Giriş

Bu hafta, faiz geliri veya kâr payı sağlamak ya da fiyat değişmelerinden yararlanarak kâr elde etmek amacı ile geçici bir süre elde tutulmak üzere alınan menkul kıymetler açıklanacaktır. Bu amaçla hisse senetleri, tahvil, senet ve bono konuları üzerinde de durulacaktır.

10.1. Menkul Kıymetler

Bu grup, faiz geliri veya kâr payı sağlamak ya da fiyat değişmelerinden yararlanarak kâr elde etmek amacı ile geçici bir süre elde tutulmak üzere alınan hisse senedi, tahvil, hazine bonosu, finansman bonosu, yatırım fonu katılma belgesi, kâr - zarar ortaklığı belgesi, gelir ortaklığı senedi gibi menkul kıymetler ile bunlara ait değer azalma karşılıklarının izlenmesi amacıyla kullanılır. Bu grup aşağıdaki hesaplardan oluşur:

110 HİSSE SENETLERİ
111 ÖZEL KESİM TAHVİL, SENET VE BONOLARI
112 KAMU KESİMİ TAHVİL SENET VE BONOLARI
118 DİĞER MENKUL KIYMETLER
119 MENKUL KIYMETLER DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)

Yatırım yapılan menkul kıymetlerden kısa vadeli olanları bu grupta izlenir. Bir yılı aşan uzun vadeli menkul kıymet yatırımları ise, 24 Mali duran varlıklar grubunda yer alan ve ortaklık oranına göre; 240 Bağlı Menkul Kıymetler (Uzun vadeli elde tutama amaçlı %10’a kadar), 242 İştirakler (%50’ye kadar) veya 245 Bağlı Ortaklıklar (%50’den fazlası) hesaplarında izlenir.

Menkul kıymetlerin alışı sırasında üzerinde yazılı olan nominal değer ile değil, piyasa değeri ile kayıt yapılır. Ayrıca, Tek Düzen Muhasebe Sistemi’nde menkul kıymetlerin satışının yapıldığı andaki muhasebeleştirilmesinde, kâr veya zararın tespit edilerek gelir tablosunun ilgili sonuç hesaplarına aktarılmasını öngören “Satış Hasılâtı Yöntemi” (diğer bir deyişle devamlı envanter yöntemi) benimsenmiştir.