Hipnoz Nedir, Yararları ve Zararları Nelerdir?

Hipnoz bir bilinç halidir. Kişi, farklı nesneler yardımıyla ya da nesne kullanılmadan transa geçirilmesi sonucu hipnotize edilerek telkinlere açık hale gelir. Hipnoz halinde olan kişi ne uykudadır ne de uyanıktır. Ancak bilinci de kapalı değildir. Yaratılan bu özel bilinç halinde olan kişi, çevredeki tüm uyarıcılara kapalı hale gelir.

Hipnotize olan kişinin çevredeki tüm uyarıcılara kapalı olmasının bir istisnası vardır, o da hipnozu yapan kişinin sesidir. Hipnozu yapan kişinin sesi, direkt olarak trans halindeki kişi tarafından algılanır. Bu noktada yapılan, hipnoz durumunda olan kişiyi etkilemektir. Bu nedenle risklere açık bir bilinç halidir.

Herkes hipnoz yapamaz. Yıllar süren özel çalışmalar sonucu bir kişi bu konuda uzman olabilir ancak internet sitelerinde yayınlanan birkaç basit adım ile böyle bir yöntemi uygulamak mümkün değildir. Mümkün gibi görünse bile aslında yanlış uygulanabilir ve bunun sonucunda geri dönülmez problemler ortaya çıkabilir.

Bir kişinin, başka bir kişiyi hipnotize etmesinin en önemli koşulu hipnotize olacak kişinin bu durumu kabul etmesi ve istekli olmasıdır. Çünkü bu farklı bilinç haline geçmek isteyen kişinin tam anlamıyla gevşemesi gerekir. Durduk yere kimse birinin sesini duyarak gevşeyemeyeceği için merak etmeyin, filmlerde olduğu gibi ansızın biri sizi hipnotize edemez.

Şov dünyasının ve sinema endüstrisinin vazgeçilmez bir hikayesi olan hipnoz, aslında bazı klinik psikologlar tarafından uygulanan bir tedavi yöntemidir. Hipnoterapi olarak adlandırılan bu tedavi yöntemini uygulayan kişilerin gerçek doktorlar olması gerekiyor. Sağlık Bakanlığı tarafından onaylı hipnoterapi sertifikası alan hekimler, diş hekimleri ve klinik psikologlar hipnozla tedavi yöntemini kullanabilir.

Peki, hipnoz neden yapılır? Genel olarak bir kişiyi kötü alışkanlıklardan kurtarmak, yeni alışkanlıklar kazandırmak, geçmişte yaşanmış kötü anılarla mücadelesini hızlandırmak gibi nedenlerle hipnoz tedavisi uygulanabilir. Ancak tekrar belirtmekte yarar var. Gerçek bir hipnoz uzmanı hekim tarafından uygulanmayan hipnozlardan kaçının.

Merak etmeyin, bir şarlatan tarafından kandırılıp hipnotize edilirseniz ya da arkadaşınız ‘Gel kanka seni hipnotize edeyim.’ derse ve bunun başarırsa onun her istediğini yapan bir köleye dönüşmezsiniz. Yukarıda anlattık, hipnoz sırasında bilinciniz kapanmaz. Bilinciniz yerindeyken de normalde yapmayacağınız şeyler yapmazsınız.

Peki, hipnozun riski nedir? Diyelim işin uzmanı olmayan bir kişi sizi hipnotize etti ve hadi çocukluğuna dönelim dedi. Sizin belki çok ama çok derinlerde sakladığınız bir travmanız gün yüzüne çıkabilir. Durduk yere ortaya çıkan bir çocukluk travması, kişinin ruh sağlığını yerle bir edebilir.

Hipnoz sırasında kişi gevşediği ve sakinleştiği için bu tür telkinler etkili olur. Duygusal bir anınızda aldığınız kötü bir tavsiyeye uyup da sonra pişman olmak gibi düşünün. Bir anda çok güvenip içinizi döktüğünüz ama aslında çok tanımadığınız biri bunu kötüye kullanabilir. Hipnozda da bu durum geçerlidir. Yani basit gibi görünen bir telkin bile ansızın hiç aklınızda olmayan bir yeri kaşıyabilir.

Henüz resmiyet kazanmamış olsa da Türkiye Psikiyatri Derneği Hipnoz ve Hipnoterapi Bilimsel Çalışma Birimi tarafından hazırlanmış olan bir etik kurallar listesi vardır. Buna göre üniversite ve eğitim hastanelerinde kurulacak olan Hipnoterapi Eğitim ve Araştırma Merkezlerinde yalnızca Hipnoz ve Hipnoterapi Sertifika Eğitimi almış hekim, diş hekimi ve klinik psikologlar tarafından hipnoz yapılabilir.

Eğitim almış kişiler bile televizyonda, seyirci karşısında, eğlence amacıyla hipnoz yapamaz. Hekim yalnızca kendi uzmanlık alanı çerçevesinde hipnoz yapabilir. Hipnoz yapan kişiler kendi reklamlarını yapamazlar. Hipnoz sırasında kişinin diğer telkinlere kapanacağı ya da hipnoz yapan kişiye yarar sağlayacak telkinler verilemez.

Hipnoz ve hipnoz ile tedavi yöntemi tarihin pek çok döneminde kullanılmış olsa da bu yöntemi tıp literatürüne kazandıran kişi, İskoç Doktor James Braid’dir. 1840 yılında yaptığı çalışmada hipnozun bir uyku hali olduğunu düşünmüş ve Yunan mitolojisindeki uyku tanrısı Hypnosis’in adını vermiştir. Kısa bir zaman sonra aslında hipnozun uyku hali olmadığını fark etse bile isim bu şekilde günümüze kadar gelmiştir.