1. Adi İştirak
  • Şartları taşıyan alacaklı, ilk haciz üzerine, satılan malın tutarı icra veznesine girene kadar hacze iştirak edebilir. Adi iştirakte kanunda belirli şartlar öngörülmüştür. Belirtilen şartlar alacaklı da mevcutsa adi iştirakte bulunabilecektir.
a. Şartları
  • Takip Yapmış Olma Şartı: İlk hacze iştirak etmek isteyen alacaklıda takip yapmış olmalı ve bu takip kesinleşmiş olmasının sonucu olarak haciz isteme yetkisi tanınmış olmalıdır.
    • Rehnin paraya çevrilmesi yolunda ise hacze iştirak mümkün değildir.
  • Öncelik Sırası: Alacaklının haciz talebi önce gerçekleşmiş olsa bile, alacağı, ilk haciz koyduran alacaklınınkinden öncelikli olmalıdır.
    • İlk haciz, haciz kararının uygulandığı hacizdir. Her iki hacizde aynı gün konulmuşsa saatlere göre tayin edilir.
    • İştirak edenin alacağı aşağıdaki tarihlerden önce doğmuş olması gerekir:
    • İlk haciz takibi ilamsız takip ise, hacze iştirak etmek isteyenin alacağı takip tarihinden önce doğmuş olmalıdır.
    • İlk haciz takibi ilamlı ise, iştirak etmek isteyenin alacağı ilamın verildiği davanın açıldığı tarihten önce doğmuş olmalıdır.
  • Belge İle İspat Şartı: Öncelik şartı kanunda belirtilen belgelerle ispat edilmiş olmalıdır. Bu belgeler;
    • Takip veya davadan önce, icra takibi ile alınmış aciz belgesi,
    • Takip veya davadan önce açılmış bir dava ilamı,
    • Takip veya davadan önceki tarihli resmi veya tarih ve imzası tasdikli senet,
    • Takip veya davadan önceki tarihte resmi daire veya makamların usulüne uygun, yetkili olarak verdikleri makbuz ve belgeler.
    • Rehin açığı belgesi de kabul edilmektedir.
b. Usul
  • Hacze iştirak etmek isteyen alacaklı, ilk haczin konulduğu icra dairesine başvurarak bu yöndeki icra talebini icra müdürüne iletir.
  • İştirak talebinin ret veya kabulüne dair karara karşı ilk haciz koyduran veya iştirak etmek isteyen alacaklı şikayet yoluna başvurabilir.
  • İştirak, daha önce haciz koyduran veya diğer iştirak eden alacaklılarla borçluya 103 davetiyesi ile bildirilir.
  • İştirak kabulü ile icra müdürü, haczedilen mallar alacaklılara yetiyorsa, ilk haciz tutanağına iştiraki işler. İştirak alacaklılara ve borçlulara bildirilir varsa beyanları bildirmeleri istenir. İştirak eden tapu siciline de haber verilir.
  • Haczedilen mallar tüm alacakları karşılamazsa icra müdürü ilave hacze başvurabilir. İlave haciz için alacaklıların talebi gerekir.
2. İmtiyazlı İştirak
  • Bazı kişilerin doğrudan borçluya karşı haciz yapamamasına karşı imtiyazlı iştirak yolu öngörülmüştür. Bu kişiler takip yapmadan da başka alacaklının koydurduğu hacze karşı imtiyazlı iştirak edebilecektir.
  • İmtiyazlı iştirak hakkı mirasçılara intikal etmez. Takip imkansızlığı üçüncü kişilere intikalde sona erer.
a. Şartları
  • İmtiyazlı İştirak Edebilecek Alacaklılar
    • Borçlunun Eşi: Eşin alacağı evlilik içinde doğmuş olmalıdır.
    • Borçlunun Çocukları: Reşit çocukta imtiyazlı iştirak edebilir.
    • Borçlunun Vasi veya Kayyımı Olduğu Kişiler: Sulh mahkemesi de bu kişiler adına imtiyazlı iştirakte bulunabilir.
    • Ölünceye Kadar Bakma Alacaklısı
    • İlama Dayanan Nafaka Alacaklısı: Nafaka alacaklısının kötü niyetli olmaması şarttır.
    • Eş, çocuklar (reşit hariç) ve vasi ile kayyıma ilişkin imtiyaz, ilişkinin devamı sırasında veya ilişki sona erdikten sonraki 1 YIL içinde bu hakkı kullanabilirler.
  • Takip Yapmanın Gerekli Olmaması: İmtiyazlı iştirakte doğrudan doğruya hacze iştirak mümkün olduğu için öncesinde takip yapma şartı yoktur. Takipsiz iştirak.
b. Usul
  • İmtiyazlı alacaklı, talebini ilk haczin konulduğu icra dairesine yapar.
  • Alacağını, sebebini ve takipsiz iştirak etmek istediğini belirtir.
  • Talep satılan malın bedeli icra veznesine girene kadar yapılmalıdır.
  • İlk haczi koyduran alacaklı veya borçlu bu iştirake karşı 7 GÜN içinde itiraz edebilirler.
  • İtiraz yapılırsa, imtiyazlı iştirak talebi geçici olarak kabul edilir ve imtiyazlı alacaklıdan 7 GÜN içinde dava açması istenir.
  • Dava basit yargılama usulü ile genel mahkemelerde görülür. Yetkili mahkeme ise takibin yapıldığı yer mahkemesidir. Davalı iştirake itiraz eden alacaklıdır. Verilen hüküm sadece taraflar üzerinde etkili olup diğer alacaklılar bundan etkilenmezler.
  • Süre içinde dava açılmazsa hacze iştirak hakkı ve geçici haciz düşer. Bu durum nafaka alacaklılarında uygulanmaz.
  • Nafaka alacaklılarında ilam olduğu için itiraz eden ilk alacaklı veya alacaklılara karşı dava açması gerekmez. Bu durumda kanundaki boşluktan istifade ederek alacaklılar yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurabilir.