Siyatik | Siyatik Ağrısı

Siyatik


Siyatik halk arasında bir hastalık olarak bilinse de, aslında bir sinire verilen addır. Belimizin alt kısmından çıkan 3-4 sinir kökünün birleşmesi sonrası oluşan bu sinir kalça arka bölümünde leğen kemiğinin içindeki delikten geçerek bacak arka yüzü boyunca ilerler ve diz çevresinde dallara ayrılarak bacağımızın kuvvetini, hissini, refleksini yani tüm elektriğini iletmiş olur.

Bu siniri veya beldeki köklerini sıkıştıran veya geren birçok sebep öncelikle ağrıya yol açar. Buna da “siyatik ağrısı” deriz. En önemli sebep beldeki kökleri sıkıştıran “bel fıtığı” dır. Ama aynı sinir sıkışıklığına yol açan omur kaymaları, omurdaki dar kanal, tümörler, kistler, iltihaplarda da benzer ağrı oluşabilir. Bazen leğen kemiği içinde veya bacak içinde ilerlerken de siyatik sinir tuzaklanmaya bağlı sıkışabilir.

Büyük siyatik siniri salgı bölgesindeki sinir ağından çıkar ve dikey olarak kalçanın arkasından, dizin arka bölümüne dek iner. Dizin arkasında iç ve dış siyatik siniri olarak ikiye ayrılır ve ayaklara uzanır. Hem duyarlılık, hem de hareket siniridir. Küçük siyatik kuyruksokumu sinir ağının alt dalıdır. Büyük siyatik sinirinin yangılanması, omurganın biçim bozukluklarına neden olan eklem yangısı ya da bir omurun yer değiştirmesi nedeniyle sinir üzerine ya da köküne yapılan basınç, metabolizmaya ilişkin zehirli ya da bulaşıcı hastalıklar sonucu siyatik hastalığı oluşabilir.

Hastalık, kalçaya doğru yayılan bel ağrılarıyla başlar. Ağrı, sinir boyunca, bacağın arkasını izleyerek kasıktan ayağa dek yayılır. Ağır durumlarda bacak güçsüzleşir, diz ve bilek refleksleri azalır. Sağaltımında dinlenme, sıcak ve fizik sağaltımı yapılır; ağrı kesici ilaçlarla birlikte özellikle B vitamini ve kortizonlu ilaçlar verilir. Hastalık genelde hapishane hastalığı olarak da bilinir.

Sinirin gerilmesi veya sıkışması esâsına dayanan belirtiler de, hastalığın tanınmasında önem arz eder. Hasta sırtüstü yatarken gerilmiş hâlde bulunan bacak yavaş yavaş yukarı kaldırılır ve bu sırada uyluğun arka yüzünde bacağa, hattâ ayağa kadar yayılan çekici bir ağrı husûle gelmesi, siyatik lehinedir. Bacak ne kadar yukarı kaldırılırsa, ağrı da o kadar şiddetlidir. Siyatik sinir köklerinin hasarlarında hasta bacağın kaldırılmasıyla sağlam bacakta da ağrı meydana gelebilir. Siyatiğin meydana gelmesinde; Omur disk fıtıkları başta olmak üzere , tümörler, omurganın kireçlenmesi, omurga veremi, omurganın alt kısımlarında yerleşen doğuştan veya sonradan olma değişiklikler (sakralizasyon, lumbalizasyon, kırıklar, spina bifida), leğen kemiklerinin ve bu bölgedeki organların hasarlanmaları rol oynayabilirler. Bu bozukluklar siyatik sinirini herhangi bir yerinde, basınç altında bırakıp veya gerilemesine yol açarak siyatik tablosuna yol açarlar.

Bunlar arasında en mühimi ve en çok rastlananı bel fıtığı da denen disk hernilerdir. Ayrıca siyatik sinirinin damarlarıyla ilgili bozukluklar, gut, şeker hastalığı, sıtma, bâzı tahriş edici ilâçların siyatik sinir çevresine şırınga edilmesi de siyatik nevraljilerine yol açabilir. Uzun süren vak’alarda bacakta hareket ve his bozuklukları, kaslarda erime bulunabilir.