Ilex colchica (Işığan)

Dağılımı
Bitki doğal olarak Bulgaristan, Türkiye ve Kafkasya’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler
1 ila 3 metre büyüyebilir. Her dem yeşil ve dalları yükselici bir çalıdır. Yaprakların kenarında sivri çıkıntılar vardır. Yapraklar eliptik mızraksı, nadiren oval, 5 ila 8 cm uzunluğunda ve 2,5 ila 4 cm genişliğinde, kenarları hafifçe dalgalı ve dikenli, koyu yeşil renkli iken kuruduğunda siyah renkli, yaprak sapı 3 ila 6 mm. uzunluğundadır.

Gözlem
Ormanlık alanlar ve çalılıklarda görülür. Gölcük ve Kartepe ilçelerinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları
Işığan, Işılgan, Kazmaç, Anadolu çoban püskülü.

Çiçek zamanı
Haziran-Temmuz ayları.

Yükseklik
400-1600 metre arası.

Etimoloji
Cins adı Latince “pırnal meşesi (Quercus ilex)” anlamına gelir. Cinsin yaprakları ile pırnal meşesinin yaprakları birbirine benzer. Ayrıca hem pırnal meşesi hem de bu cins her dem yeşildir. Tür adı Latince “Kolhis” anlamına gelir. Antik Çağ’da Kafkas kökenli Tzan kabilelerinin kurduğu krallık ve krallığın var olduğu bölgenin kadim adı. Günümüzde doğu Karadeniz ile Gürcistan’ın bir bölümünü kapsar.

Geleneksel tıp
Yapraklar romatizma giderici, deri kızartıcı ve toniktir. Bitki bazen harici olarak romatizma tedavisinde kullanılır.

Dikkat
İnsanlar ve hayvanlar için zehirlidir. Deri ve gastrointestinal tahrişe; yanma, ağız ülseri, ishal ve kusmaya neden olabilir. Hamilelik esnasında uzak durulmalıdır.