Madde ve özellikleri konusunda maddenin katı, sıvı ve gaz olmak üzere üç fiziksel halinin olduğunu söylemiştik.

Bu konuda maddenin gaz halini inceleyeceğiz.

GAZLAR: Belirli hacmi ve şekli olmayan koyuldukları bütün kapları dolduran maddelerdir. Gazlar sıkıştırıldıklarında hacimleri büyük ölçüde sıkıştırılabilen maddelerdir.

Gerçek gazların özelliklerini inceleyebilmek çok zor olduğundan ilim adamları ideal gaz modelini geliştirmişlerdir. İdeal gaz gerçekte var olmayan bir gazdır.



E Gazların sıcaklığını çok artırıp basıncını çok düşürdüğümüzde gerçek gaz ideal gaz gibi davranır.



E Gazlar üzerindeki basıncı artırıp sıcaklığını düşürürsek gaz sıvılaşır.



E Gazların görünür özelliklerinden faydalanarak görünmeyen özelliklerini inceleyen teoriye KİNETİK GAZ TEORİSİ denir.





İDEAL GAZLARIN ÖZELLİKLERİ

1. Gaz taneciklerinin hacimleri, tanecikler arası mesafe yanında sıfır kabul edilir.

2. Tanecikler arasındaki etkileşim (itme ve çekme kuvvetleri) sıfır kabul edilir.

3. Gaz tanecikleri birbirleriyle ve içinde bulundukları kabın iç yüzeyiyle sürekli çarpışırlar. Bu çarpışmalar fiziksel olup esnek çarpışmadır.

4. Gaz taneciklerinin özellikleri incelenirken ölçülebilen özellikleri üzerinde durulur.



Gazların ölçülebilen özellikleri

P V n T dir

¯ ¯ ¯ ¯

Basınç Hacim Mol Mutlak

(atm) (L) (mol) sıcaklık (°K)



Basınç (P)


Kapalı bir kapta gaz basıncı manometre ile ölçülür. basınç birimi atmosferdir.

1 Atmosfer basıncı: 0°C, deniz seviyesinde 76cm yüksekliğindeki civa sıvısının tabana yapmış olduğu basınca eş değer açık hava basıncına 1 atm denir.








Hacim (V)

Bir maddenin uzay boşluğunda doldurduğu yere hacim denir. Gazların hacmi koyuldukları kapların iç hacimlerine eşittir. Hacim birimi olarak gazlarda genellikle Litre (L) kullanılır.




Mol Sayısı (n)

Bir maddenin tanecik sayısının Avogadro sayısıyla kıyaslanmasından elde edilen bir niceliktir. Daha önceki konularımızda mol kavramını detaylı olarak gördük.









Sıcaklık (T)

Sıcaklık bir maddenin taneciklerinin ortalama kinetik enerjilerinin bir ölçüsüdür. Termometre denilen aletle ölçülür. Gazların ortalama kinetik enerjisi ile mutlak sıcaklık doğru orantılıdır.

Çeşitli sıcaklık ölçekleri ve birimleri vardır. Fahrenheit (°F), Celcius (°C) ve Kelvin (°K) gibi



t °C + 273 = T °K

t °C + x 32 = °F



ß Gazlarda mutlak sıcaklık kullanılır. Yani Kelvin sıcaklığı