SATİRİK ŞİİR

* Kişilerin, toplumların, inançların aksayan, beğenilmeyen ve istenmeyen yönlerini eleştirmek, toplumdaki düzensizlikleri, yöneticilerin beceriksizliklerini, kişilerin dalkavukluklarını, kendini beğenmişliklerini yermek amacıyla yazılan şiirlere satirik şiir denir.

* Her yergide bir uyarı olduğu için satirik şiirlerde öğretici özellik de bulunur.

* Satirik şiirlerde iğneleyici sözler, zekice kurgulanmış ince bir alay ve komiklik öğesi vardır.

* Halk edebiyatında taşlama, Divan edebiyatında hicviye yeni edebiyatta ise yergi adını alır.

* Türk edebiyatında, yergi denilince akla Nef'î gelir.

* Divan edebiyatında Nef’î, Bağdatlı Ruhî, Şeyhi, Ziya Paşa, Şair Eşref; Halk edebiyatında Dertlî, Bayburtlu Zihnî, Develili Seyranî yer almaktadır.



ÖRNEK 1:



Elin kapısında karavaş olan

Burnu sümüklü hem gözü yaş olan

Bayramdan bayrama bir traş olan

Berbere gelir de dükkân beğenmez.


Aslında neslinde giymemiş hare

İş gelmez elinden gitmez bir kare

Sandığı gömleksiz duran mekkare

Bedestene gelir kaftan beğenmez.


Kazak Abdal söyler bu türlü sözü

Yoğurt ayran ile hallolmuş özü

Köyden şehre gelen bir köylü kızı

İnci yakut ister mercan beğenmez.

KAZAK ABDAL





ÖRNEK 2:



KUYRUKLU ŞİİR

Uyuşamayız, yollarımız ayrı;

Sen ciğercinin kedisi, ben sokak kedisi;

Senin yiyeceğin kalaylı kapta;

Benimki arslan ağzında,

Sen aşk rüyası görürsün, bense kemik.

Ama seninki de kolay değil kardeşim,

Kolay değil hani,

Böyle kuyruk sallamak Tanrının günü.

Orhan Veli KANIK





ÖRNEK 3:

Benim bu gidişe aklım ermiyor

Fukara halini kimse sormuyor

Padişah sikkesi selam vermiyor

Kefensiz kalacak ölümüz bizim