1) Havanın Alttan Soğumasına Bağlı Yoğunlaşma: Bu tip yoğunlaşma ile sis oluşur. Yatay ya da yataya yakın hareket eden ılık ve nemli bir hava kütlesinin kendisinden daha soğuk bir zemin üzerinden geçişi sırasında içindeki su buharının su zerrecikleri şeklinde yoğunlaşmasına sis denir.
  • Hava Kütlesi Sisi: Genellikle hava hareketlerinin yatay yönde ve yavaş olduğu yerlerdeki ısı kaybı sonucu oluşan sislerdir.
  • Kara Sisi (Radyasyon Sisi): Kara sisleri sıcaklık terselmesinin görüldüğü yerlerde ve dönemlerde kara içlerinde oluşur.
    Sıcaklık Terselmesi: Bazı dönemlerde yerin aşırı enerji kaybetmesi, dağlardan çukur alanlara soğuk havanın inmesi, sıcak havanın üstüne soğuk havanın gelmesi ya da alçalan havanın alt bölümlerinin soğuması gibi nedenlerle hava tabakasının sıcaklığı yerden yükseldikçe düzenli olarak azalmaz. Belirli bir yükseltiye kadar artan sıcaklık sonra yeniden düzenli olarak azalmaya başlar. Bu olaya sıcaklık terselmesi denir.
  • Kıyı ve Deniz Sisi (Adveksiyon Sisi): Yatay hava hareketleri sonucunda ılık ve nemli hava kütlesinin kendinden daha soğuk zemin üzerinden geçtiği kıyılarda ve deniz üzerinde oluşan sislerdir. Örneğin İngiltere’de batı rüzgarlarının ve Gulfstream sıcak su akıntısının etkisi ile bu tip sisler yıl boyunca görülür.
  • Yer şekli Sisi (Orografik Sis): Yamaç eğimi az olan yerlerde ılık ve nemli hava kütlesinin yamaç boyunca yükselmesi ve bunun sonucunda içindeki su buharının soğuyarak yoğunlaşması ile oluşan sislerdir.
  • Cephe Sisi: Sıcaklık ve nem bakımından farklı hava kütlelerinin karşılaşma bölgelerinde, sıcak hava soğuk hava üzerinde yükselir. Yükselen sıcak havada olan yoğunlaşmalar sonucunda soğuk hava içine su buharı katılır. Nem miktarı artan soğuk havanın yoğunlaşmasıyla sis ya da bulut oluşur.

    UYARI: Sis yoğunluğu havanın nem taşıma kapasitesine bağlı olduğundan, gece daha fazladır.
2) Yükselen Havanın Soğumasına Bağlı Yoğunlaşma: Bu tip yoğunlaşma ile bulut oluşur. Bir hava kütlesinin dikey yönlü hareketi sırasında, yerden yükseldikçe içindeki su buharının su zerrecikleri şeklinde yoğunlaşmasına bulut denir. Bulutların güneş ışınlarını engelleyici etkisi ile yeryüzünün aşırı ısınıp soğuması önlenir.

Yağış
Havadaki nemin doyma noktasını aşıp, su damlacıkları, buz kristalleri veya buz parçacıkları şeklinde yoğunlaşmasına yağış denir.

> Havanın yükselerek soguması = yagış
> Havanın doyma noktasına ulaşması = yagış

Yerde Yogunlaşma Biçimindeki Yagışlar
  • Çiy : Havanın açık ve durgun oldugu gecelerde, havadaki su buharının soguk cisimler üzerinde su damlacıkları biçiminde yogunlaşmasıdır. İlkbahar ve yaz aylarında görülür.

    UYARI : Bir bölgede yagışların oluşabilmesi için hava sıcaklıgının düşmesi, hava kütlesinin yükselmesi ve havanın doyma noktasına ulaşması gerekir.Dolu yagışı orta enlemlerde, genellikle saganak yagmurlara birlikte, ilkbahar ve yaz aylarında görülür. Çiy 0°C'nin üzerindeki, kıragı 0°C'nin altındaki yogunlaşmalar ile oluşur

  • Kıragı : Soguyan zeminler üzerindeki yogunlaşmanın buz kristalleri şeklinde olmasıdır.Kıragının oluşabilmesi için de havanın açık ve durgun olması gerekir
  • Kırç : Aşırı sogumuş su taneciklerinden oluşan bir sis uzun süre yerde kaldıgında, su taneciklerinin soguk cisimlere çarparak buz haline geçmesidir
Troposferde Yogunlaşma Biçimindeki Yagışlar
  • Yagmur : Buluttaki su taneciklerinin damlalar halinde birleşerek yeryüzüne düşmesidir.
  • Kar : Havadaki su buharının 0°C'nin altında yogunlaşarak ince taneli buz kristallerine dönüşmesidir
  • Dolu : Dikey yönlü hava hareketlerinin çok güçlü oldugu bulutlarda, sıcaklıgın birdenbire ve büyük ölçüde düşmesiyle su tanecikleri donar