Felsefede benzer olmayan nesnelerin görünüşleri, özellikleri ve birbirleriyle ilişkileri arasında benzerlik kurularak belli bir sonuca varma.

Analoji, edebiyat ürünlerinde de önemli bir yer tutar. Sanat, son çözümlemede zihinsel etkinliğe dayanan bireysel bir yaratış olduğu için analoji yoluyla düşünebilme yetisi, yaratıcı hayalgücüne yön verir. Bu nedenle söz ve anlam sanatlarının çoğu analojiye dayanır. Sanatçı genel anlamda yaşadığı dünyanın bir benzerini yapmakla kalmaz, araç olarak kullandığı dilin çağrışım olanaklarından yararlanarak nesnelerarası ilişkileri belirgin kılar. Dilbilimde ise anlam ve biçim açısından bir sözcüğün başka bir sözcüğe benzetilerek türetilmesine, başka bir deyişle anlam ve biçim açısından var olan bir sözcük örneksenerek yeni bir sözcük yaratılmasına analoji denir.