Stoma (Ostomi) Torba Çeşitleri
Torba kullanımında en önemli nokta uygun çapta torba ve adaptör kullanımıdır. Kullanılacak adaptörün açıklığı stomaya uygun olmalıdır. Açıklık stomadan geniş ise stoma etrafında sızıntıya ve tahrişe yol açabilir. Bu nedenle stoma çevresi düzenli olarak ölçülmelidir. Stoma ameliyattan sonra ödemlidir, zamanla küçülür. Bu duruma bağlı olarak adaptörün delik çapı, ileride kullanacağız torbanın delik çapından biraz daha büyük olacaktır. Stoma çevresini üzerinde ölçek bulunan diyagramlar (stoma ölçer) ile ölçülebilmektedir.

Stoma bakım malzemeleri adaptör (vücudunuza yapışan ürün), torba (adaptöre yapışan ürün) ve pastadan oluşmaktadır. Bu torbalar koku önleyici materyallerden yapılmış olup, koku için filtresi olan, cilt yapısına uygun, ince ve giysilerinizin altında fark edilmeyen yapıdadır.

İki çeşit torba bulunmaktadır;
Tek Kullanımlık Torbalar
Gün içerisinde 1 – 3 kez değiştirip atacağınız kapalı torbalardır. Boşaltma işlemini yapmak istemeyenler ve kolostomili bireyler için iyi bir alternatiftir.

Boşaltmalı Torbalar
Alttan boşaltma yapılabilen torbalardır. Klemp takılarak kapatılan ve ya kendiliğinden klempli olarak iki çeşit torba (toba sistemi olarak) vardır.

İki Parçalı Torba
Torba ve adaptörü ayrı bulunan torbalardır. Bu torbalar adaptör kısmından kolayca çıkarılarak değiştirilir. Alt kısmından boşaltma yapılan torba katlanıp, yapıştırılıp kapatılarak bir süre kullanılabilir.

Tek Parçalı Torba
Torba ve adaptörün tek bir parça halinde birleştirilmesiyle oluşturulmuştur. Kalabildiği kadar uzun süre vücutta güvenle tutulabilir.

Stoma bakımında kullanılacak malzemelerin hangisi olacağı, hastaneden taburcu olmadan belirlenir. Stomaterapi hemşiresi tarafından hastaya cilt bakımını nasıl yapacağı ve torbayı nasıl değiştireceği eğitimi verilir. Stomayla yaşamın zor olmasından ötürü hastanın her zaman desteğe ve danışmanlık yapacak uzman bir terapiste ihtiyacı vardır.

Stoma (Ostomi) İle İlgili Sık Sorulan Sorular
Stomaya Dokunduğumda yada Torba Değiştirirken Ağrı Duyar mıyım?
Torbanızı ciltten sökerken yapışkanlı olduğu için ağrı duyabilirsiniz. Bunun için torbanızı banyo sonrasında sökmeniz ya da ılık suyla ıslatılmış pamuk kullanmanız tavsiye edilir. Sağlıklı bir stoma ve cilde sahip olan hasta bakım esnasında cilde ya da stomaya dokunduğunda ağrı hissetmez. Eğer ağrı hissediliyorsa sebebi ciltte oluşan kızarıklık ya da tahrişlerdir. Stomaterapi hemşiresi tarafından stomanızın kontrol ve tedavi edilmesi gerekir.

Stoma (Ostomi) Etrafında Tahriş Oluştu, Ne Yapmalıyım?
Stoma etrafındaki ciltte çeşitli sebeplerle tahriş ya da yaralar oluşabilir. Genellikle ileostomisi olan hastalarda dışkı asidik olduğundan cilt problemleri daha sık görülür. Öncelikle tahrişe neyin sebep olduğu tespit edilip ortadan kaldırılmalı (stomaya uygun olmayan malzeme kullanımı, adaptör çapının geniş kesilmesi, ishal, sızıntı ve adaptör değişiminin sık olması, asitli gıdaların tüketimi, ürünün uzun süre vücutta kalması vb) Tahrişleri iyileştirmek için geliştirilmiş bariyer sprey, stoma için özel pudralar ve yara örtüleri kullanılmaktadır. Stomaterapi hemşiresi tarafından stomanızın kontrol ve tedavi edilmesi gerekir.

Stomam Kanayabilir mi?
Stomaya dokunulduğunda hafif kanamalar olabilir bu normaldir, kanayan bölgeye temiz bir gazlı bezle bir kaç saniye bası yapılarak kanama durdurulabilir. Eğer kanama durmuyorsa doktorunuza müracaat etmeniz önerilir. Stomanın sağlıklı rengi kırmızı veya pembemsidir. Renginde bir siyahlaşma ya da beyazlaşma gözlemlerseniz yine doktorunuzla irtibata geçiniz.

Torbayla Nasıl Banyo Yapabilirim?
Stoması olan bireyler ameliyat sonrasında doktor izin verdikten sonra banyolarını torbalarıyla ya da torbasız yapabilirler. Kolostomisi olan kişiler torbalarını çıkartıp torbasız banyolarını yapabilirler.

Banyo yaparken stoma üzerine kese veya lif yapmaktan kaçınılmalıdır. İleostomisi olan kişilerde stoma sürekli çalıştığından torbalarıyla banyo yapmaları önerilir. Banyo sonrası adaptör ve torbayı değiştirmek daha kolaydır. Hastaların stoma bakımlarını banyo yaptıktan sonrasında yapmaları en idealidir. Adaptör ve torba değişimi yapılması istenmiyorsa fön makinasıyla kurutulmalıdır. Banyo suyu ılık olmalıdır.

Gaz Çıkışı Sırasında Dışarıya Koku ve Ses Gelebilir mi?
Kullanılan kolostomi torbaları filtreli ise koku geçirmezler. Torba düzenli değiştirilip torbanın temizliği (boşaltma, değiştirme) yapıldığı sürece koku dışarıya çıkmayacaktır. Kokuyu engellemek için yenilen yiyeceklere dikkat etmek gerekir. Gaz çıkışındaki sesi engellemek için gaz oluşumunu arttıran durumlardan kaçınmanız gerekir.

- Gaz yapan yiyeceklerin azaltılması
- Uzun süreli aç kalmama
- Gıdaların iyi çiğnenerek yenmesi
- Hızlı ve konuşarak yemek yememek gaz oluşumunu azaltacaktır.

Dini Görevlerimi Torbayla Nasıl Yapabilirim?
Hastanın stomasının olması dini görevlerini yerine getirmesini engellemez. Stomalı kişiler dinen mazaretli olarak kabul edilir. Stomadan gelen dışkı ve gaz namaz kılmasına engel değildir. Stomadan gelen dışkı kontrol edilmediği için namaza başlamadan önce torba eğer doluysa boşaltılmalıdır. Stomalı kişiler her namaz öncesi abdest almalıdır. Stomalı hastaların oruç tutması bazı sakıncalar doğurabilir. Kolostomili hastalarda uzun süre aç kalınması nedeniyle kolondaki sıvı azlığına bağlı olarak kabızlık ve bulantı oluşur. İleostomili hastalarda fazla sıvı kaybetmeye ve uzun süre susuz kalmaya bağlı su ve elektrolit kaybı (dehidratasyon) oluşur. Oruç tutmadan önce mutlaka doktorunuzla görüşmeli ve izni olmadan oruç tutmamalısınız.

Denize Girebilir miyim?
Torba ile denize girilebilir. Girmeden önce torbanın boşaltılması gerekir. Denizden çıkınca torbanın iyi kurutulması ve ya değişimi gerekir. Mayo seçiminde bayanlar bikini yerine tek parçalı şekilli mayoları, erkekler ise şort tipinde mayoları tercih etmelidir.
Stoma (Ostomi) İle İlgili Hatırlanması Gerekenler
Vücut yüzeyine ağızlaştırılan yere Stoma da denir.

Her yaş grubunda değişik yöntemlerle yapılan bu işlemlerin ortak amacı geçici veya kalıcı bir süre için barsak içeriğinin karın duvarından boşalmasını sağlamaktır.

Ostomiler bağırsağın karın cildine ağızlaştırılma seviyesine göre isim alır.

İleostomi : İnce bağırsağın (ileum) bir ameliyat ile karın ön duvarına ağızlaştırılmasıdır.

Kolostomi : Kalın bağırsağın (kolon) bir ameliyat ile karın ön duvarına ağızlaştırılmasıdır.

Kolostomi irrigasyonu, stoma aracılığı ile kalın bağırsak içerisine belli miktarda sıvı verilerek bağırsak içeriğinin (gaz, dışkı, bakteri vb) boşaltılması işlemidir.

Stomalı bireyler komplikasyonlarının tedavisi için cerrah ve stomaterapi hemşiresine mutlaka gitmelidirler.

Stomaterapi hemşiresi, stoma yerinizin tayini, bakımı ve stoma ile ilgili ihtiyacınız olan her konuda size yardımcı olabilecek kişidir.

Torba kullanımında en önemli nokta stomanıza uygun ölçüde kesilen adaptör kullanımıdır.