Karışımlar ve alaşımlar için özkütle hesaplanması
İki ya da daha fazla saf maddenin bir araya gelmesiyle oluşan maddelere karışım denir. Şekerli su, tuzlu su ve hava karışımdır. Biri metal olmak üzere iki ya da daha fazla maddenin bir araya gelmesinden oluşan maddelere alaşım denir. Örneğin tunç, bakır ve kalay metallerinin oluşturduğu bir alaşımdır. Aşağıdaki örnek soru sadece Fen Lisesi öğrencileri için, bunu isterseniz geçebilirsiniz.

Örnek soru 3 – Etil alkol ve su karışımının özkütlesi
Özkütleleri sırasıyla 0,8 g/cm3 ve 1 g/cm3 olan etil alkol ve saf su karıştırılarak homojen bir karışım elde ediliyor. Kullanılan etil alkolün hacmi 50 cm3, saf suyunki 70 cm3 ise, karışımın özkütlesi kaç g/cm3 olur?

Çözüm:

Tanım tanım tanım. Hepsi tanımdan çözülür. Son kütleyi son hacme bölünce karışımın özkütlesi bulunur. Kütleleri hesaplayıp toplayacağız, sonra hacimleri hesaplayıp toplayacağız. Toplam kütlenin toplam hacme oranı özkütleyi verecek.

d_{karisim}=\frac{m_{toplam}}{V_{toplam}}
d
karisim
​
=
V
toplam
​

m
toplam
​

​

m_{toplam} = m_{etil \space alkol} + m_{su}
m
toplam
​
=m
etil alkol
​
+m
su
​

m_{etil \space alkol} = d_{etil \space alkol} \times V_{etil \space alkol}
m
etil alkol
​
=d
etil alkol
​
×V
etil alkol
​

m_{etil \space alkol} = 0,8 \space g/cm^3 \times 50 \space cm^3 = 40 \space g
m
etil alkol
​
=0,8 g/cm
3
×50 cm
3
=40 g
m_{su} = d_{su} \times V_{su}
m
su
​
=d
su
​
×V
su
​

m_{su} = 1 \space g/cm^3 \times 70 \space cm^3 = 70 \space g
m
su
​
=1 g/cm
3
×70 cm
3
=70 g
m_{toplam} = 40 \space g + 70 \space g = 110 \space g
m
toplam
​
=40 g+70 g=110 g
V_{toplam} = V_{etil \space alkol} + V_{su}
V
toplam
​
=V
etil alkol
​
+V
su
​

V_{toplam} = 50 \space cm^3 + 70 \space cm^3 = 120 \space cm^3
V
toplam
​
=50 cm
3
+70 cm
3
=120 cm
3

d_{karisim}=\frac{110 \space g}{120 \space cm^3} = 0,92 \space g/cm^3
d
karisim
​
=
120 cm
3

110 g
​
=0,92 g/cm
3

Bu sorunun sonucu önemli. Bize karışımın özkütlesinin karışımı oluşturan maddelerin özkütleleri arasında olduğunu gösteriyor. dsu > dkarışım > detil alkol. Aşağıdaki grafik bu sonucun özeti.