Vanadyum
 

Vanadyum, sembolü V olan 23 atom numaralı kimyasal element. Sert, gümüşi gri renkli, sünek bir geçiş metalidir. Andrés Manuel del Río tarafından 1801 yılında vanadinit mineralinin (Pb₅(VO₄)₃Cl) analizi sırasında keşfedildi ve erythronium adı verildi. Ancak bir süre sonra erythronium ile kromun aslında aynı element olduklarına fikri kabul gördü. 1831 yılında Nils Gabriel Sefström, vanadyumun keşfedilmemiş bir element olduğunu ispatladı ve İskandinav güzellik ve bereket tanrıçası Vanadis'in (Freyja olarak da bilinir) adını verdi.

Element doğada 65 farklı mineralde bileşik halinde bulunur. Çin'de ve Rusya'da çelik üretiminde ortaya çıkan cürufun işlenmesi ile, diğer ülkelerde ise ağır yağ baca tozunungeridönüşümü ya da uranyum madenciliğinin bir yan ürünü olarak üretir. Özellikle yüksek hız çeliği benzeri yüksek alaşımlı çeliklerin üretiminde kullanılır.Vanadyum pentoksit (V₂O₅) bileşiği sülfürik asit üretimi için bir katalizördür. Çoğu canlıda bulunan Vanadyum, bazı enzimlerin etkin bölgesi (İng. Active site) olarak kullanılır

Vanadyum nedir ?
 

Vanadyum nedir ?

Sembol: V
Atom numarası: 23
Atom ağırlığı: 50.9415 g/mol
Oda koşullarında (25°C 298 K): Gümüşümsü gri renkli katı metal D-blok elementi

Vanadyum metali ilk olarak 1801 yılında Andres Manuel del Rio tarafından keşfedilmiştir.
Bilinen minerali vanadinit (3Pb₃(VO₄)₂.PbCl₂), potasyum uaranil vanadat 2K(UO₂)VO₄.3H₂O ve vanadyum sülfürdür. Niobyum ve tantal minerallerinde de çok miktarda bulunur.
Vanadyum mineralinin NaCl veya Na₂CO₃ ile 850°C’ de reaksiyonu sonucunda elde edilen NaVO₃ bileşiği su içerisinde çözülür. Çözelti kırmızı çökelek verene kadar asitlendirilir. V₂O₅ oksidi elde edilir. Bu oksidin kalsiyum ile indirgenmesi ile saf olarak elde edilir.
Diğer bir yöntem ise VCl₅ bileşiğinin hidrojen gazı veya magnezyum ile indirgenmesi ile saf olarak elde edilir.

Fiziksel Özellikleri

• Yoğunluğu: 6.110 g/mL
• Erime noktası: 1910 °C (2183K)
• Kaynama noktası: 3407°C (3680K)
• Molar hacmi: 8.32 ml/mol
• Mineral Sertliği: 7.0
• Isı iletkenliği(300K): 0.307 W cm-1 K-1
• Özgül ısı: 0.490 J g-1 K-1
• Buharlaşma Entalpisi: 453 kJ mol-1
• Atomlaşma Entalpisi: 515kJ mol-1