Klasik Türk Müziği Formları

Klasik Türk müziğinin en ilgi çekici yanlarından biri de ezgilerin kuruluş biçimi veya yapı özellikleridir. Yeryüzündeki tüm müziklerde olduğu gibi bu müziğin de biçimsel yönünü belirleyen bazı öğeler vardır. Bunlar çoğunlukla ezginin genel türüne göre (Dini müzik, Din dışı müzik), icra organına göre (Vokal müzik, çalgı müziği), kullanıldığı alana göre (Askeri müzik, klasik müzik, eğlence müziği), icra edildiği mekana göre (Oda müziği, şehir müziği, tekke müziği), İcra tarzına göre (Usullü veya serbest ezgiler) gibi bir tasnif yapılabilir. Türk müziğinin ezgi kurgusu ve bunun sosyal yansımaları da müziğin form yapısına etki etmiştir. Buradan hareketle Klasik Türk müziğinin formları genel olarak iki şekilde ayrıştırmak mümkündür.

A) Instrumantal Müzik
B) Vocal Müzik

Vocal müzik de kendi arasında iki ana bölüme ayrılır:
I) Dini Müzik
II) Din Dışı Müzik
Bu ana maddelerin içinde çok sayıda formal özellik gösteren ezgiler bulunur. Bunlar hakkında kısa açıklamalar aşağıda verilecektir.

A) Instrumantal Müzik

a) Peşrev
b) Taksim
c) Medhal
d) Saz Semaisi
e) Oyun Havası
f) Aranağme

B) Vocal Müzik

I) Dini Formlar
a) Mevlevi Ayini
b) Na’t
c) Durak
d) Miraciye
e) İlahi, tevşih
f) Şugûl
g) Ezan
h) Tekbir, Temcid, Tesbih
i) Salat, Selam
j) Münacaat
k) Mevlit

II) Din Dışı Formlar
a) Kâr
b) Beste
c) Semai
d) Gazel
e) Şarkı
f) Türkü
g) Köçekçe