Restorasyon nedir, neden yapılır?

Günlük hayatımızda sık duyduğumuz kelimelerden biri olan restorasyon, tarihi yapıların ve binaların yenilenmesi, onarılması anlamına gelir. Ancak restorasyon işlemlerinin bazı prosedürlere uygun olarak yapılması ve işlemlere başlamadan önce birtakım evrakların hazırlanması gerekir.

Koruma ve yenileme anlamlarını taşıyan restorasyonda önemli olan eski yapıların formunu bozmamaktır. Bu nedenle eski yapıların eksiklerinin tamamlanması olarak da tanımlanabilir. Yapıların geçmiş dönemlerde var olduğu halde günümüze uyarlanması olarak da restorasyon uygulanabilir. Yeniliklerin ne boyutta olacağı ise tamamen bina ve yapının buna ne kadar ihtiyacı olduğuyla ilgili olarak değişecektir. Bunun haricinde yapıyı kendi öz haline geri döndürebilmek için temizlik uygulaması da bir çeşit restorasyondur. Tüm bunlara ve restorasyon tanımlarına bakıldığı zaman restorasyonun asıl amacının kültürel varlıkları korumak ve binaların önemli özelliklerini ön plana çıkarmak olduğunu görebilirsiniz.

Restorasyon nasıl yapılır?

Restorasyon işlemlerinin yapılacağı binanın mutlaka statüsüne bakılır. Yasal statüsüne bakılan binanın 1.derece ya da 2.derece tarihi eser olup olmadığı da araştırılır. 1.grupta bulunan binalar toplumun maddi tarihini oluşturduğu için korunması zorunludur ve bu gruptaki yapılara çok fazla müdahale edilmemesi, değişiklik yapılmaması gerekir. 2.grupta yer alan binalar için cephe korunarak bazı müdahalelerde bulunulabilir. Ancak tüm bunları yapabilmek için koruma kurulundan izin alınması şarttır.

Restorasyon yapılırken belediyeye öncelikle başvuru yaparsınız. Ardından yapının tescilli olup olmadığına bakılır ve yapı tescilli değilse belediye Anıtlar Kuruluna gerek duymadan da inşaat iznini çıkarabilir. Yapı tarihine göre eser olarak kabul ediliyorsa o zaman Anıtlar Kurulu’na gitmek zorunlu olacaktır. Restore edilecek olan yapının fotoğrafları, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanarak raporla beraber Anıtlar Kurulu’na gönderilir. Anıtlar Kurulu’nun izin vermesinden sonra restorasyon projesinin çizimi yapılır. Belediyeden ruhsat almak için de ruhsat projesi hazırlanır. Kurula başvururken fotoğraf dosyası, belediye ve tapudan resmi belgeler muhakkak alınmalıdır. Özel idare kaydı ve imar durumuna uygunluk da bu belgeler arasında olur.

Restorasyon işlemlerini kimler üstlenir?

Restorasyon projelerini hazırlayanlar kendi işinde deneyimli olan mimarlardır. Rölöve ile yürütülen bu çalışmalar yapının bozulmadan en iyi hale gelmesi için özenle yapılır. Projeye başlamadan önce tüm araştırmaların yapıldığına emin olmanız gerekir. Ayrıca projeye başlamadan önce tarihi yapının neden kaynaklı olarak bozulduğu da mutlaka araştırılmalıdır. Sonrasında da bu bozulmayı durdurmak için yapılması planlanan uygulamalar araştırılmalı ve müdahale edilmelidir.

Restorasyon yaparken iç düzenin ve yapının bozulmaması esastır. Deneyimli mühendislerin ve mimarların bir araya gelerek uyguladıkları işlemler Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulları tarafından onaylanır. Restorasyon işlemlerinde temizleme ve taşıma teknikleri de kullanılır. Binayı korumak için en çok uygulanan teknik de sağlamlaştırma tekniğidir. Çünkü diğer tekniklerde binaya yapılan müdahale de artmaktadır. Ancak binada hasar varsa diğer tekniklerin de uygulanması şart olacaktır.