Cedel; hadsizce yapılan, kişiyi yozlaştıran boş tartışma demektir. İnsanlar bu durumun içindeyken inat ya da üstünlük sağlama arzusuyla karşı tarafın fikirlerini değersizleştirme çabasına düşer.

Sonuca baktığınızda saatlerin geçtiğini fakat hiçbir yere varılamadığını hatta kalplerin kırılıp, ahlaksızlığın gün yüzüne çıktığını görürsünüz... Örneklerini bizzat yaşamış, yaşatmış olabilirsiniz. Özellikle tam bir cedel cehennemi olan sosyal medyanın birbirine fütursuzca saldıran kullanıcılarla dolu olduğuna da şahitsinizdir...

Bu nefret dolu, sığ ve saygısız ama kendince çok dürüst, adil, merhametli, yardımsever insanlara bir bakın, neredeyse hepsi hasta... Evet hastalar. Hem ruhsal hem fiziksel. Bir kere her zaman haklılar. İyiden iyiye bir megalomanlık, bencillik içlerine işlemiştir. İnsanları kırıp geçirmeyi, laf dalaşına girmeyi, akıllarına geleni söylemeyi “ Haksızlığa dayanamamak” ya da “Dobralık” olarak nitelendirirler. Tartışmaya yol açacak bir durumdan çekinmezler çünkü “cesur” durlar...

Rica ederim bir dakika düşününüz. Bomboş bir alandasınız. Önünüzde sonsuzluğa uzanan bir çizgi var. Ayaklarınız bu çizginin her iki yanında. Bir tarafınızda saf iyilik bir tarafınızda saf kötülük var. Şimdi hangi ayağınızı diğerinin yanına koyacaksınız? Kolay görünüyor. Çünkü ikisinin arasındaki bu incecik çizgiyi aşmak için bir adımınız yeterli.

Birbirinden çok farklı olduğunu düşündüğümüz iyilik ve kötülük aslında bir bütünün ve dengenin iki parçası. Yani haksızlığa karşı durduğunuzu söylerken birilerinin hakkını fena halde yiyor olabilirsiniz. Özgürleştirmek derken köleleştiriyor, medenileşmek derken ilkelleşiyor, bilim derken cehaletin derinlerine iniyor, insanları dine çağırıyorum derken uzaklaştırıyor, dobrayım derken kalp kırıyor olabilirsiniz... Kötülüğün silahı kendi silahlarımız, doğru olduğuna inandıklarımızdır. Bu yüzden vicdan azabı çekmeyiz...

İslam, her konuda olduğu gibi bizi ve değerlerimizi korumak adına cedeli de yasaklar. Neden? Mesele aslında bizi kendimizden korumak. Çünkü Allah, gereksiz, hayırsız bir münakaşanın kişiyi çizginin karanlık tarafına kolaylıkla geçirebileceğini elbette biliyor. Belki de doğru ve haklı olduğunu düşündüğünüz bir tartışma karşı tarafın tavırlarından ötürü kontrolünüzden çıkıyor ve pişman olacağınız daha da kötüsü pişman bile olmayacağınız bir duruma sizi götürüyor... Çok uzattım galiba.Kendime olan tavsiyelerimden bazılarını şuraya not düşüp bitireyim:
1-Gereksizse tartışma.
2-Herkesle tartışma.
3-Bilmiyorsan tartışma.
4-Üslubunu koru.
5-Empati kur.
6-Ön yargısız ol.
7-Saygılı ol.
Amaç üstünlük sağlamak değil anlamak, anlaşılmak sağlıklı bir iletişim kurmak.
8-Öğreticiliğini kaybeden bir tartışmayı uzatma.
9- Kendini küçültme.
10-Masadan kalp kırmamış, saygınlığını yitirmemiş biri olarak kalk.

Bitmedi ama bitsin.

R. D / Qasem