Çikolata Kisti Nedir?

Çikolata kisti rahim içerisinde olması gereken iç astar dokusunun yani endometriumun, rahim dışında herhangi bir yerde konumlanması sonucu oluşur. Kadınların yaklaşık %10’nunda meydana gelen bu sorun; tüplere, yumurtalıklara, karın içi boşluğuna, bağırsaklara ve mesaneye yerleşerek çeşitli belirtiler ile sağlık sorunlarının yaşanmasına neden olur.

Endometrium adet kanamalarının gerçekleştiği dokudur. Konumlanmış olduğu bölge rahim dışında olmuş olsa bile, her ay bu döngüyü gerçekleştirir. Bu nedenle adet kanının dışarıya çıkması gerekirken, bulunduğu bölgede toplanması sonucu yapışıklıklara ve bazı kisttik yapıların oluşmasına neden olur. Çikolata kistinin neden olduğun dair kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak bazı faktörlerin tetikleyici etkisi olduğu düşünülmektedir. Çikolata kisti rahim içinde yerleştiği bölgeye göre kanamalara ve çeşitli kronik ağrılara yol açabilir.



Çikolata Kisti Neye Benzer?

Endometrium hücrelerinin overe (yumurtalık) yerleşmesi ve meydana gelen kanamaların yumurtalıkta birikmesi ile oluşan kistlere, çikolata kisti denir. Çikolata kistlerinin kıvamı, rengi ve yoğunluğu çikolatayı andırdığı için, bu kistlere çikolata kisti adı verilmiştir.

Genellikle yumurtalıklardan birinde ya da ender olarak ikisinde de görülen bu kistler, yapıları itibari ile kansere yol açan kistler değildir. Kistler çoğunlukla 5 cm olarak görülebilirken, çeşitli durumlarda 10-15 cm’e kadar çıkabilirler.






Çikolata Kistinin Belirtileri Nelerdir?

Çikolata kisti endometrium tabakasının rahim içinde olması gereken yerin dışında başka bir yere yerleşmesi sonucunda, bazı belirtiler ile ortaya çıkan sağlık problemidir. Bu belirtiler kişiye göre değişiklik gösterebilirken, oluşum ilerleyen zamanlarda şiddetini arttırmaktadır.

Adet dönemlerinde idrar yaparken ağrı
İshal
Yoğun adet kanamaları
Adet döneminde ve öncesinde ağrı
Cinsel ilişki esnasında ağrı ve sancı
İnfertilite yani kısırlık sorunlarında da etkili olabileceği düşünülmektedir.

Çikolata Kisti Nasıl Oluşur


Genel olarak kesin bir bulgu olmasa da, çikolata kistinin ilerleyen boyutlarında kısırlık sorunlarının yaşanmasına neden olabileceği düşünülmektedir. Yapılan araştırmalara göre çikolata kistini yol açtığı komplikasyonlar ilerleyen dönemlerde şiddetini arttırır. Ayrıca çikolata kistinin aşağıdaki özellikleri sergilemesi halinde infertilite sorununu gündeme getirmektedir:

Konumlandığı bölgedeki çevre dokulara zarar verme
Şiddetli ve büyük lezyonlu olması
Üreme organları arasındaki anatomik ilişkiyi etkilemesi
Endometriumun tüplere yerleşmesi sonucunda tıkanıklığa neden olması, başlıca kısırlık şüphesini uyandırmaktadır.



Çikolata Kistinin Etkisi Ve Yol Açtığı Sorunlar Nelerdir?



Kısırlık

Çikolata kistinin kısırlık üzerinde direkt bir etkisinin olduğu henüz bilinmemektedir. Ancak konumlandığı bölgede doğal döngüsünü devam ettirmesi sonucunda bazı komplikasyonlara neden olmaktadır. Gebeliğin oluşması sistematik bir süreçtir. Çikolata kistinin varlığı bu sistemde aksaklıklara neden olur. Bu doğrultuda kısırlık tedavilerinde her zaman göz önünde bulundurulan bir durumdur.


Yumurtalara Etkisi

Yumurta rezervlerini etkilediği gibi yumurtlama bozuklukları, karın içi boşluklarda yapışıklığa, embriyonun rahme tutunmasını ve tüplerin tıkanıklığına neden olarak, gebeliğin oluşumunu engelleyebilir.

Ağrı

Özellikle kasık bölgelerinde zaman içerisinde şiddetini arttırarak devam eden ağrılar yaşanabilmektedir. Bu ağrılar adet dönemlerinde, cinsel ilişki sırasında veya sonrasında ortaya çıkabilir. Bu belirti çikolata kistinin en net halidir. Ayrıca bel ağrısı, yorgunluk, adet dönemlerinde ağrılı ya da kanamalı idrar yapma gibi dışkılamada da bu belirtiler görülebilir.


Diğer Etkiler

Adet dönemlerinin sancılı geçmesi
Eklemlerde ( bacak ) ağrı
Kabızlık ya da ishal
Makatta kanama ve ağrı
Sık sık idrara çıkma ihtiyacı
İdrar sırasında ağrı ya da güçlük çekme
Aşırı kanama
Adet dönemlerinde sırt ağrısı
Adet düzensizliği
Dış gebelik riski
Bulantı ve kusma
Kilo kaybı
Karında ve kasıkta kronik ağrı
Hamile kalamama
Karında kitle olması
Yapılan araştırmalarda tekrarlayan düşüklerin %50’sinde çikolata kisti vakası izlenmiştir.

Adet dönemlerinde vücudun çeşitli bölgelerinde ( burun ) kanama ve morlukların oluşması, çikolata kistinin belirtileri arasında yer almaktadır.


Tedavi:




Tıbbi Tedavi

Oral kontraseptifler (Doğum kontrol hapları) devamlı verilir. Amaç hastanın mensturuasyonunun kesilmesidir (amonere). Bu sayede adet sırasında tüplerden geriye kaçış olmayacak ve endometriozis odakları kaybolacaktır. Danosol: 17 alfa etinil testesteron 600 –
800 mg civarında günlük verilir (androjenik,antiprogestenik ve anti östrajenik etkisi bulunur). Gstinon danasol benzeri etki gösterir. GnRh analogları hipofizde inhibisyon yaparak amenore (adetten kesilme) endometrial atrofiye (küçülme) sebep olurlar. Östrojen seviyesi azaldığı için kemik erimesi olmasın diye aynı zamanda alendronat, aktif vitamin D3 ve kalsiyum verilmesi
gerekir. Pentoksifilin ise immün sistemin güçlendirilmesi amacıyla verilir.



Cerrahi Tedavi

Evre 1 ve Evre 2 endometriozis,infertilite için cerrahi işlem yapılmaz.İnfertilite yerine disparonia (cinsel ilişkide ağrı) ya da dismonere (adet sancısı) var ise laparoskopiyle bu lezyonlar koterize (yakma işlemi) edilir.
Evre 3 te overlerdeki (yumurtalık) endometriomalar (çikolata kistleri) 4 cm den fazla ise tüp bebek için çıkartılması uygun görülmektedir.
Rektovajinal (rektum ve vajinayla ilgili) endometrioziste (Evre 4) bunların cerrahi işlem olarak kesinlikle çıkartılması gerekir. Çıkarılma sebebi ise, makata (anüs) vuran şiddetli ağrılar yapmasıdır. Kitlelerin çıkartılması ile işlem sonrası tekrar ortaya çıkmaz.



Korunma Yolları:

Doğum sonrası hastalıkta gerileme olduğu bilinir.
İlaç tedavileri tekrarlamayı önlemek açısından önemlidir.
Hastalığa ait Hekimlerden bilgi alınması ve kontrol sırasında ele geçen hasta bilgilerinin hekime tam sunulması
Endometriozis nüksler şeklinde seyreder. Hastalığın tanısını alan ve gebe kalmak isteyen bayanların tedavisinin tamamlanmasının ardından gebe kalmak için girişimlere başlanması önemlidir.
Endometriozis tedavisi ardından gebe kalınmasını denemek uygun yaklaşımdır.