Latince adıyla lilium candidum olan zambak, zambakgiller familyasının gövdesi dik, güzel ve iri çiçeklere sahip, yaklaşık 110 tane türü olan bitkisidir. Bir metreye kadar uzayabilen zambağın çiçekleri genellikle beyazdır. Beyaz rengin haricinde, mor, siyah, turuncu ve sarı renkli çiçekleri olan zambaklar da var. Kırmızı renkli zambak da vardır ancak bu genellikle yüksekçe dağlarda yetişir.

Ülkemizde bilinen Trabzon zambağı ise Doğu Karadeniz’de yetişir.

Mevsimlik bir bitki olan zambak, soğanıyla ürer. Bazı soğanlı türleri yenilebilen zambak genelde bahçe ve süs bitkisi olarak işlev görür. Zambak bitkisinin çiçekleri bazı ülkelerin mutfaklarında besin olarak tüketilir.

Zambak Yağı Nedir?
Doğadaki pek çok bitki gibi, zambağın da insanlara olan faydası boldur. Bu faydalar, zambaktan çıkarılan yağda da etkisini sürdürmektedir. Özellikle cilt sağlığı üzerinde olumlu etkileri olduğu bilinen zambak yağı ağrı kesici özelliği ile de oldukça popülerdir. Zambak ve zambak yağı tüm bu özellikleriyle dermatologların tavsiye ettiği bitkilerdendir.

Pek çok cilt bakım ürünü ile koku ve parfümlerin de hammaddesi olan zambak yağının faydalarına ve kullanım şeklinde birlikte bakalım:

Zambak yağının içeriğinde neler vardır?

Zambak yağında, demir, iridin, tanen, reçine ve uçucu yağ bulunur.

Zambak Yağı Evde Nasıl Yapılır?
İnsan sağlığı, cilt bakımı ve güzellik açısından pek çok olumlu etkisi olan zambak yağı, piyasadan şişe içerisinde alınabildiği gibi evde de çok kolay ve pratik şekilde hazırlanabilir. İşte evde zambak yağı yapmak için ihtiyacınız olan malzemeler ve izlemeniz gereken adımlar:

Evde zambak yağı yapmak için gerekli malzemeler:

3 avuç dolusu zambak
5 yemek kaşığı zeytinyağı
Zambak yağının yapımında izlenmesi gereken aşamalar:

Öncelikle, orta boyda bir kavanozun içine 5 yemek kaşığı zeytinyağı doldurun.
3 avuç dolusu zambağı bir kesme tahtası ve bıçak yardımıyla ince ince kıyın.
Kıydığınız zambakları önceden zeytinyağı doldurmuş olduğunuz kavanozun içine atın.
Kavanozun kapağını sıkıca kapatın.
Kavanozu güneş alan bir noktada 2 hafta boyunca bekletin.
2 hafta süresince, birkaç günde bir kavanozu hafifçe çalkalayın.
2 haftanın sonunda kavanozu bulunduğu noktadan alın ve genişçe bir tencere içerisine koyduğunuz kaynar suyun içerisine yerleştirin. Bu işlemi kavanozun kapağını açmadan yapmalısınız.
Kaynar suyla dolu tencerenin içinde kavanozu 15-20 dakika boyunca bekletin ve pişmesini sağlayın.
Kavanozu tencerenin içinden alın ve bir süre kendi başına soğumaya bırakın.
Kavanoz tamamen soğuduktan sonra kapağını açın.
Kavanozdaki zambak zeytinyağı karışımını incecik bir tülbentin yardımıyla başka bir kabın içine akacak şekilde süzün.
Elde ettiğiniz zambak yağını serince bir ortamda, yine bir cam kavanozun içinde muhafaza edin.
Zambak Yağının Kullanımı
Zambak, her ne kadar daha çok bahçe ve süs bitkisi olarak kullanılsa da, tıbbi amaçlarla da kullanılabilen, insanlar için çokça faydası olan bir bitkidir. Zambak yağı ve zambak suyu lekeleri çıkarmakta dahi etkilidir. Ayrıca zambak yağının cilt bakımında pek çok farklı kullanımı söz konusudur. Cildi gerginleştirmesi ve diri görünmesine yardım etmesi en önemli niteliklerindendir. Ağrıları gidermesi ve masaj yağı olarak kullanılabilmesi de bonus etkileri arasındadır.

Zambak yağı, su ve zeytinyağı ile inceltilerek kullanılabildiği gibi, cilt bakım kremlerinin içine karıştırılarak da kullanılabilir. Ağrı kesici özelliğinden faydalanmak isteyenler, zambak yağını masaj yağı gibi kullanmalıdır. Kozmetik amaçlarla kullanılmak istendiğindeyse, yumurta akı ve bal gibi malzemelerle karıştırılarak da cilde sürülebilir.

Zambaktan ve zambak yağından kolonya da yapılır. Bulunması zor olan bu kolonyalar Balıkesir ve Bursa’da nadir de olsa bulunabilir.

Zambak Yağının Faydaları Nelerdir?
Zambak yağının kullanımı başlığı altında bahsettiğimiz kullanımlarla elde edeceğiniz faydaları gelin birlikte inceleyelim:

Zambak Yağının Genel Faydaları
Kan dolaşımını hızlandıran yağlar arasındadır.
Metabolik aktiviteyi uyararak metabolizmanın daha hızlı çalışmasına yardım eder.
Besinlerin erime sürecini hızlandırıcı etkiye sahiptir.
Tüm bu özellikleri sayesinde toksik ve zararlı maddelerin vücuttan atılma sürecini de hızlandırmış olur.
Safra ve balgam söktürmeye yardım eder.
Öksürük ve bronşit gibi rahatsızlıkların hızlıca iyileşmesine yardım eder.
Kaşlara sürüldüğünde, kaşların hızlıca uzamasını teşvik eder.
Saçların hızlıca uzamasına yardım eder.
Sabun yapımında kullanılabilir.
Zambak yağı, çok hoş bir kokuya sahip olduğu için, ev için kullanılan esansiyel yağların ve ev parfümlerinin içinde kullanılabilir.
Aromaterapik etkisi sayesinde uyku düzenini rayına sokar.
Stres ve depresyonun etkilerinden kurtulmayı teşvik eder.
Pek çok bitki yağı gibi; sinek, böcek ve diğer haşerelerin yaşam alanlarından uzak durmasına yardım eden bir etkisi de söz konusudur.
Zambak Yağının Ağrı Kesici Etkisi
Etkili bir ağrı kesicidir.
Ağrı vücudun neresinde olursa olsun, zambak yağından faydalanılarak bu ağrıdan kolayca kurtulmak her zaman mümkündür.
Özellikle diş ağrıları zambağın uzmanlık alanındadır. Zambak yağının diş ağrılarını ve iltihaplarını giderici etkisi vardır.
Romatizmal ağrılar ve mafsal ağrıları zambak yağının mucizevi etkisiyle kolayca geçer.
Kas ağrılarını azaltarak vücudun yorgun ve bitkin hissetmesinin önüne geçer.
Zambak yağı, regl sancılarını da giderir.
Kulak ağrısını geçirici etki gösterir. Bu etkiden faydalanmak isteyenler, ağrılı kulaklarına birer damla zambak yağı damlatabilir.
Baş ağrısını geçirici etki gösterir. Bu etkiden faydalanmak isteyenler, zambak yağına sirke ve bal ekleyerek başlarına sürebilirler.
Zambak Yağının Cilde Faydaları
Cildi gerginleştiren ve sıkılaştıran bir etkiye sahiptir.
Ciltteki kırışıklıkları azaltmaya yardım eder. Bu sayede cildin diri görünmesini sağlamış olur.
Cildin gençleşmesine yardım ederek yaşlanmanın etkilerini yavaşlatıcı etki gösterir. Adeta botoks etkisine sahiptir.
Ciltteki apse ve şişlikleri geçirmeye yardım eder.
Vücutta istenmeyen ve özellikle kadınların bacaklarında ve kalça bölgelerinde gördüklerinde fazlaca şikayet ettiği selülitlerden de zambak yağı sayesinde kurtulmak mümkündür. Zambak yağı selülit oluşumunu engellediği gibi mevcut selülitlerin de rahatsız edici portakal kalbuğu görüntüsünün yok edilmesine yardımcı olur.
İyi bir nemlendiricidir. Yüzü ve göz altlarını nemlendirir.
Gözaltı torbalarının inmesine ve renklerinin normale dönmesine yardım eder.
Cilde parlaklık ve canlılık katarak cildin ışıldamasını sağlar.
Ciltteki lekelerin, güneşin bıraktığı izlerin, hamilelik ve kilo alıp verme gibi durumların sebep olduğu çatlakların geçmesine yardımcı olur.
El ve ayaklarda oluşan nasırları geçirmeye yardım eder. Bu etkiden faydalanmak isteyenler, bir miktar zambak yağını bir bez yardımıyla nasırlarına sürüp bu bölgeyi bir süre bezle kapalı tutabilirler.
Masaj yağı olarak kullanılabilir. Banyo esnasında ve banyo sonrasında kullanıldığında rahatlatıcı etki gösterir.
Kurumuş tırnakların ve tırnak derilerinin yumuşamasını sağlar.
Kuruyarak çatlamış dirsekleri yumuşatarak acımalarının ve ağrımalarının önüne geçer.
Ciltteki kaşınmanın, yangının ve rahatsızlık hissinin önüne geçmeye yardım eder.
Cildi arındırarak
Sivilce ve aknelerin oluşumunu engelleyici nitelikte etki gösterir.
Cilt üzerindeki yaraları iyileştirmeye yardım eder.
Cilt bakımınız için evde hazırladığınız cilt maskelerinizin içinde zambak yağı da kullanabilirsiniz.
El bilekleri ve parmaklarda oluşan, ayaklarda meydana gelen sinir sıkışmalarını rahatlatır, gevşeme sağlar.
Cilt bakım kremlerinin içine katılarak kullanılabilir. Özellikle gözaltı kremleriyle birlikte kullanıldığında mucizeler yaratır.
ÖNEMLİ
Zambağa karşı alerjisi olanların zambak yağını kullanmaktan kaçınmaları gerekir.
Hamilelik süresince ve emzirirken kullanmak isteyen kadınların doktorlarına danışarak zambak ve zambak yağı kullanması önemle tavsiye edilir.
Bebeklerin ve çocukların zambaktan ve zambak yağından uzak tutulması gerekir. Zehirlenmelerine yol açabilir.
Kedilerin de zambaktan uzak tutulması Zambak, kedilerin midesine ve özellikle de böbreklerine zarar verir.
Çok sık ve fazlaca miktardaki kullanımı cildi tahriş
Dahili olarak tüketimi kişinin kusmasına sebebiyet verebilir. Böyle bir durum yaşandığında, nane çayı mideyi rahatlatacaktır. Ancak muhakkak doktora da başvurmak gerekir.