Tümevarım, zihnin tikelden tümele gidiş yoludur. Bir bütünün parçalarına dayanarak o bütün hakkında bir hüküm vermeye tümevarım denir. Tümevarım, eksik veya tam olarak karşımıza çıkabilir. Tam tümevarım, bir bütünü oluşturan parçaların hepsini tek tek ele alarak o bütün hakkında bir yargıya varmaya denir. Buna şekilsel tümevarım da denilmektedir.

Şekilsel tümevarıma bir örnek:
  • Pazartesi, salı, çarşamba, perşembe, cuma, cumartesi ve pazar günlerinin hepsi 24 saattir.
  • Pazartesi, salı, çarşamba, perşembe, cuma, cumartesi ve pazar günleri bir haftanın bütün günleridir.
  • O hâlde haftanın günleri, 24’er saattir.
Hafta parçaların oluşturduğu bir bütündür. Haftanın parçaları olan günler teker teker ortak özellikleriyle birlikte sayılmış ve günler hakkında hüküm verilmiştir. Günler haftanın bütün parçaları olduğundan, bu hüküm hafta için de geçerlidir. Aristoteles’in tümevarımdan kastı işte bu şekilde akıl yürütmeyle ortaya çıkan tümevarımdır. Yani şekilsel tümevarımdır.