Bugünün önemli verilerinden biri Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan Temmuz ayı geçici dış ticaret istatistikleri idi.

Temmuz’da ihracat yüzde 5,8 gerileme ile 15 milyar dolara, ithalat yüzde 7,7 gerileme ile 17,8 milyar dolara indi. Yaşanan bu düşüşte Bayram nedeniyle Temmuz ayında geçen yıla göre bir gün az çalışılmasının da küçük bir etkisi var.


Böylece ilk 7 ayda ihracatta daralma yüzde 13,7’e ulaşırken, ithalattaki düşüş yüzde 3,9 oldu. 2019’un ilk 7 ayında 17,1 milyar dolan olan dış ticaret açığı, bu yıl 26,6 milyar dolara yükseldi.
Yine bu sabah İSO tarafından açıklanan PMI verisinde, Türkiye’de on sektörün beşinde yeni ihracat siparişlerinde gerileme olduğunu gördük. Bu, yakın gelecekte ihracattan çok umutlu olmamamız gerektiğine işaret ediyor.

Bununla birlikte, ihracat pazarlarımıza ait PMI verilerinin pek çoğunun 50 eşiğini aşmış olması bir süre sonra bu ülkelerin ithalatının da artabileceğini gösterdiği için bizim adımıza olumlu bir gösterge.

Verilerde ilgi çekici bir alan var. O da yatırım malı ve hammadde ithalatı gerilerken, tüketim malı ithalatının artıyor olması. Vergi artışlarına rağmen Temmuz’da tüketim malı ithalatı yüzde 10’un üzerinde artış gösterdi. 7 aylık artış ise yüzde 3,7.


Dış ticaret verilerinde gözlerimiz ilave gümrük vergilerinin ithalatı etkileyip etkilemediğine dair izler aradı. Evet ithalatta bir daralma var ama doğrusu, ithalattaki gerileme az olduğu için ve ihracat ile paralel bir değişim gösterdiği için, gerilemenin vergi artışı sebebiyle olduğunu net olarak söylemek mümkün değil.

Bakanlığın açıklamasına göre geçen 16,1 milyar TL gümrük vergisi tahsil edilirken, Temmuz’da 17,5 milyar TL gümrük vergisi toplandı. İlk bakışta bunun ana nedeni gümrük vergilerinde yapılan artışlar gibi görünse de durum pek öyle değil. Haziran’da 16,3 milyar dolar olan ithalat Temmuz’da 17,8 milyar dolar olarak gerçekleşti. Dolar bazında artış yüzde 8,9. Aynı dönemde gümrük vergi tahsilatındaki artış da neredeyse anı oranda.

H. Bader ARSLAN