Vucudun, derin toplardamarları içerisinde pıhtı oluşumu ile seyreden bir durumdur. Pıhtı, kanın akışkanlığının değiştiği ve kümeleşmeye eğilimin olduğu durumda oluşur.

Derin toplardamarların vücutta en fazla bulunduğu yerler, bacak ya da uyluktur. Ancak, diğer vücut bölgelerinde de oluşabilir.





Derin toplardamar içerisinde oluşan pıhtı, parçalanıp kan akımı yönünde taşınabilir. Bu şekilde taşınan, gevşek pıhtıya ise “emboli” adı verilir. Emboliye sebeb olan bu pıhtı parçasının, kan akımı ile akciğere taşınıp, doğal kan akımını kapatmasi olayına ise “pulmoner emboli” adı verilir. Pulmoner emboli, yaşamı tehdit eden tedavi edilmediğinde akciğerleri ve diğer organların çalışmasını da etkileyen oldukça ciddi bir sorundur. Pulmoner emboliye sebep olan pıhtıların pek çoğu, bacak ya da uyluk bölgesindeki derin toplardamarlardan köken alır.

Derin ven trombozunun diğer adları ise; bacak toplardamarlarında pıhtılaşma, venöz tromboz yada venöz tromboembolizm dir.





Derin Ven Trombozuna Neler Sebep Olur?

Genellikle toplardamar iç duvarında oluşan hasar neden olur. Bu hasar, fiziksel, kimyasal yada biolojik faktörlere bağlı olabilir. Nedenler arasında en çok; cerrahi, ciddi travma, inflammasyon veya bağışıklık sistemi yanıtı bulunur. Kan akımı, giderek yavaşlar, durma noktasına gelir. Bu durum en çok, cerrahi işlem sonrası yatak istirahati sonrası hastalarda gözlenir.

Bazen, doğumsal olarak gelişen pıhtılaşmaya eğilim sonucu (Faktör V Leiden) ortaya çıkabilir.

Günümüzde, giderek artan bir neden de, “hormon replasman tedavisi” yada korunma yada tedavi amacı ile verilen “doğum kontrol hapları” dır.





Derin Ven Trombozu Gelişimi İçin Kimler Risk Altındadır?

* Daha önceden derin ven trombozu geçirmiş yada hikayesi olan kişiler
* Kanın pıhtılaşma derecesini arttıran durumlar,
Faktör V Leiden
Hormon replasman tedavisi (kadın hastalıkları için)
Doğum kontrol hapları tedavisi

*Derin toplardamar sisteminin cerrahi işlem sırasında yaralanması
Kemik kırığı
Travma

* Derin toplardamar sisteminde kan akımının yavaşlaması,
Özellikle ağır-büyük cerrahi işlemler sonrası
Uzun süren uçak yolculukları

* Gebelik, özellikle doğum sonrası ilk 6 hafta
* Kanser tedavisi alan hastalar
* Santral venöz kateter (tıbbi tedavi için plastik boru sistemi) takılı hastalar
* 60 yaş üzeri
* Aşırı kilolu olmak

Sayılan faktörlerden bir yada birkaçının birlikte olması, derin ven trombozu riskini arttırır.





Derin Ven Trombozu Belirti ve Bulguları Nelerdir?

Derin ven trombozunun belirti ve bulguları, trombozun kendisi ya da gelişmişse pulmoner emboli ile ilgili olur. Her iki durumun varlığında, tedavi edilmediklerin çok ciddi sonuçlar gelişeceğinden dolayı mutlaka bir hekim tarafından değerlendirme gerekmektedir.

Derin ven trombozu olan hastaların ancak yarısında semptomlar gelişir. Hastalığın geliştiği bacakta gözlenen bu semptomlar arasında,

Şişme
Ağrı, şiddetli hassasiyet (yürüme ya da ayakta durma halinde ortaya çıkabilir)
Şişen ya da hassasiyet olan bölgede ısı artışı (toplardamar iltihabı)
Bacakta ciltte kırmızı renk değişimi


Pulmoner emboli gelişen hastada ise,
Açıklanamayan nefes darlığı
Derin nefes alırken ağrı
Öksürük ile beraber kan çıkması

semptomları bulunur.


Yard. Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu