PTT Nedir ? PTT'nin açılımı, PTT'nin Tarihi

PTT, 170 yılı aşan geçmişi ile Türkiye’nin en köklü devlet kurumlarından biridir. Günümüzde birçok alanda hizmet veren bir anonim şirkete dönüştürülmüştür.

PTT Nedir? (Tarihçesi, Amacı, Hizmetleri)
PTT, yani Posta ve Telgraf Teşkilatı; Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı’na bağlı genel müdürlük seviyesinde bir devlet kurumudur. Türkiye’nin posta örgütü olan PTT’yi internet ve akıllı telefonlar icat edilmeden önce mektuplarla, ankesörlü ve jetonlu telefonlarla, telgraflarla tanıyoruz. Teknolojideki gelişmelere paralel olarak bünyesinde büyük değişiklikler yaşanan PTT, 2013 yılında anonim şirket haline getirildi.


Tarihçe
İlk posta teşkilatı, 23 Ekim 1840 tarihinde “Nezaret” adıyla kuruldu. Tanzimat Fermanı sonucu yaşanan gelişmelere göre Osmanlı Devleti halkının ve yabancıların posta ihtiyaçlarına cevap vermek amacıyla kurulmuştur. İlk postahane, İstanbul Eminönü’ndeki Yeni Camii avlusunda “Postahane-i Âmire” adı ile açılmıştır. Posta teşkilatının ilk memurları da Süleyman Ağa ve tahsildar Sofyalı Ağyazar’dır. Bu memurlar, yabancı dillerdeki postaların adreslerini tercüme etmek üzere “mütercim” kadrosu ile atanmışlardır.

PTT’nin geçmişten günümüze önemli tarihleri şunlardır;

• 23 Ekim 1840 tarihinde Posta Nezareti kuruldu.
• 1855 yılında Telgraf Müdürlüğü kuruldu. İstanbul-Edirne telgraf hattı 1855 yılında, İstanbul-Ankara telgraf hattı 1860 yılında işletmeye açıldı.
• 1861 yılında telgraf hattı Kerkük’e kadar uzatıldı.
• 1863 yılında posta ücreti yerine pullar kullanılmaya başlandı ve ilk posta pulları basıldı.
• 1865 yılında Uluslararası Telekomünikasyon Birliği’nin kurucularından biri PTT oldu.
• 1871 yılında Posta Nazırlığı ile Telgraf Müdürlüğü birleştirildi ve “Posta ve Telgraf Nezareti” adını aldı.
• 1876 yılında uluslararası posta nakli şebekesi kuruldu.
• 1900 yılında yurtiçinde, 1901 yılında yurtdışında değerli mektup ve paket kabulüne başlandı.
• 1901 yılında para transferi ve koli işlemleri başlatıldı.
• 1906 yılında ilk telsiz telgraf hizmeti Trablusgarp’ta başlatıldı.
• 23 Mayıs 1909 tarihinde telefon hizmetleri başlatıldı ve ilk manüel telefon santrali İstanbul’da kuruldu. İstanbul’daki Büyük Postahane binasında 50 hatlık ve manyetolu telefon hattı hizmete başladı.
• 1909 yılında “Posta ve Telgraf Nezareti”, Posta, Telgraf ve Telefon Nezareti’ne dönüştürüldü.
• 1911 yılında telefon tesisleri kurma imtiyazı yabancı bir şirkete verildi
• 1913 yılında “Posta, Telgraf ve Telefon Umum Müdürlüğü” adını aldı.
• 1914 yılında İstanbul’da üç yerde telefon santrali açıldı.
• 1917 yılında İstanbul’da telsiz telgraf hizmeti başlatıldı.
• 26 Aralık 1923 tarihinde Cumhuriyet döneminin PTT ile ilgili ilk kanunu olan 376 sayılı Posta Kanunu yayınlandı.
• 4 Şubat 1924 tarihinde ilk telgraf kanunu olan 406 sayılı Telgraf Telefon Kanunu yayınlandı.
• 1926 yılında Dâhiliye Vekâleti’ne (İçişleri Bakanlığı) bağlı olarak görev yapmaya başladı.
• 1 Temmuz 1929 tarihinde Ankara ile İstanbul arasında ilk telefon haberleşmesi tek devre ile açıldı.
• 1933 yılında katma bütçeli bir kurum olarak Bayındırlık Bakanlığı’na devredildi.
• 1935 yılında PTT iş yeri sayısı 888 adede yükseldi. Bunun 642’si merkez, 246’si şubeydi.
• 1939 yılında “PTT Genel Müdürlüğü” olarak Ulaştırma Bakanlığı'na bağlandı.
• 1954 yılında Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT) statüsüne alındı.
• 1984 yılında Kamu İktisadi Kuruluşu (KİK) statüsüne alındı.
• 1995 yılında Posta İşletmesi Genel Müdürlüğü ve Türk Telekomünikasyon A.Ş. olarak yeniden yapılandırıldı.
• 1995 yılında havale ve posta çeki işlemlerinde otomasyona geçildi.
• 1999 yılında tahsilât işlemlerinde Körfezbank (Garanti) ile işbirliği yapıldı.
• 2000 yılında Posta İşletmesi Genel Müdürlüğü’nün tüzel kişilik ismi, “Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü” olarak değiştirildi.
• 1.11.2011 tarihinde bağlı olduğu Ulaştırma Bakanlığı’nın adı “Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı” olarak değiştirildi.
• 2004 yılında PTTBank kuruldu.
• 9 Mayıs 2013 tarihinde kabul edilen bir tasarı ile “Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi” olarak yeniden yapılandırıldı. Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda kabul edilen Posta Hizmetleri Kanunu Tasarısı, PTT A.Ş.’nin kuruluşu, yeniden yapılandırılması, posta hizmetlerinin serbestleştirilmesi ve rekabete dayalı esasların hayata geçirilmesi gibi maddeler içeriyor.
• 6 Şubat 2017 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanan Bakanlar Kurulu kararı ile PTT’nin devlete ait bütün hisseleri, Türkiye Varlık Fonu’na devredildi.

Postahane-i Âmire
1840 yılında İstanbul'da kurulan Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk postane binası, Postahane-i Âmire’dir. Eminönü Yeni Cami avlusu, posta hizmetlerinin merkeziydi. Buradaki Evkaf Nezareti'ne ait olan ve daha sonra “cizyehane” olarak kullanılan ahşap bina, "Postahane-i Âmire’ye dönüştürüldü. 1870 yılında Posta ve Telgraf idareleri birleştirildi. Bu sebeple Postahane-i Âmire binasının adı, "İstanbul Postanesi" olarak değiştirildi. Ahşap yapı 1890 yılında yıktırılarak yerine kargir bina inşa edildi. Yeni bina Ekim 1892 yılında hizmete başladı. 1909 yılında Büyük Postane'nin kurulmasıyla yeni bina, “paket postanesi” olarak hizmet vermeye başladı. Daha sonra Posta Nezareti, Sirkeci'deki Büyük Postane binasına taşındı. Eminönü'deki Postane-i Âmire binası, 1927 yılında İş Bankası'na devredildi. Bu bina, günümüzde İş Bankası Müzesi olarak kullanılmaktadır.

Amacı ve Misyonu
PTT; hizmet alanlarında profesyonel personelle etkin hizmet sunmayı amaçlayan bir şirkettir. Türkiye genelinde posta, kargo, bankacılık ve elektronik ticaret alanlarında hizmet vermektedir. İki asra yakın geçmişi ve tecrübesi ile teknolojiyi kullanarak ekonomik ve kaliteli hizmet sunma amacı gütmektedir. Ülkenin çıkarları ve önceliklerine göre faaliyette bulunan PTT; yenilikçilik, güvenilirlik, tarafsızlık, girişimcilik, sosyal sorumluluk, paydaşlara fayda sağlamak, kişisel verilerde gizlilik ve saydamlık gibi değerleri hedefliyor.