Sadece bazı moleküllerin geçmesine izin veren bazı moleküllerin geçmesine izin vermeyen zarlara yarı geçirgen zar adı verilir. Seyreltik bir çözeltiden çözücünün yarı geçirgen zar içinden daha derişik bir çözeltiye geçişine osmoz adı verilir. Diğer bir deyişle su oranı fazla olan ortamdan, su oranı az olan ortama su geçişi olur.

Başlangıçta eşit olan her iki koldaki çözelti seviyeleri, osmoz olayı dengeye geldikten sonra daha seyreltik çözelti (burada sadece çözücü kullanılmıştır) seviyesi alçalırken daha derişik olan çözeltinin seviyesi yükselmiştir. Her iki koldaki seviye farkı osmotik basıncı verir. Osmotik basınç, osmoz olayına zıt ve onu durdurmaya eşit bir dış basınçtır. Burada seviye farkı kadar çözeltinin kütlesi, osmoz olayını durduran dış basınç yani osmotik basınca eşit olur.

Osmoz, çözücü molekülleri yarı geçirgen zardan geçer. Fakat çözünen madde molekülleri zardan geçemez, 2 nolu koldaki sıvı seviyesi yeteri kadar yükseldikten sonra osmoz olayı dengeye gelir ve bu seviye farkı osmotik basıncı verir. Osmotik basınçtan daha büyük bir basınç uygulayarak çözeltideki çözücü moleküllerinin saf çözücüye geçmesi sağlanabilir.Bu olaya ters osmoz denir.

Deniz suyundan saf su ters ozmoz prensibi ile eilde edilir. elde etmenin bir yolu ters osmozdur. Saf su elde etmede anyon ve katyon geçirgen zarlar kullanılarak osmoz yoluyla veya destilasyon yoluyla saflaştırma yöntemleri kullanılmaktadır.

Bir A maddesinin seyrettik bir çözeltinin osmotik basıncı şu şeilde belirtilir.

P = MRT =(n/V)RT

P = osmotik basınç, atm

M: Çözeltinin derişim , mol/L

R: Gaz Sabiti, 0.082 Latm/Kmol

T: Mutlak sıcaklık, K

n: mol sayısı, mol

V: Çözeltinin hacmi, litre