''Artık, yine, yine de, bir türlü'' kelimeleri de örtülü anlam içeren cümlelerde yer alır. Kıyaslama ve aşama bildiren cümlelerin birçoğunda dolaylı anlatım ve örtülü anlam bulunur.

Örtülü Anlam

1- Kıyaslama Cümlelerinde Örtülü Anlam:

Genellikle ''daha'' ve ''en'' kelimeleri kullanılarak kurulan cümlelerdir.

Örnek Cümleler:

- Yazarın bu kitabı daha akıcı.

(Yazara ait başka bir kitabın daha okunduğu anlaşılıyor.)

- Ali'nin piknik teklifi daha cazip geldi.

(Kişiye birden fazla teklif sunulduğu anlaşılıyor.)

- Bu kedi daha sevimliymiş.

(Diğer kedilerden açıkça bahsedilmese de kıyaslama yapılıyor.)

- Ailenin en küçük üyesi Nesrin, 3 yaşında.

(Diğer aile üyelerinin 3 yaşından büyük olduğu anlaşılıyor)

Not: Örtülü anlam içeren cümleler cümlelerin daha az kelimeyle kurulmasını sağlar. Örneğin, ''Bu ev diğerlerine göre daha küçükmüş'' demek yerine sadece ''Bu ev daha küçükmüş.'' denir.

2- Aşama Bildiren Cümlelerde Örtülü Anlam:


Bir durumun nicelik bakımdan (az,çok, sıcak, soğuk, iyi, kötü gibi) bir önceki duruma göre farklı olduğunu bildiren cümlelerdir. Kıyaslama cümlelerinden farklı zaman kişi - mekan değil zaman odaklı olmasıdır.

Örnek Cümleler:

- Bugün hava daha soğuk.

(Havanın düne ya da bir önceki günlere göre daha soğuk olduğu belirtiliyor.)

- Dünkü buluşmamızda onu daha mutlu gördüm.

( Anlatılan kişinin bir önceki buluşmada daha mutsuz göründüğü anlaşılıyor.)

- Gün geçtikçe daha iyiye gidiyor.

- Sabaha doğru ağrıları azalmaya başladı.

- Olaylar çığırından çıkmaya başladı.

- Çok şükür, bugün biraz daha iyiyim.

- Futbolcunun bu yılki performansı daha başarılı.

3- ''De'' - ''Da'' Bağlacıyla Kurulan Cümleler:

Türkçede örtülü anlam içeren cümlelerin geneli ''de'' - ''da'' bağlacıyla kurulur.

Örnek Cümleler:

- Annem de kaygılanmaya başladı.

(Kaygılanan başka kişilerin olduğu anlaşılıyor.)

- Bu yıl da istediğimiz gibi geçmedi.

(Önceki yılların da istedikleri gibi geçmediği anlaşılıyor.)

- Doğum günü partisine Ali de gelemiyor.

(Partiye başka kişi ya da kişilerin de gelemeyeceği belirtiliyor.)

- Babam da bu durumdan şüphelenmeye başladı.


(Şüphelenen başka kişilerin olduğu anlaşılıyor.)

-Bu dükkan da kapalı.

(Birden fazla dükkana bakıldığı ve hepsinin kapalı olduğu belirtiliyor.)

Not: Her ''de'' - ''da'' bağlacının olduğu cümlede örtülü anlam bulunmaz.

Örnek Cümleler:

- O da ben de son yaşananlardan ders çıkardık.

Bu cümlede ''da'' ve ''de'' bağlaçları O ve Ben zamirlerini bağlamak için kullanılmıştır. Cümledeki anlam açık olduğu için örtülü anlam yoktur.

- Ali de ben de tatil için İzmir'e gitmeyi düşünüyoruz.

''De'' bağlacı bu cümlede Ali ve ben öznelerini bağlamıştır.

4- ''Yine'' ve ''Yine de'' ile Kurulan Cümleler:

Örnek Cümleler:

- Usta oyuncu yine başarılı bir performans sergiledi.

(Oyuncunun daha önceki performanslarında da başarılı olduğu belirtiliyor.)

- Yine mi haber vermeden gitmiş?

(Bahsedilen kişinin önceki zamanlarda da haber vermeden gittiği anlaşılıyor.)

- Yazar bu kitabında da yalnızlık temasını işliyor.

(Yazarın diğer kitabında da aynı temayı işlediği belirtiliyor.)

Not: Bazı cümlelerde ''yine'' yerine ''bir kez daha'' ve ''bir kere daha'' kullanılabilir.

Örnek:

Dünkü maçta deneyimli kaleci bir kez daha sakatlandı.

(Kalecinin daha önce de sakatlanmış olduğu belirtiliyor.)

Onun kalbini bir kere daha kırmış oldum.

(Kişinin aynı kişiyi daha önce de üzdüğü anlaşılıyor.)