Reşat Nuri Güntekin Kimdir?

Reşat Nuri Güntekin
(1889-1956)
Hikaye, roman ve oyun yazarı. İstanbul’da doğdu. Askerî Doktor Nuri Bey’in oğludur. İlk öğrenimini Çanakkale’de yaptı. Idâdî’de ve İzmir Fransız Freres’ler Okulu okudu. İstanbul Darülfünun Edebiyat Şûbesi’ni bitirdi. Yurdun çeaşitli yerlerinde, daha çok İstanbul liselerinde öğretmenlik, Millî Eğitim Bakanlığı müfettişliği, Çanakkale milletvekilliaği (1939-1943), başmüfettişlik (1947) ve Paris Kültür Ataşeliaği yaptı (1954). Emekliye ayrıldıktan sonra (1954) Şehir Tiyatroları edebî kurul üyesi oldu.Tedavi için gittiği Londra’da öldü. Kabri İstanbul’da Karacaahmet Mezarlığı’ndadır.
Reşat Nuri Güntekin hikaye, roman, gezi notları, oyun, mizah yazıaları ve makaleler yazmıştır. İlk eseri olan Ahşap Konak (büayük hikâye) 1917′de yayımlandı. Şâir, Nedim, Büyük Mecmua gibi dergilerde tiyatro tenkitleri ile hikâyeleri çıktı (1918-1919). Asıl şöhretini 1922′de Vakit gazetesinde tefrika edialen Çalıkuşu ile sağladı. Romanlarında taşra kasabalarında geçen olaylar anlatılır. Kahramanları çevresi ve problemleri ile verir. Sosyal hayatın çeşitli yönlerini anlatır. Aşk roamanlarının yanısıra sosyal konuları olan eserler de yazmışatır. Romanlarında canlı tipler yaratmıştır. İstanbul Türkçe’si ile yazılan bu eserlerde akıcı ve ahenkli bir dil görülür. Küaçük hikâyelerinde mizaha’da yer vermiştir. Oyunlarında, bâazı hâllerde didaktik unsurlar ağır basar. Tercüme ve adapte eserleri de vardır.

Romanları:
1. Harabelerin Çiçeği (191, 2. Gizli El (1920), 3. Çalıkuşu [1922; Necati Cumalı sahneye uyguladı (1962) ve oynandı; Filme alındı (1967).], 4. Dudaktan Kalbe (1923), 5. Damga (1924), 6. Akşam Güneşi (1926), 7. Bir Kadın Düşamanı (1927), 8. Yeşil Gece (192, 9. Acımak (192, 10. Yaparak Dökümü (1930), 11. Kızılcık Dalları (1932), 12. Gökyüzü (1935), 13. Eski Hastalık (1938, Eski Şarkı adıyla oyunlastıarıldı), 14. Ateş Gecesi (1942), 15. Değirmen [1944, Turgut Özakman Sarıpınar- 1914 adı iie oyunlastırıldı (1968J.1 16. Miskinler Tekkesi (1946), 17. Ripkalfşâ Ediyor(1949), 18. Kaavak Yelleri (1950), 19. Kan Dâvası (1955), 20. Boyunduruk (1960), 21. Son Sığınak (1961).
Hikâye kitapları:
1. Gençlik ve Güzellik (1917), 2. Recm (1919), 3. Roçild Bey (1919), 4. Sönmüş Yıldızlar (1919), 5. Tanrı Misafiri (1927), 6. Leylâ İle Mecanun (192, 7. Olağan İşler (1930), 8. Eski Ahbap (Tarihsiz).
Oyunları:
1. Gönül Veya İnhidam (1916), 2. Hançer (1920), 3. Şemsiye Hırsızı (1920), 4. Taş Parçası (1920), 5. Eski Rüya (1922), 6. Yaprak Dökümü (1923), 7. Kır Çiçeği (1924), 8. Ümiadin Güneşi (1924), 9. Gazeteci Düşmanı (1924), 10. Bir Köy Hocası (192, 11. Bâbür Şâh'ın Seccadesi (1931), 12. Ümiadin Mektebinde (1931), 13. İstiklâl (1933), 14. Vergi Hırsızı (1933), 15. Bir Yağmur Gecesi (1941), 16. Yolgeçen Hanı (1944?), 17. Ağlayan Kız (1947), 18. Eski Şarkı (1951), 19. Hül-lecl (1953), 20. Tanrı Dağı Ziyareti (1954), 21. Balıkesir Muhasebecisi (1955), 22. Bu Gece Başka Gece (1956), 23. Daktilo Makinesi (Radyo oyunu).

Diğer eserleri:
1. Anadolu Notları (2 cilt, 1936, 1966), 2. Fransız Edebiyatı Antolojisi (3 cilt, 1929-1931), 3. Uç Asırlık Fransız Edebiyatı (1932). [Çalıkuşu Sırpça, Hırvatça, Bulgarca, İngilizce ve Rusça'ya; Damga, Degirmen, Yaprak Dökümü, Yeşil Gece Rusça'ya; Kızılcık Dallan İle Dudaktan Kalbe Sırpça'ya, Akşam Güneşi İngilizace'ye çevrilip yayımlandı. Eserlerinin tam listesi Türkân Poyraz İle Muazzez Alpbek tarafından neşredildi (: R.N. Güntekin- Hayatı ve Eserlerinin Tam Listesi, 1957). Hakkında incelemeler yapılmış ve bu İncelemeler yayımlanmıştır.]