Alerjik Rinit Nedir?

Alerjik rinit toplum arasında saman nezlesi olarak da bilinir.
Çok sık karşılaşılan belirtilerinin arasında hapşırma, tıkanma burun, sulanmış gözler ve boğaz ağrısı vardır.
Alerjiyi tetikleyiciler çim, polen, toz akarları, hamamböceği, sigara dumanı ve parfümlerdir.
Allerjik rinit veya saman nezlesi mevsimsel zararsız bir alerji türüdür. Belli bir mevsimde ortaya çıkan bu alerji bulunduğu mevsimsel günlerin belirtilerini taşırlar. Dünya’da en yaygın alerjilerin başında geliyor.

Türkiye’de yapılan bir araştırma sonucu nüfusun %8’lik bir kısmında alerjik rinit görülüyor. Dünya nüfusunun yüzde 10 ila 30’u arasında bulunan kısımda alerjik rinit görülebilmektedir.

Allerjik rinit belirtileri
Allerjik rinitin yaygın belirtileri şunları içerir:

hapşırma
burun akıntısı
tıkalı burun
kaşıntılı burun
öksürme
Bir boğaz veya cızırtılı boğaz
kaşınan gözler
sulu gözler
gözlerin altında koyu halkalar
sık sık baş ağrısı
Ekzema tipi semptomlar, örneğin aşırı derecede kuru, kaşıntılı cilt
aşırı yorgunluk
Bu alerjiye yakalandığınız zaman bu semptomlardan bir veya daha fazlasını hissedeceksiniz. Tekrarlayan baş ağrıları ve yorgunluk gibi bazı semptomlar, alerjenlere uzun süre maruz kaldıktan sonra olabilir. Yüksek ateş saman nezlesinin bir belirtisi değildir.

Bazı insanlar bu semptomları nadiren yaşar. Bazı insanlarda semptomları yıl boyu yaşarlar. Belirtileriniz birkaç haftadan fazla sürerse ve herhangi bir azalma göstermiyorsa alerjiler hakkında doktorunuzla konuşun.

Allerjik rinitin nedeni nedir?
Vücudunuz bir alerjenle temas ettiğinde, vücudunuz alerjiye karşı doğal bir kimyasal olan histamin salgılar.Bu kimyasal, burun akıntısı, hapşırma ve kaşıntılı gözler gibi alerjik rinit ve semptomlarına neden olabilir.

Ağaç polenlerine ek olarak, diğer yaygın allerjenler şunlardır;

çimen poleni
Toz akarları
eski deri olan hayvan tüyleri
Ağaç ve çiçek polenleri daha çok ilkbaharda yaygındır. Çimenler ve yabani otlar yazın ve sonbaharda daha fazla polen üretirler.

Alerjik rinit tipleri nelerdir?
Allerjik rinitin iki tipi vardır. Bunlar; mevsimlik ve yıllıktır. Mevsimsel alerjiler genellikle ilkbahar ve sonbahar mevsiminde görülür. Yıllık alerji, toz akarları ve hayvan tüyleri gibi kapalı maddelere tepki olarak yıl boyunca veya herhangi bir zamanda meydana gelebilir.

Alerjik rinit için risk faktörleri
Ailenizde alerjik geçmiş varsa, alerjik rinit olma olasılığınız daha yüksektir. Astım veya atopik egzema olması alerjik rinit riskinizi de artırabilir.

Bazı dış etkenler bu durumu tetikleyebilir veya kötüleştirebilir:

sigara dumanı
kimyasallar
değişen hava dengesi
nem
rüzgar
hava kirliliği
saç spreyi
parfümler
kolonya
kömür dumanı
dumanlar
Alerjik rinit nasıl teşhis edilir?
Yazdığımız herhangi bir belirtiyi belli bir düzen içerisinde taşıyorsanız, ihmal etmeden doktorunuza gitmelisiniz. Yapılacak kan testiyle alerjiniz ortaya çıkacaktır. Doktor kan içerisinde bulunan antikorlarının miktarını ölçer. Uygun bir tedavi yolunu size sunar.

Alerjik rinit için tedaviler
Allerjik rinitinizi çeşitli şekillerde tedavi edebilirsiniz. Bunlara ilaçlar ve muhtemelen alternatif ilaçlar da dahildir. Allerjik rinit için yeni bir tedavi tedbiri almadan önce doktorunuzla konuşun.

antihistaminikler
Alerjileri tedavi etmek için antihistaminikler kullanabilirsiniz. Vücudunuzun histamin yapmasını engelleyerek çalışırlar.

antihistaminikler şunları içerir:

feksofenadin (Allegra)
difenhidramin (Benadril)
desloratadin (Clarinex)
loratadin (Claritin)
levosetirizin (Xyzal)
setirizin (Zyrtec)
Yeni bir ilaç başlamadan önce doktorunuzla konuşun. Yeni bir alerji ilacının diğer ilaçlarla veya tıbbi yollarla etkileşime girmeyeceğinden emin olun.

Dekonjestanlar
Sıkıntılı burun ve sinüs basıncını gidermek için dekonjestanları , genellikle üç günden uzun süre kullanabilirsin. Bunları daha uzun süre kullanmak rebound etkisine neden olabilir, yani semptomlarınızı tedavi etmek isterken daha da kötüleştirebilirsiniz.

OTC dekonjestanlar şunları içerir:

oksimetazolin (Afrin burun spreyi)
psödoefedrin (Sudafed)
fenilefrin (Sudafed PE)
psödoefedrinli setirizin (Zyrtec-D)
Anormal kalp ritmi , kalp hastalığı , inme , anksiyete , uyku bozukluğu , yüksek tansiyon veya mesane sorununuz varsa dekonjestan kullanmadan önce doktorunuzla konuşun.

Göz damlası ve burun spreyleri
Göz damlaları ve burun spreyleri kaşınmayı ve diğer allerjiye bağlı semptomları kısa sürede gidermeye yardımcı olabilir. Bununla birlikte, uzun süreli kullanımdan kaçınmanız gerekebilir.

Bazı göz damlaları ve burun damlalarının aşırı kullanımı bir rebound etkisine neden olabilir. Steroid burun spreyleri, alerji semptomlarını iyileştirmede faydalı bir yol olarak önerilir. Bu ilacı reçeteyle almanızı öneririz.

Belirtileriniz için en iyi ilaçları kullandığınızdan emin olmak, önce doktorunuzla konuşun.

İmmünoterapi
Şiddetli alerjiniz varsa doktorunuz immünoterapi önerebilir. Belirtileri kontrol altına almak için bu tedavi planını ilaçlarla birlikte kullanabilirsiniz.

Sublingual immünoterapi (SLIT)
Bu ilaç Günümüzde çim, ağaç poleni, kedi tüyleri, toz akarları ve yaban mersini tarafından neden olunan rinit ve astım alerjilerinin tedavisinde etkilidir.

Olası yan etkiler arasında ağızda veya kulakta kaşıntı ve boğazda tahriş oluşturur. Nadir durumlarda, SLIT tedavileri anafilaksiye neden olabilir. Alerjilerinizin bu tedaviye cevap verip vermeyeceğini anlamak için doktorunuzla konuşun. Doktorunuz tedavinizi iyi yönetmelidir.

Evde yapılan ilaçlar
Ev ilaçları alerjenlerinize bağlı olarak değişebilmektedir. Mevsimlik veya polen alerjiniz varsa, pencerelerinizi açmak yerine bir klima kullanmayı deneyebilirsiniz. Mümkünse, alerjiler için tasarlanmış bir filtre ekleyin.
Bir nem cihazı almanız, alerjinizi kapalı mekanlarda kontrol etmenize yardımcı olabilir. Evinizde bulunan halıların tüysüz olmasına özen gösterin.
Alerjik rinit komplikasyonları
Saman nezlesinden kaynaklanabilecek bazı komplikasyonlar şunları içerir:
semptomlardan uyku alamama
astım semptomlarının gelişmesi veya kötüleşmesi
sık kulak enfeksiyonları
sinüzit veya sık sinüs enfeksiyonları
sık sık baş ağrısı
Diğer yan etkiler arasında baş ağrısı, kaygı ve uykusuzluk bulunur. Nadiren de olsa, antihistaminikler gastrointestinal, idrar ve dolaşım etkilerine neden olabilir.

Çocuklarda alerjik rinit
Çocuklar da alerjik rinit geliştirebilir ve tipik olarak 10 yaşından önce görülürler. Çocuğunuzun her yıl aynı mevsimde benzeri semptomlar geliştiğini fark ederseniz, muhtemelen mevsimsel alerjik riniti vardır. Çocuklarda görülen belirtiler yetişkinlerde görülen belirtilere benzer. Diğer belirtilere ek olarak wheezing veya nefes darlığıfark ederseniz , çocuğunuz astım da gelişebilir.
Çocuğunuzun alerjisi olduğuna inanıyorsanız, doktorunuza danışın. Doğru tanı ve tedaviyi almak önemlidir.
Çocuğunuzun önemli mevsimsel alerjileri varsa Elbiselerini ve çarşaflarını alerji mevsimi boyunca sık sık yıkamak yararlı olabilir. Çocuğunuzun alerjisine yardımcı olmak için birçok farklı tedavi mevcuttur. Bununla birlikte, bazı ilaçlar küçük dozlarda bile yan etkilere neden olabilir. Çocuğunuzu alerji ilaçlarıyla tedavi etmeden önce daima doktorunuzla konuşun.
Alerjileri önleme
Allerjik belirtileri önlemenin en iyi yolu, vücudunuzun maddelere olumsuz tepki vermeden önce alerjinizi yönetmektir. Hassas olduğunuz allerjenler için aşağıdaki koruyucu önlemleri göz önünde bulundurun:

Alerjileri Önleme İpuçları
Polen sayımları yüksek olduğunda dışarıya çıkmayın.
Açık havada sabahın erken saatlerinde egzersiz yapmaktan kaçının.
Dışarıdıktan eve geldiğiniz zaman hemen duş alın.
Pencere ve kapılarınızı, alerji mevsiminde mümkün olduğunca sık sık kapalı tutun.
Köpeğiniz varsa ve evde sizinle birlikte yaşıyorsa, haftada en az iki kez yıkayın.
Toz akarlarından endişeleniyorsanız, halıyı yatak odasından çıkarın.