4Beğeni(ler)
Rokoko Nedir? Rokoko Mimari Hakkında Tüm Detaylar.
Rokoko kelimesi, Fransızcada kaya anlamına gelen “rocaille” ile midye kabuğu anlamına gelen “coquillage” sözcüklerinin birleşmesinden oluşmuştur. Rokoko, çıktığı dönemde “modası geçmiş olan” anlamında kullanılmaktaydı. Günümüzde de aşina olduğumuz rokoko kelimesi; mimari, sanat, mobilya ve müzik gibi çeşitli alanlarda belirli bir tarzı ifade etmek için kullanılmaktadır.
Rokoko Mimari Ne Zaman ve Nerede Ortaya Çıkmıştır?
Rokoko mimari 18. Yüzyılın başlarında Paris’te ortaya çıkmıştır. Birçok sanat akımında olduğu gibi rokoko da kendisinden bir önceki akım olan barok mimarinin özelliklerine eleştirel bir yaklaşım olarak kendini göstermiştir. Kronolojik olarak incelediğimizde Rokoko mimari, Barok mimari akımının sonunda ortaya çıkmış ve 18. yüzyıl sonlarına doğru yerini Neoklasizm almıştır. Mimari bir akım olmanın ötesinde Rokoko, Fransız Kralı XIV. Louis in 1715’deki ölümünden 1789 Fransız devrimine kadar geçen süreyi ifade etmektedir. Hatta bazı kaynaklar tarafından 18. Yüzyıl, Rokoko dönemi olarak kabul edilir.
Dekorasyon alanında klasik süslemelerden oldukça farklı olan bu hafif ve eğri çizgili süsleme anlayışının bilinen ilk örneklerinden birini Paris’te ki Hotel de Soubise salon süslemelerinde görmek mümkündür.
Hotel de Soubise (Prenses Salonu), Paris
Rokoko mimarisinin ilk çıktığı yer Paris olsa da, göreceli olarak barış ortamında doğan bu tarz, gezici sanatçılar sayesinde kısa sürede kendini Fransa’nın dışında İngiltere, Almanya, Rusya, Avusturya, İspanya gibi ülkelerde de göstermeye başlamıştır.
Rokoko Mimari Neden ve Nasıl Ortaya Çıkmıştır?
Rokoko Mimari, ‘Güneş Kral’ olarak adlandırılan XIV. Louis’in sarayında yaşayan soylu saray üyelerinin, Barok mimariden sıkılarak yenilik aramaları sebebiyle ortaya çıkmıştır. Versay Sarayı’nda yaşamak zorunda kalan saray üyeleri, kendilerini ya saraydaki dar ve bakımsız konutlarda ya da kasabanın kötü konutlarında buldular. Bu dönem içerisinde Le Brun tarafından Barok klasik üslupta tasarlanan, ağır ve kasvetli iç mekanların verdiği sıkıntıyı oldukça fazla yaşadılar.
Bunların etkisi temelinde XIV. Louis’in ölümüyle beraber Versay’dan dışarı büyük bir göç başladı. Soylular Versay’dan ayrılarak Paris’in merkezine gitmiş ve kentin kenar mahallelerinde kendilerine özel ferah evler ve oteller yaptırmışlardır. Bu yapılar ev tasarımındaki yeni özgürlüğün habercisi olmuştur. Jean Courtonne tarafından 1722 tarihinde tasarlanan Hotel de Matignon bunun en güzel örneklerinden biridir.
Rokoko Mimarinin Özellikleri Nelerdir?
İlk bakışta merak ve huzur duygusu yaratan Rokoko tarzı, Barok mimarinin aksine dinsel öğelerden daha çok iç mekanlar ve konut, otel vb. yapılar üzerinde kendini göstermiştir. Rokoko; akıp giden kıvrımlı formların zenginliği ve estetik tasarımları ile öne çıkar. Açık renklerin ve ferah atmosferlerin baskın olduğu Rokoko mimarinin genel özellikleri kısaca şunlardır:
- Süslemelerde C ve S kavisi kullanımı
- Deniz kabuğu, yaprak, kuş ve bitki motifleri kullanımı
- Çiçek ve otların büyürken oluşturduğu kıvrımlardan ilham alan çizgiler
- Ayna ve mücevherlerle kaplanmış yüzeyler
- Asimetrik ve düzensiz unsurlar
- Beyaz alçı sıvanın abartılı kullanımı
- Binaların dış tasarımın sade, iç tasarımın ise detaylı oluşu
- Çin ve Japon tarzı desenlerin kullanımı ve oryantalist tasarımlar
- Barok mimariye göre daha sade, yalın ve yumuşatılmış bir stil
İlk bakışta benzer ve birbirlerinden sonra gelen akımlar olduğundan tarz olarak yakın oldukları düşünülse de Rokoko ve Barok Mimari arasında bazı temel farklar mevcuttur. Bu iki tarzın en belirgin farklarını şöyle sıralayabiliriz:
- Barok mimari temelinde din öğesi daha baskındır ve çıkış amacı Katolik dinini Protestanlığa karşı yüceltmektir. Rokoko mimarinin temelinde ise yaşam alanlarını güzelleştirmek vardır.
- Barok mimari daha çok şatafat, ihtişam ve gösteriş odaklı iken; Rokoko tarzında biraz daha sadelik ve ferah ortamlar oluşturmak ön plana çıkmaktadır.
- Rokoko mimaride asimetrik eğri, C ve S şeklinde kıvrımlar kullanılır. Barok mimari de ise bu tarz kıvrımların kullanımı azdır.
- Rokoko mimaride doğal figürlerin ve çiçek figürlerinin kullanımı oldukça fazladır. Barok mimaride ise çiçek figürleri fazla tercih edilmez.
- Rokoko tarzı süslemelerde Çin ve Japon kültürüne ait öğeler kullanılır. Barok mimaride bu tarz bir kullanım söz konusu değildir.
- Barok mimarinin çıkış yeri Roma-İtalya iken, Rokoko tarzı Paris-Fransa’da ortaya çıkmıştır.
- Rokoko mimarinin temel öğesi iç mekan tasarımıdır. Barok mimari, iç mekanın yanı sıra peyzaj tasarımı konusunda da oldukça önemli bir stildir.
Hybrid-Şeklinde
