı yazıtlardan birinde şu ölümsüz satırlar vardır:

«Zengin ve müreffeh bir kavme han olmadım; karnı aç, sırtı çıplak, fakir ve perişan bir millete hükümdar oldum. Kardeşim Kültegin ve ik‘« şad ile sözleştik. Babamızın, amcamızın çalışmış oldukları yolda, milletin adı ve şanı silinmesin diye, – Türk ırkı için, gece uyumadan, gündüz oturmadan, ölecek, bitecek derecede çalıştım»

Bilge Han’ın ölümünden sonra yerine geçen oğlu Ijen Kağan, babası adına bir anıt yaptırmış, üzerine Köktürk harfleriyle bir yazıt yazdırmıştır (Bk. Orhon Yazıtları).