Muehlenbeckia Çiçeği
Küçük saksılarda hassas bir salon bitkisi diye satılan mini yapraklı, incecik sık dallı bitki aslında bahçelerde, balkonlarda güneş altında canavar gibi gelişir.
Polygonaceae (kuzukulağıgiller) familyasına mensup Muehlenbeckia cinsinin pekçok türü var. Yeni Zelanda ve çevresine özgü, hem dağlarda hem deniz seviyesi düşük rakım, genelde güneşe açık yerlerde gelişen mini yapraklı ve ince tel gibi dalları olan iki türü küçük saksılarda Avustralya sarmaşığı adıyla satılır. İki tür hangisi hangisidir anlamak zor ama özelliklerini bilirseniz karıştırmazsınız. Ya da en azından birkaç ay gelişimini izledikten sonra anlarsınız.
Önce ortak özellikleri: Tel gibi sağlam ve dayanıklı dallar kızılımsı kahverengi, bazen soluk tonda koyu kahverengi, bazen de griye yakın koyu bir tonda olurlar. Yapraklar iki türde ilk bakışta çok benzerdir. Saksıda iken her iki türün de sıkça incecik dalları bulunur. Kışın bulunduğu yerin şartlarına göre yapraklarını tamamıyla dökebilir, kısmen dökebilir ya da hiç dökmezler. Kışın ısının sıfırın altına pek düşmediği, yaz sıcaklarının birkaç ay sürdüğü ve sulak olan yerlerde fena istilacıdırlar. M. axillaris cüce olmasına rağmen daha felaket istilacı özelliktedir.
Aslında dış mekan bitkilerinden oldukları halde salonlarda da yetiştirilmeleri yaygındır. Balkonlarda ve salonlarda askılı saksılarda sarkıcı yetiştirilmeleri takdirde son derece şık görünürler. Güneşin fazlasında yapraklar zümrüt yeşilinin soluk bir tonunda, az güneşte daha canlı yeşil olur. Ortak olmayan detaylar aşağıda.
Muehlenbeckia complexa
Aşırı şiddetli sıcaktan hoşlanmaz. Kışın -12C dereceye kadar don olaylarına dayanıklı. Gün içinde uzun süre direkt güneş ister. Dalları uzun mesafelere ulaşmak için gelişim göstermeye heveslidir. Bir dal yan dallar vere vere 2 metreye, duruma göre 4-5 metreye kadar uzayabilir. Bahçelerde gelişimi yer örtücü olmaya uymaz. Çünkü dallar hızlı ve uzun uzun gelişim göstererek üst üste düzensiz, karman çorman yığınlar oluşturur. Sarmaşık gibi yetiştirilebilir. Ya da sürekli budamalarla kısa boylu tutulabilir. İstilacı olma özelliği diğer türe göre biraz hafiftir.
Muehlenbeckia complexa’nın yaprakları düzensiz şekillerde olur. Biri yuvarlakça oval, biri darca oval, bazıları kalp şeklinde, bazıları düzensiz kalp biçiminde olabilir. Yaprak boyutu ortalama 1cm’dir.
Muehlenbeckia axillaris
Aşırı sıcaklara da uzun süre susuzluğa da tam uyumludur. -30C dereceye kadar kış soğuklarına dayanır. Tam gün güneş, az süreli güneş, filtrelenmiş güneş ve gölge her ortamda rahatça gelişir. Diğer türe göre buna cüce Muehlenbeckia denir. Yan dallar geliştire geliştire uzayan bir dal 10-15cm arasında herhangi bir uzunlukta durur (gerçi yerine göre 60cm uzadıkları olabiliyor). Yan dalları aynı şekilde kendi yan dallarını geliştirip uzamayı bırakır. Onlar da aynı şekilde hızla dallanıp budaklanmaya devam ederler. Bahçede yetiştirildiğinde çok sıkı bir yer örtücüdür. Yavaş yavaş çevreye yayılır. Taşlara, duvarlara bile yapışa yapışa üstlerinde gelişerek ilerlemede engel tanımazlar. İstilacılık özelliği bu türde çok aşırıdır.
Muehlenbeckia axillaris’in yaprakları genelde darca oval şekilde, bazıları (keskin köşeli olmasa da) hafifçe dikdörtgenimsi şekilde, bazıları da zarifçe yuvarlak şekilde olur. Yaprak 1cm’den daha küçük, eni 4-5mm kadardır.
Yetiştirilmesi, bakımı
Güneş ihtiyaçları: Muehlenbeckia complexa’nın gölgeyi pek sevmediğini bilmek lazım. Bunun dışında her iki türün yetiştirilmesi, bakımı aynıdır.
Toprak: Bahçeye yere dikecekseniz toprak seçmezler. Saksıda yetiştirecekseniz ve açık havada tutmanız gerekiyorsa 1 ölçü torf toprak + 1 ölçü arazi toprağı eşit ölçülerde karışım yapın.
Salonlarda, ofislerde ise Muehlenbeckia’lar mutlaka süzek ve havadar toprak karışımı istiyor. 3 ölçü salon bitkisi torf toprak + 1 ölçü dere kumu veya ponza taşı karışımı yapın.
Sulama konusunda genel bir yol izlenebilir. Bu konuda ayrı bir özellikleri yok. Yazın toprak üst yüzeyinde hafiften kuruma oldukça, diğer serin ve soğuk zamanlarda toprak biraz daha fazla kurudukça sulayın.
Gübreleme: Bahçe zeminine dikili Muehlenbeckia bitkileri sadece ilkbahardan ilkbahara diplerine besleyici hazırlanmış olan torf toprak yayılması yeterli. Bunun yerine çok az, incecik bir tabaka yanmış gübre olabilir. Saksıda yetiştirilenlere de benzeri uygulamalar yapılabilir. Salonlarda yetiştirilenlere ise gelişim gösterdikleri sürece sadece ayda bir defa genel amaçlı salon bitkisi sıvı bitki besini, dozajı yarım ayarlanarak verilebilir.
Budama: Yılın her zamanında istediğiniz gibi budayabilir, istediğiniz şekli verebilirsiniz. Hiçbir sakıncası yok.
Çoğaltılması
Körpe olmayan ama yapraklı dallarından ilkbahar aylarında 8-10cm parçalar alıp köklendirme toprağında köklendirin. Aslında Muehlenbeckia türleri eğer dalları toprağa değer vaziyette gelişim gösterirse o dallar mutlaka toprağa kök salarlar. Bu şekilde de çoğaltabilirsiniz. Yani kendiliğinden köklenmiş dalları kesip alın, uygun yerlere dikin (ayrıntılı bilgi: basit daldırma).
* * *
Burada Muehlenbeckia complexa ve Muehlenbeckia axillaris türlerini ele aldım. Bitlenmeyen, sağlam ve dayanıklı problemsiz bitkilerdir. Esasen dış mekan bitkilerinden olduklarını unutmayın. İç mekanlarda çok havadar ve güneşli yerlerde tutmalısınız.
Polygonaceae (kuzukulağıgiller) familyasına mensup Muehlenbeckia cinsinin pekçok türü var. Yeni Zelanda ve çevresine özgü, hem dağlarda hem deniz seviyesi düşük rakım, genelde güneşe açık yerlerde gelişen mini yapraklı ve ince tel gibi dalları olan iki türü küçük saksılarda Avustralya sarmaşığı adıyla satılır. İki tür hangisi hangisidir anlamak zor ama özelliklerini bilirseniz karıştırmazsınız. Ya da en azından birkaç ay gelişimini izledikten sonra anlarsınız.
Önce ortak özellikleri: Tel gibi sağlam ve dayanıklı dallar kızılımsı kahverengi, bazen soluk tonda koyu kahverengi, bazen de griye yakın koyu bir tonda olurlar. Yapraklar iki türde ilk bakışta çok benzerdir. Saksıda iken her iki türün de sıkça incecik dalları bulunur. Kışın bulunduğu yerin şartlarına göre yapraklarını tamamıyla dökebilir, kısmen dökebilir ya da hiç dökmezler. Kışın ısının sıfırın altına pek düşmediği, yaz sıcaklarının birkaç ay sürdüğü ve sulak olan yerlerde fena istilacıdırlar. M. axillaris cüce olmasına rağmen daha felaket istilacı özelliktedir.
Aslında dış mekan bitkilerinden oldukları halde salonlarda da yetiştirilmeleri yaygındır. Balkonlarda ve salonlarda askılı saksılarda sarkıcı yetiştirilmeleri takdirde son derece şık görünürler. Güneşin fazlasında yapraklar zümrüt yeşilinin soluk bir tonunda, az güneşte daha canlı yeşil olur. Ortak olmayan detaylar aşağıda.
Muehlenbeckia complexa
Aşırı şiddetli sıcaktan hoşlanmaz. Kışın -12C dereceye kadar don olaylarına dayanıklı. Gün içinde uzun süre direkt güneş ister. Dalları uzun mesafelere ulaşmak için gelişim göstermeye heveslidir. Bir dal yan dallar vere vere 2 metreye, duruma göre 4-5 metreye kadar uzayabilir. Bahçelerde gelişimi yer örtücü olmaya uymaz. Çünkü dallar hızlı ve uzun uzun gelişim göstererek üst üste düzensiz, karman çorman yığınlar oluşturur. Sarmaşık gibi yetiştirilebilir. Ya da sürekli budamalarla kısa boylu tutulabilir. İstilacı olma özelliği diğer türe göre biraz hafiftir.
Muehlenbeckia complexa’nın yaprakları düzensiz şekillerde olur. Biri yuvarlakça oval, biri darca oval, bazıları kalp şeklinde, bazıları düzensiz kalp biçiminde olabilir. Yaprak boyutu ortalama 1cm’dir.
Muehlenbeckia axillaris
Aşırı sıcaklara da uzun süre susuzluğa da tam uyumludur. -30C dereceye kadar kış soğuklarına dayanır. Tam gün güneş, az süreli güneş, filtrelenmiş güneş ve gölge her ortamda rahatça gelişir. Diğer türe göre buna cüce Muehlenbeckia denir. Yan dallar geliştire geliştire uzayan bir dal 10-15cm arasında herhangi bir uzunlukta durur (gerçi yerine göre 60cm uzadıkları olabiliyor). Yan dalları aynı şekilde kendi yan dallarını geliştirip uzamayı bırakır. Onlar da aynı şekilde hızla dallanıp budaklanmaya devam ederler. Bahçede yetiştirildiğinde çok sıkı bir yer örtücüdür. Yavaş yavaş çevreye yayılır. Taşlara, duvarlara bile yapışa yapışa üstlerinde gelişerek ilerlemede engel tanımazlar. İstilacılık özelliği bu türde çok aşırıdır.
Muehlenbeckia axillaris’in yaprakları genelde darca oval şekilde, bazıları (keskin köşeli olmasa da) hafifçe dikdörtgenimsi şekilde, bazıları da zarifçe yuvarlak şekilde olur. Yaprak 1cm’den daha küçük, eni 4-5mm kadardır.
Yetiştirilmesi, bakımı
Güneş ihtiyaçları: Muehlenbeckia complexa’nın gölgeyi pek sevmediğini bilmek lazım. Bunun dışında her iki türün yetiştirilmesi, bakımı aynıdır.
Toprak: Bahçeye yere dikecekseniz toprak seçmezler. Saksıda yetiştirecekseniz ve açık havada tutmanız gerekiyorsa 1 ölçü torf toprak + 1 ölçü arazi toprağı eşit ölçülerde karışım yapın.
Salonlarda, ofislerde ise Muehlenbeckia’lar mutlaka süzek ve havadar toprak karışımı istiyor. 3 ölçü salon bitkisi torf toprak + 1 ölçü dere kumu veya ponza taşı karışımı yapın.
Sulama konusunda genel bir yol izlenebilir. Bu konuda ayrı bir özellikleri yok. Yazın toprak üst yüzeyinde hafiften kuruma oldukça, diğer serin ve soğuk zamanlarda toprak biraz daha fazla kurudukça sulayın.
Gübreleme: Bahçe zeminine dikili Muehlenbeckia bitkileri sadece ilkbahardan ilkbahara diplerine besleyici hazırlanmış olan torf toprak yayılması yeterli. Bunun yerine çok az, incecik bir tabaka yanmış gübre olabilir. Saksıda yetiştirilenlere de benzeri uygulamalar yapılabilir. Salonlarda yetiştirilenlere ise gelişim gösterdikleri sürece sadece ayda bir defa genel amaçlı salon bitkisi sıvı bitki besini, dozajı yarım ayarlanarak verilebilir.
Budama: Yılın her zamanında istediğiniz gibi budayabilir, istediğiniz şekli verebilirsiniz. Hiçbir sakıncası yok.
Çoğaltılması
Körpe olmayan ama yapraklı dallarından ilkbahar aylarında 8-10cm parçalar alıp köklendirme toprağında köklendirin. Aslında Muehlenbeckia türleri eğer dalları toprağa değer vaziyette gelişim gösterirse o dallar mutlaka toprağa kök salarlar. Bu şekilde de çoğaltabilirsiniz. Yani kendiliğinden köklenmiş dalları kesip alın, uygun yerlere dikin (ayrıntılı bilgi: basit daldırma).
* * *
Burada Muehlenbeckia complexa ve Muehlenbeckia axillaris türlerini ele aldım. Bitlenmeyen, sağlam ve dayanıklı problemsiz bitkilerdir. Esasen dış mekan bitkilerinden olduklarını unutmayın. İç mekanlarda çok havadar ve güneşli yerlerde tutmalısınız.
Normal
