Ünsüz Benzeşmesi konusunda ünsüz sertleşmesi, Kaynaştırma harfleri ve n-b çatışması gibi başlıklar ele alınacaktır. Değişen kpss sistemi ve konu ağırlıkları dil bilgisi konularından gelen soru sayısını arttırdı. Kpss sınavında çıkabilecek sorulardan biri de bu konudan gelebilir

Ünsüz Benzeşmesi

f,s,t,k,ç,ş,h,p (fıstıkçı şahap) ünsüz harflerinin herhangi biri ile biten sözcüklerden sonra c,d,g ünsüzleri ile başlayan bir ek gelirse bu ünsüzler sertleşir. Ve benzeşerek ç,t,k harflerine dönüşür.

Etraf- da → etrafta seç-gin → seçkin

hapis- den → hapisten as-gı → askı

git- di → gitti balık- cıl → balıkçı

lsimit – ci → simitçi ağaç – dan → ağaçtan

kitap – cı → kitapçı beş – de → beşte

Özel isimler ve sayılarda da benzeşme olur. Benzeşme yapılmadan yazıldığında yazım yanlışı olur.
1923’de → yanlış 1923’te → doğru

Gaziantep’den → yanlış Gaziantep’ten → doğru

üçgen, beşgen, dörtgen, çokgen → Bu sözcüklerde benzeşme olmamıştır. Burada Ünsüz benzeşmesine aykırılık vardır.
Kaynaştırma Harfleri

Yaşasın (y, ş, s, n)
Ünlü harf ile biten bir sözcüğe gelen ünlü harf ile başlayan bir ek arasına “y, ş, s, n” ünsüzlerinden biri girer.

yabancı- y-a anne-s-i araba-n-ın iki-ş-er görme-y-e yapma-y-acak
İyelik eki olan n ile kaynaştırma harfi olan -n karıştırılmamalıdır.

Çanta-n-a bir şeyler koymuşlar. ( Senin çantana diyebiliyorsam iyelik ekidir. Çünkü burdaki -n harfi sahiplik belirtiyor.)

n-b Çatışması

Türkçe dil kurallarına göre “n” harfi ile biten bir heceden sonra “b” harfi ile biten bir hece gelemez. Bu durumda “b” ünsüzü “n” ünsüzünü “m” ünsüzüne dönüştürür.

penbe → yanlış pembe → doğru

tenbel → yanlış tembel → doğru

kanbur → yanlış kambur → doğru

çarşanba → yanlış çarşamba → doğru

anbar →yanlış ambar → doğru

sünbül → yanlış sümbül→ doğru

canbaz → yanlış cambaz → doğru

Bu çatışma bazı birleşik sözcüklerde gerçekleşmemiştir. İstanbul, Safranbolu, onbaşı, binbaşı, sonbahar gibi…