Edward Bernays ve Sigara Maniplasyonu

Aslında konuyu açıp açmamakta çok tereddüt ettim.
Özelliklede sözlük konusu olarak açmayı tercih ettim.
Uzun ama tarihe tanıklık etmesi açısından önemli...

Gültekin hocanın dıralamasını bozmadan aynen vereceğim bilgileri...

1.1900'lü yılların ilk çeyreğinde Amerikan gelenekleri kadınların sigara içmesini hoş karşılamıyordu. Kadınların özellikle umuma açık yerlerde sigara içmesi kabul görmüyordu. Örneğin New York'ta kadınların halka açık yerlerde sigara içmesi sadece ayıp değil, yasaktı da.

2.Kadınların sigara içmeye başlaması tütün şirketlerinin cirolarının ikiye katlanması anlamına gelecekti. Bunun farkında olan American Tobacco (meşhur markası Lucky Strike idi)konuyu masaya yatırdı. Kadınları sigaraya başlatmanın bir yolunu aradılar ve Edward Bernays'i buldular.

3.Edward Bernays 20. yüzyılın en ilginç kitlesel manipülasyonlarından birine imza atmış adamın ismidir. Aynı zamanda Freud'un yeğeni olan Bernays, propaganda isminin itici olduğunu düşündüğü için "halkla ilişkiler"in de isim babası olmuştu.

4.Şirket, Bernays'le iletişim kurdu. Ondan kadınlar arasında sigara kullanımını yaygınlaştırmasını istiyorlardı. Ama bunu nasıl yapacaklarını bilmiyorlardı. Amaçlarını açıktan söyleyemezlerdi. Bernays'in kadınları harekete geçirecek güçlü bir motivasyona ihtiyacı vardı.

5.Bernays konuyu düşündü, psikologlarla görüştü, incelemeler yaptı. Sonunda aradığı motivasyonu buldu: "Özgürlük!" Kadınlar özgür değildi, tutucu gelenekler altında eziliyordu. Sigara kadınların "özgürlük meşalesi" olacaktı; sigarayı değil, ataerkil tabuları yakacaklardı.

6.Hazırlıklarını yaptı. Operasyon için 1929 yılı Paskalya törenlerini seçti. Bir grup kadını ve fotoğrafçıyı gösteri için kiraladı. Kadınlar geçit esnasında sigaralarını çıkarıp yakacaklar, fotoğrafçılar da onları fotoğraflayacaktı.

7.Ertesi gün manşetler hazırdı: Kadınlar tabulara karşı özgürlük meşalelerini yaktı! Kampanya o kadar etkili oldu ki, daha o yıl kadınların sigara içme oranı %100'den daha fazla arttı. Muhalefeti susturmak kolaydı: Kadınların sigarasına karşı olmak, kadın haklarına karşı olmaktı.

8.Gazeteler "özgürlük meşaleleri"ni yakmış reklamlarla dolup taştı. İlk müjdeyi Luck Strike verdi: "Kadınlar Artık Özgür, Eski Bir Tabu Yıkıldı!"

9.Philip Morris kadınlara "kendine güven" diye sesleniyordu.

10.Bilim adamları da devreye sokuldu. Bir hekim Camel'i, diğeri Chesterfield'i tavsiye ediyordu. Bir diş hekimi ise, en iyisi Viceroy diyordu. Fakat doktorlar açık ara Lucky Strike'tan yanaydı, 20 bin 679 doktor "Lucky Strike" diyordu.

11.Morlboro bebeği olan kadınları rahatlatıyordu. Bebek de kadında hayatından memnundu!

12.Noel Baba'nın tercihi Lucky Strike'tı.

13.Ama en ilginci, gezici ekipler kurulmuştu. Aşağıdaki makale bunu anlatıyor. Sigara içmenin kurallarını anlatıyorlardı. Özellikle 45 yaş üstündeki kadınların %99'u sigara kullanmıyordu, onlara yoğunlaşmışlardı.

14. Life Dergisi'nde E. Linden, sigara içmenin "doğru" ve "yanlış" şekillerini resimlerle anlatıyordu.

15.Bernays daha sonra maharetlerini CIA için de kullandı. "Kadınların özgür kılındığı" meşhur kampanyadan yıllar sonra, Kissinger'e atfedilen bir sözde şöyle denilecekti: "Bir şeyin gerçek olması pek o kadar da önemli değildir; fakat gerçek olarak algılanması çok önemlidir."