Amasya Genelgesi, Türkiye’nin temellerinin atıldğı bir genelgedir. Günümüz koşullarının büyük kısmının belirlenmesi, en önemlisi, milletin bağımsız ve hükümet yönetiminde söz sahibi olmasında etkili maddelerin ortaya çıkması bu genelge ile olmuştur. Tarihimizin en önemli olaylarından birisi olan Amasya Genelgesi kısacaönemi, tarihi, alınan kararlar ve sonuçları için konumuza devam edebilirsiniz.
Amasya Genelgesi Tarihi
Amasya Genelgesi hazırlanma tarihi 22 Haziran 1919′dur. Mustafa Kemal Paşa tarafından hazırlanan bu genelde Atatürk’ün dışında Rauf Orbay, Refet Bele, A.Fuat Cebesoy ve Cafer Tayyar Paşa’nın yazılı desteğini alınmıştır. Ayrıca telgraf desteği ile Kazım Karabekir’de Amasya Genelgesi’ne verdiği desteği bildirmiştir. Tek kişinin hazırladığı ancak başka kişiler tarafından da kabul edildiği için kişisel olmaktan çıkan Amasya Genelgesi orjinal metni Mustafa Kemal tarafından Cevat Abbas Bey’e yazdırılmıştır.
Amasya Genelgesi Maddeleri
Türk tarihi için son derece önemli olan Amasya Genelgesi kararları şunlardır…
Vatanın bütünlüğü milletin bağımsızlığı tehlikededir.
İstanbul hükümeti aldığı sorumluluğun gereğini yerine getirememektedir. Bu durum milletimizin tehlikede olduğunu gösteriyor.
Milletin bağımsızlığınıyine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.
Milletin içinde bulunduğu durum ve şartların gereğini yerine getirmek ve hakların gür sesle cihana duyurmak için, her türlü baskı ve kontrolden uzak milli bir heyetin varlığı mutlaka zorunludur.
Anadolu’nun her bakımdan en güvenilir yeri olan Sivas’ta hemen milli bir kongre toplanması kararlaştırılmıştır.
Doğu illeri adına 10 Temmuz’da Erzurum’da bir kongre toplanacaktır. O tarihe kadar öteki illerin temsilcileri de Sivas’a gelebilirlerse Erzurum Kongresi’nin üyeleri de Sivas genel kongresine katılmak üzere hareket ederler.
Bunun için bütün illerin her sancağından milletin güvenini kazanmış üç temsilcinin mümkün olan en kısa zamanda yetişmek üzere yola çıkılması gerekmektedir.
Her ihtimalle karşı bu mesele milli bir sır olarak tutulmalı ve temsilciler gereğinde yolculuklarını kendilerini tanıtmadan yapmalıdırlar.
Amasya Genelgesi Önemi
Amasya Genelgesi ile İstanbul hükümeti yok sayılmıştır. Milletin yabancı güçlere karşı tehlikede olduğu ve bu tehlikeden kurtulmak için yine kendi güçleri ve kararları ile mücadele etmeleri gerektiğine açıkça yer verilmiştir. Yapılacak olan Erzurum ve Sivas Kongre’lerinin genel kararları da bu genelge ile belirginleştirilmiştir. Zor dönemler geçiren Türk milletinin bu dönemleri kendi iradesi ve gücü ile aşabileceğini ortaya koyduğu genelge sadece halkı harekete geçirmekle kalmayıp düşman kuvvetlerin de çekinmelerine neden olmuştur.
Amasya Genelgesi sonrasında Musfata Kemal İstanbul’a çağrılmıştır. Ancak kendisi bu emre karşı gelmiş ve sonucunda görevden alınmıştır. 7-8 Temmuz 1919 tarihlerinde Mustafa Kemal, askerlik görevinden istifa edip sivil konuma geçmiştir. Ancak halkın gözünde hala bir asker hatta lider konumundaydı. Mustafa Kemal, görevinden istifa ettikten sonra da Sivas Kongresi ve Erzurum Kongrelerine başkanlık etmiştir.
Amasya Genelgesi Önemi
Amasya Genelgesi Sonuçları
Amasya Genelgesi sonuçları, alınan kararlara bağlı ortaya çıkan sonuçlardır. Bunların başında İstanbul hükümetinin artık yok sayıldığı gelmektedir. Halk İstabnul hükümetinden çok kendi gücüne inanmaya ve güvenmeye başlamıştır. Bunun farkına varan hükümet de zaman zaman engellemelere kalkışsa da tam olarak bir müdahalede bulunamamıştır. Amasya Genelgesi ile ilk kez bir heyetten söz edilmiştir. Kurulacak olan bu heyette alınan kararlar ise kişisel olmaktan çok milli kararlar niteliğinde olacaktı. Amasya Genelgesi kararları Sivas ve Erzurum Kongrelerine ışık tutan niteliktedir. Bu genelgede yer alan maddeler aynı zamanda kongrelerde işlenecek konular ve alınacak kararların da bir özeti şeklindeydi. Amasya Genelge ile gerektiğinde Mondros’da alınan kararların çiğnenebileceği, savunma amaçlı silahların yeniden ele alınabileceği de açıkça bildirilmiştir.
Amasya Genelgesi Sonuçları