Cebrilik

Asıl adı Ceberiye olan mezhebin, Cehm bin Safvan'ın öncüsü olduğu biçimi. Bu mezhebe göre insan, güç ve iradeden yoksun bir varlıktır, bütün güç ve irade Tanrı'dadır. İnsanın bütün davranışları Tanrı isteğine uygundur ve önceden saptanmıştır. Mezhebin, temsilcisi Cehm bin Safyan (ölümü 746) olan aşırı kanadına göre, insan ile cansız varlıklar arasında hiçbir ayrım yoktur, hepsi de doğal güçlere, dolayısıyla Tanrı buyruklarına bağlıdır. Ilımlı kanadı ise, insanda irade bulunmamakla birlikte, güç bulunduğunu kabul eder. Cebrilik mezhebinin karşıtı Kaderilik'tir.