| Zeze |
04 November 2020 15:52 |
Haczedilemeyen Mallar ve Haklar
- Haczedilemeyen mal ve haklar kanunun 82. maddesinde haczedilemeyen mal ve haklar ile 83. maddede kısmen haczedilemeyen mallar olarak belirtilmiştir.
- Haczedilmeyen mal ve haklar maddi hukuktan kaynaklanır.
- Maddi hukuka göre başkasına devri yasak olan mal ve haklar haczedilemez.
- İntifa hakkı, teminat mektubu, önalım hakkı, aile yurdu ve eklentileri haczedilemez. Parasal değeri olmayan şeyler haczedilmez.
- Yetişmemiş mahsullerin haczi yetişmeden en az 2 ay önce yapılabilir.
- Haczedilemezlik hem cüzi hem de külli icrada söz konusudur. İcra hukuk ailenin varlığının yok olmaması için bir kısım malların haczini yasaklamış veya kısıtlamıştır.
- Ayrıca insan onuru ile bağdaşmayan icralarda yasaklanmıştır. Borçlunun ağır hastalığı, ailesinin birinin ölümü durumunda takip işlemleri yasaklanmıştır.
- Haczedilmezlikten, hacizden önce feragat edilmez. Bunu içeren anlaşmalar geçersiz olup feragat sadece takip yapan alacaklı için geçerlidir.
- Haczedilemezlik kararı icra müdürü tarafından verilir. Bu karara karşı şikayet yoluna başvurulabilir. Şikayeti icra mahkemesi takdir eder. Şikayet süresi 7 gün olmakla birlikte kamu düzenini ilgilendiren hususlara aykırılıkta süresizdir.
1 – Tamamen Haczedilemeyen Mallar ve Haklar – 82. Madde- Haczedilemeyecek mal ve haklar madde 82’de sayılmıştır. Sınırlı sayıda olan bu haklar ve mallar genişletilemez.
- Madde 82 – Aşağıdaki şeyler haczolunamaz:
- Devlet malları ile mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar, devletin borcunu ödeyeceği ve kamu yararının üstünlüğünden dolayı haczedilmez,
- Ekonomik faaliyeti, sermayesinden ziyade bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli olan her türlü eşya,
- Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireyleri için lüzumlu eşya; aynı amaçla kullanılan eşyanın birden fazla olması durumunda bunlardan biri,
- Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan arazi ve çift hayvanları ve nakil vasıtaları ve diğer eklenti ve ziraat aletleri; değilse, sanat ve mesleki için lüzumlu olan alet ve edevat ve kitapları ve arabacı, kayıkçı, hamal gibi küçük nakliye erbabının geçimlerini temin eden nakil vasıtaları,
- Borçlu ve ailesinin idareleri için lüzumlu ise borçlunun tercih edeceği bir süt veren mandası veya ineği veyahut üç keçi veya koyunu ve bunların üç aylık yem ve yataklıkları,
- Borçlunun ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacakları ve borçlu çiftçi ise gelecek mahsul için lazım olan tohumluğu,
- Borçlu bağ, bahçe veya meyve veya sebze yetiştiricisi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan bağ bahçe ve bu sanat için lüzumlu bulunan alet ve edevat, geçimi hayvan yetiştirmeye münhasır olan borçlunun kendisi ve ailesinin yaşamı için zaruri olan (3 ay) miktarı ve bu hayvanların üç aylık yem ve yataklıkları,
- Borçlar Kanunu’nun 510 uncu maddesince haczolunmamak üzere tesis edilmiş olan kaydı hayatla iratlar,
- Memleketin ordu ve zabıta hizmetlerinde malul olanlara bağlanan emeklilik maaşları ile bu hizmetlerden birinin ifası sebebiyle ailelerine bağlanan maaşlar ve ordunun hava ve denizaltı mensuplarına verilen uçuş ve dalış tazminat ve ikramiyeleri,
- Askeri malullerle, şehit yetimlerine verilen terfi zammı ve 1485 numaralı kanun hükmüne göre verilen inhisar beyiye hisseleri,
- Bir muavenet sandığı veya cemiyeti tarafından hastalık, zaruret ve ölüm gibi hallerde bağlanan maaşlar,
- Vücut veya sıhhat üzerine ika edilen zararlar için tazminat olarak mutazarrırın kendisine veya ailesine toptan veya irat şeklinde verilen veya verilmesi lazım gelen paralar,
- Borçlunun haline münasip evi, evin ipotekli olması kişinin meskeniyet iddiasından feragat ettiğini göstermez,
- Öğrenci bursları.
- Medeni Kanun’un 807’nci maddesi hükmü saklıdır. 2, 3, 4, 5, 7 ve 12 numaralı bentlerdeki istisna, borcun bu eşya bedelinden doğmaması haline münhasırdır.
- Birinci fıkranın (2), (4), (7) ve (12) numaralı bentlerinde sayılan malların kıymetinin fazla olması durumunda, bedelinden haline münasip bir kısmı, ihtiyacını karşılayabilmesi amacıyla borçluya bırakılmak üzere haczedilerek satılır.
- İcra memuru, haczi talep edilen mal veya hakların haczinin caiz olup olmadığını değerlendirir ve talebin kabulüne veya reddine karar verir.
2 – Kısmen Haczedilemeyen Mallar ve Haklar – 83. Madde- Madde 83 :
- Maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, SSK ücretleri borçlunun açık muvafakati ile haczedilebilir,
- intifa hakları ve hasılatı, kendisinin ve ailesinin geçimi için lüzumlu olan miktar düşürülünce haczedilir.
- ilama müstenit olmayan nafakalar,
- tekaüt maaşları, sigortalar veya tekaüt sandıkları tarafından tahsis edilen iratlar,
- borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir.
- Ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz var ise sıraya konur.
- Azami kesinti yapılmışsa, sonraki alacaklıların aynı anda hacze katılmaları söz konusu olmaz.
- İlk haczi koydurmuş alacaklıların kesintisi bitmedikçe sonraki hacizler için kesinti yapılmaz.
- Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez.
- Ücreti haczedilen işçinin amirine haciz tebliğ edilir. Tebligatı alan, 1 hafta içinde borçlunun ücretini bildirir. Kesinti yapıp icra dairesine göndermelidir.
- Diğer Hükümler – Madde 83/a/b/c :
- 82 ve 83 üncü maddelerde yazılı mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar muteber değildir.
- Hayvan hacizlerinde, anaları tarafından beslenme ve bakılmaya muhtaç olan yavrular analarından ayrı haczedilemiyecekleri gibi bunların anaları da yavrularından ayrı haczedilemezler.
- Taşınmaz rehni ipotek akit tablosunda sayılı bulunan eklenti taşınmazdan ayrı olarak haczedilemez. Türk Kanunu Medenisinin 777 nci maddesi hükmü saklıdır.
|
