Tembel ayı (Melursus ursinus), ayıgiller (Ursidae) familyasından, Hindistan ve Sri Lanka'nın tropikal ve astropikal bölgelerindeki ormanlarda yaşayan memeli türü. Adını yavaş hareket etme özelliğinden alan bu ayıların görme ve işitme duyuları zayıf, ama koku alma duyusu güçlüdür.

Özellikleri
Erişkin bir tembel ayının omuz yüksekliği 60–90 cm arasında, uzunluğu 1.4-1.9 m arasında, kuyruğu çok kısa ve yaklaşık 10 cm, ağırlığı 55–124 kg dolayındadır. Uzun, sarkık tüylü postu siyahtır. Bazen arada boz ve kızıl kahverengi tüyler görülür. Yüzünün büyük bölümünde beyaza ya da siyaha çalan tüyler, göğsünde de aynı renkte hilal biçimli bir leke vardır.

Yaşam şekli ve beslenme
Geceleri etkinlik gösterir ve buldukları böcek kolonilerini yağmalarlar. Ön ayaklarındaki uzun, kıvrık tırnaklar arı ya da termit yuvaları parçalamalarına uygundur. Tembel ayının üst çenesinde orta kesicidişlerin yeri boştur. Böceklerin yanı sıra meyve, bal, tohum ve küçük omurgalılarıda yer.

Üreme
Dişi yedi ay süren gebelik döneminin ardından 1-3 yavru doğurur. Yavrular 2-3 yıl kadar annelerinin yanında kalır.