Siklamen (cyclamen)
Genel Özellikler
Cyclamen cinsi bitkiler Primulaceae (Çıhaçiçeğigiller) familyasındandır (bir ara Myrsinaceae familyasından olduğu öne sürülüp bilimsel kayıtlarda da öyle belirtiliyordu). Siklamenin 23 ana türü, ayrıca süs bitkileri sektörü için geliştirilmiş yüzlerce hibrit ve kültivarları var. Bazı doğal siklamen türlerinin çiçekleri son derece güzel bir kokuya sahiptir. Bu yüzden eskiden Buhur-u Meryem derlermiş. Avrupalılar Anadolu, Ortadoğu ve bütün Akdeniz çevresi ülkelerinden aldıkları doğal siklamen türlerini melezleştirerek ve ıslah ederek çok gösterişli birçok siklamen hibrit ve kültivarları geliştirmişler. Fuşya renginin eflatuna ve pembeye çalar bir tonuna siklamen rengi denir. Ormanlarımızda bulunan yabani siklamenlerden bir türün çiçeğinin rengidir.
Siklamenler yumrulu olur. Yumrular türe göre yusyuvarlak veya yassıca, basıkça yuvarlak olabiliyor. Yumru büyüklükleri de türe göre ve hem yaşa göre değişir.
Ömrü: Siklamen aslında gayet uzun ömürlüdür. Fakat çiçek meraklıları hatalı bakım sonucu genelde birkaç ay bile yaşatamazlar. Ayrıca günümüz çiçekçilik sektörü artık ancak sera ortamlarında elverişli olabilen topraklarda siklamen yetiştirip satarlar. O topraklarda siklamenlerin pek şansı yoktur.
Çiçeklenmeleri: Bu konuda siklamenleri iki ayırmak gerekiyor.
1- Doğal (yabani) siklamen türlerinin çiçeklenme zamanı genel olarak sonbahardan ilkbahar ortalarına kadardır. Ya devamlı ya da bu zaman içinde belirli bir zaman aralığındadır. Yabani siklamenler ilkbaharda veya yaz başında gündüz süresi fazla uzadığı zamanlarda ve havalar ısındıkça bütün yaşam aktivitelerini durdurarak dinlenme sürecine girerler. Yaz ortasından sonra, gündüz vaktinin kısalmaya devamının arttığı zamanlarda herhangi bir zamanda (temmuz sonundan kasım ayına kadarki dönemde) yeni filizler çıkarmaya başlarlar.
2- İngilizcede Florist’s cyclamen denen süs siklamenleri özel melezleme çalışmalarıyla oluşturulmuş hibrit ve kültivarlardır. Saksılarda çiçeklenmiş olarak hediyelik eşyalardan gibi çiçekçi dükkanlarında satılırlar. Bunlar sadece yaz sonundan ilkbahar sonuna kadar çiçekli halde saksılarda satıldıkları halde yaz aylarında bile çiçek açabiliyorlar. Hibrit ve kültivar siklamenlerin çiçeklenmelerinin aslında herhangi bir zamanı yoktur.
Siklamen nasıl tohum verir? Bazı çiçekleri meyve oluşturur. Hızla büyürler. Siklamenin türüne göre meyveler küçük bir fındık kadar veya çok büyük bir fındık kadar olabiliyor. Meyveler tam olgunlaştıktan sonra kururlar. İyice kuruduklarında içlerinde 10 – 20 civarlarında üzüm çekirdeğinden biraz küçük tohumlar tamamıyla olgunlaşmış olurlar. Bunları saklayıp yaz sonunda ekmelisiniz.
Kullanım: Esasen bahçe – balkon süs bitkisi olarak kullanıma uygundurlar. Fakat salon – ofis süs bitkisiymiş gibi satılırlar. İçmekanarda iki günde bozulurlar ve sonra yavaş yavaş ölürler. Ancak çok serin iç mekanlarda sağlıklı kalabilirler.
Soğuğa dayanıklılıkları: Siklamenlerin türüne göre değişir. Bazıları sıfırın altında birkaç derece soğuğa zor dayanırken bazıları -30C derece kadar soğuğa dayanır. Süs siklamenleri -4C dereceye kadar (eğer dondurucu rüzgarları direkt almazlarsa) dayanabiliyorlar. Siklameniniz kurursa yumruyu kontrol edin. Sert ve sağlıklı ise ilkbaharda, yaza doğru tekrar gelişime başlar. Kuzey Avrupa ülkelerinin bahçeleri için özel satılan siklamenler kış soğuklarına çok iyi dayanır.
Yetiştirilmesi ve bakımı
Siklamenler kesintisiz havadar ortamları sever. Süs bitkisi olarak esasen bahçeler, parklar ve balkonlar için uygundur. Bu yüzden ister hibrit ister doğal tür olsun evlerde siklamen yetiştirmek pek mümkün değildir. Daima pencere dışında veya balkonda tutmalısınız. Eve sadece haftada bir iki defa, birkaç saatliğine almalısınız. Karasal iklimli yerlerde siklamen yetiştirmeye heveslenmeyin. Ancak eğer kış boyunca çok serin bir odada veya camekanlı kapalı serin bir balkonda tutma imkanınız varsa olabilir.
Siklamen satın almak: Saksılarda alacaksanız yılın her zamanında alabilirsiniz. Alırken yapraklarını elinizle yoklayın. Gayet sert değilse bunlardan almanızı tavsiye etmem. Kökleri zarar görmüş ve aniden dinlenmeye geçmiştirler. Yapraklar ve çiçekler hızla kuruyacaktır. Eğer kuru siklamen yumrusu alacaksanız dikkatli olun çünkü açıkta satılanlar genellikle yabani siklamen yumrularıdır. Özel ambalajında satılan ithal yumru bulabilirseniz bunları temmuz sonunda, ağustosta veya en geç eylül ayı içinde alıp vakit geçirmeden dikmelisiniz. Nasıl dikilir, nasıl toprak ister aşağıda gereken bilgiler var.
Güneş ihtiyacı: Kasım ortası – Mart başı arasındaki dönemde bol bol direkt güneş almalılar. Diğer zamanlarda özellikle öğle vaktinin tepe güneşini direkt almamalarını sağlayın. Sabah veya akşam güneşini günde 3 saat kadar direkt alabilmeleri çok iyi olur.
Sulama: Hassas bir yol izlemek gerekiyor. Sonbahar serinler iyice bastırana kadar normal bir bitki gibi, toprağı hafiften kurudukça sulayın. Sonbahar serinleri başladığında ise toprak iyice kurumadıkça sulamayın ve nisan ortasına kadar böyle devam edin.
Toprak: Gerçek doğal topraklardan humuslu kara toprak en iyi topraktır. Buna solucan gübresi, dişli kum ve ponza taşı eklemelisiniz. Ölçüler şöyle:
4 ölçü kara toprak + 2 ölçü solucan gübresi + 2 ölçü ponza taşı + 2 ölçü dişli kum. Bütün bunları birbirleriyle iyice karıştırın.
Bitki besini: Siklamenlere bitki besini vermek için gelişimin tamamen durduğu zamanı bekleyin. O zaman başlayarak 20 günde bir defa suya karıştırılan genel amaçlı bitki besininden verin. Üç defa tekrarlamak yeter.
Solan çiçekleri koparalım mı? Çiçeklerde tohum oluşumu süs siklamenlerinin gelecek çiçeklenme dönemindeki performansını düşürür. Solan çiçekleri sapların tepelerinden koparın. Saplar ise kendiliğinden kurumalı. Eğer tohuma ihtiyacınız varsa bir tane çiçeğin meyve oluşturmasına izin verin. Her çiçek meyve oluşturmuyor ama mutlaka her on çiçekten biri mutlaka tohum oluşturmak için meyve verir. Bir meyve içinde ortalama 20 kadar tohum oluşur.
Dinlendirme: Süs siklamenleri yılın herhangi bir zamanında dinlenmeye çekilir. Tüm yaprak gelişimleri tamamlanmış, yeni hiçbir yaprak veya tomurcuk çıkarmıyor ve çiçeklerinin hepsi solup gitmiş ise dinlendirmelisiniz. Şöyle yapın: Toprak kupkuru olsa bile sulamayın. Yaprakları pörsüdükçe az miktarda su ile sulayın. O kadar. Siz böyle devam ettikçe yapraklarının en eskileri sararıp kuruyacaktır. Böyle olması iyi. Fakat bu sırada gözünüz hep üzerinde olmalı. Yani her an yeni filizlenmeler başlayabilir. Bunu kaçırmayın. Başladığında siz de normal sulamaya geçin.
Siklamen yumrularının dikilişi
Hatalarınız yüzünden siklameniniz kurumuş ama yumrusu sağlıklı kalmış ise.. Veya dinlendirmeniz esnasında tamamen yapraksız kalmışsa.. Ve bu iki durumdan herhangi biri dolayısıyla eğer saksısını, toprağını değiştirmek istiyorsanız şu talimatları dikkate alın:
Yumruyu sökün. Bir hafta havadar ve kuru bir yerde açıkta bekletin. Sonra köklerinin tümünü kesin ve bir hafta daha bekletin. Yukarıdaki tarife göre hazırladığınız toprak karşımını saksıya doldurun. Toprak kuru değil, ıslak değil, orta nemlilikte olmalı. Yumrunun tepe kısmı hafifçe toprak dışında kalacak şekilde dikin. Biraz bastırın ki toprakla dip kısım iyi temas etsin. Bundan sonra yeni filizlenmeler başlayana kadar sadece toprak adamakıllı kurudukça ve üzerinden dört beş gün geçtikten sonra sulayın. Yani yumrunun buruşmaması yeterli. Yeniden gelişim göstermesi için yeni kökler çıkarmasına gerek yok. Böyle hareket edebiliyor. Onun için, bu şekilde diktiğiniz yumru filizlenmeye başladığı zaman normal sulamaya geçmeyin. Sadece toprak iyice kurudukça sulayın. İlk yapraklar gelişimini tamamladığı zaman normal sulamaya geçin (yani çok serin aylarda değilseniz toprak üst yüzeyi hafiften kurudukça sulayın).
Çoğaltılması
Siklamenler tohum ile, yaprak çeliği ile ve yumrunun ikiye veya dörde kesilip ayrılmasıyla çoğaltılır.
Tohum ile: Siklamen tohumları yaz sonunda ekilmelidir. Aslında iklime göre değişir. Ankara ağustos ortası, İstanbul – Trabzon eylül başı, İzmir – Muğla (deniz seviyesi gibi alçak kıyı kesimleri) eylül sonu veya ekim başı, Akdeniz kıyı kesimleri ekim ayının ilk yarısı uygundur. Tohumların çimlenmesi için gereken toprak yukarıda tarifi verilen siklamenlere uygun karışım olmalı. Tohumları 4cm ara ile, yarım santim kadar hafifçe gömün ve sulayın. Tohumları ekince çimlenene kadar kuzey cephe serin bir yerde tutun (serinde çabucak çimlenirler). Çimlendikten sonra sadece sabah veya akşam güneşi alacakları yere alın. Gündüz ısısı 20C derecenin üzerine çıkmadığı günler geldiğinde ise ne kadar uzun süre güneş alırlarsa o kadar iyidir. Mart ayından itibaren direkt güneş almalarını her 15 günde bir derece derece azaltın. Siklamen fideleri ilk iki yıl aynı toprakta, aynı saksıda kalmalı. İlk bir yıl boyunca bitki besini vermeyin. Üçüncü yıl fideleri tek tek saksılara almalısınız.
Yaprak çeliği ile: Bu metotla siklamen fideleri üretmek biraz zor ama mümkün. Yaprağı yumrudan çıktığı yerden sağa sola oynatarak yumruyla bitişik yerinden çıkmasını sağlayın. Önceden suda köklendirebilirsiniz. Ya da toprağa değil dişli kuma dikerek köklendirebilirsiniz.
Yumru bölme ile: Çok riskli bir iş. Yumruların çürüme riski çok kuvvetlidir. Yine de yapmak istiyorsanız bilgi vermek açısından yazıyorum ama tavsiye etmem. Siklamen uyku devresinde iken yapılmalı. Önce yaprakları tamamen kuruyana kadar hiç sulamayın. Sonra topraktan söküp köklerine zarar vermeden toprağı giderin, yıkayın ve iyice kurulayın. Birkaç saat bekletip en ince kökleri kesin. Bir gün açıkta bekletin. Temizlenmiş dezenfekte edilmiş çok keskin bir bıçakla, en üstteki yaprak çıkarma yeri her iki tarafta da kalacak şekilde tam ortadan kesilir. Veya yumru daha geniş ise dört parçaya bile bölebilirsiniz. Her parçada üst yapraklanma kısmı olmalı. Kesik yerlere hiçbir şekilde eliniz dokunmasın. Sonra kesik yüzeylerin ıslak görünümleri kaybolana kadar bir saat veya iki saat bekletin. Sonra da kesik yerlere bahçe sülfürü tozu sürün. Serin, direkt güneş almayan ama “bütün gün çok aydınlık olabilen” bir yerde 2 gün (48 saat) bekletin. Devamında ne yapılacak, yukarıdaki “Siklamen yumrularının dikilişi” kısmında yazdıklarımı aynen uygulayacaksınız.
Zararlıları
Hem esintisiz hem de sıcak ortam siklamenlerin en büyük zararlısıdır. Bitki bitleri, mantar hastalıkları pek ilişmez. Siklamenler daima esintili, canlı hava akımları olabilen yerlerde yaşayabilirler.
Cyclamen cinsi bitkiler Primulaceae (Çıhaçiçeğigiller) familyasındandır (bir ara Myrsinaceae familyasından olduğu öne sürülüp bilimsel kayıtlarda da öyle belirtiliyordu). Siklamenin 23 ana türü, ayrıca süs bitkileri sektörü için geliştirilmiş yüzlerce hibrit ve kültivarları var. Bazı doğal siklamen türlerinin çiçekleri son derece güzel bir kokuya sahiptir. Bu yüzden eskiden Buhur-u Meryem derlermiş. Avrupalılar Anadolu, Ortadoğu ve bütün Akdeniz çevresi ülkelerinden aldıkları doğal siklamen türlerini melezleştirerek ve ıslah ederek çok gösterişli birçok siklamen hibrit ve kültivarları geliştirmişler. Fuşya renginin eflatuna ve pembeye çalar bir tonuna siklamen rengi denir. Ormanlarımızda bulunan yabani siklamenlerden bir türün çiçeğinin rengidir.
Siklamenler yumrulu olur. Yumrular türe göre yusyuvarlak veya yassıca, basıkça yuvarlak olabiliyor. Yumru büyüklükleri de türe göre ve hem yaşa göre değişir.
Ömrü: Siklamen aslında gayet uzun ömürlüdür. Fakat çiçek meraklıları hatalı bakım sonucu genelde birkaç ay bile yaşatamazlar. Ayrıca günümüz çiçekçilik sektörü artık ancak sera ortamlarında elverişli olabilen topraklarda siklamen yetiştirip satarlar. O topraklarda siklamenlerin pek şansı yoktur.
Çiçeklenmeleri: Bu konuda siklamenleri iki ayırmak gerekiyor.
1- Doğal (yabani) siklamen türlerinin çiçeklenme zamanı genel olarak sonbahardan ilkbahar ortalarına kadardır. Ya devamlı ya da bu zaman içinde belirli bir zaman aralığındadır. Yabani siklamenler ilkbaharda veya yaz başında gündüz süresi fazla uzadığı zamanlarda ve havalar ısındıkça bütün yaşam aktivitelerini durdurarak dinlenme sürecine girerler. Yaz ortasından sonra, gündüz vaktinin kısalmaya devamının arttığı zamanlarda herhangi bir zamanda (temmuz sonundan kasım ayına kadarki dönemde) yeni filizler çıkarmaya başlarlar.
2- İngilizcede Florist’s cyclamen denen süs siklamenleri özel melezleme çalışmalarıyla oluşturulmuş hibrit ve kültivarlardır. Saksılarda çiçeklenmiş olarak hediyelik eşyalardan gibi çiçekçi dükkanlarında satılırlar. Bunlar sadece yaz sonundan ilkbahar sonuna kadar çiçekli halde saksılarda satıldıkları halde yaz aylarında bile çiçek açabiliyorlar. Hibrit ve kültivar siklamenlerin çiçeklenmelerinin aslında herhangi bir zamanı yoktur.
Siklamen nasıl tohum verir? Bazı çiçekleri meyve oluşturur. Hızla büyürler. Siklamenin türüne göre meyveler küçük bir fındık kadar veya çok büyük bir fındık kadar olabiliyor. Meyveler tam olgunlaştıktan sonra kururlar. İyice kuruduklarında içlerinde 10 – 20 civarlarında üzüm çekirdeğinden biraz küçük tohumlar tamamıyla olgunlaşmış olurlar. Bunları saklayıp yaz sonunda ekmelisiniz.
Kullanım: Esasen bahçe – balkon süs bitkisi olarak kullanıma uygundurlar. Fakat salon – ofis süs bitkisiymiş gibi satılırlar. İçmekanarda iki günde bozulurlar ve sonra yavaş yavaş ölürler. Ancak çok serin iç mekanlarda sağlıklı kalabilirler.
Soğuğa dayanıklılıkları: Siklamenlerin türüne göre değişir. Bazıları sıfırın altında birkaç derece soğuğa zor dayanırken bazıları -30C derece kadar soğuğa dayanır. Süs siklamenleri -4C dereceye kadar (eğer dondurucu rüzgarları direkt almazlarsa) dayanabiliyorlar. Siklameniniz kurursa yumruyu kontrol edin. Sert ve sağlıklı ise ilkbaharda, yaza doğru tekrar gelişime başlar. Kuzey Avrupa ülkelerinin bahçeleri için özel satılan siklamenler kış soğuklarına çok iyi dayanır.
Yetiştirilmesi ve bakımı
Siklamenler kesintisiz havadar ortamları sever. Süs bitkisi olarak esasen bahçeler, parklar ve balkonlar için uygundur. Bu yüzden ister hibrit ister doğal tür olsun evlerde siklamen yetiştirmek pek mümkün değildir. Daima pencere dışında veya balkonda tutmalısınız. Eve sadece haftada bir iki defa, birkaç saatliğine almalısınız. Karasal iklimli yerlerde siklamen yetiştirmeye heveslenmeyin. Ancak eğer kış boyunca çok serin bir odada veya camekanlı kapalı serin bir balkonda tutma imkanınız varsa olabilir.
Siklamen satın almak: Saksılarda alacaksanız yılın her zamanında alabilirsiniz. Alırken yapraklarını elinizle yoklayın. Gayet sert değilse bunlardan almanızı tavsiye etmem. Kökleri zarar görmüş ve aniden dinlenmeye geçmiştirler. Yapraklar ve çiçekler hızla kuruyacaktır. Eğer kuru siklamen yumrusu alacaksanız dikkatli olun çünkü açıkta satılanlar genellikle yabani siklamen yumrularıdır. Özel ambalajında satılan ithal yumru bulabilirseniz bunları temmuz sonunda, ağustosta veya en geç eylül ayı içinde alıp vakit geçirmeden dikmelisiniz. Nasıl dikilir, nasıl toprak ister aşağıda gereken bilgiler var.
Güneş ihtiyacı: Kasım ortası – Mart başı arasındaki dönemde bol bol direkt güneş almalılar. Diğer zamanlarda özellikle öğle vaktinin tepe güneşini direkt almamalarını sağlayın. Sabah veya akşam güneşini günde 3 saat kadar direkt alabilmeleri çok iyi olur.
Sulama: Hassas bir yol izlemek gerekiyor. Sonbahar serinler iyice bastırana kadar normal bir bitki gibi, toprağı hafiften kurudukça sulayın. Sonbahar serinleri başladığında ise toprak iyice kurumadıkça sulamayın ve nisan ortasına kadar böyle devam edin.
Toprak: Gerçek doğal topraklardan humuslu kara toprak en iyi topraktır. Buna solucan gübresi, dişli kum ve ponza taşı eklemelisiniz. Ölçüler şöyle:
4 ölçü kara toprak + 2 ölçü solucan gübresi + 2 ölçü ponza taşı + 2 ölçü dişli kum. Bütün bunları birbirleriyle iyice karıştırın.
Bitki besini: Siklamenlere bitki besini vermek için gelişimin tamamen durduğu zamanı bekleyin. O zaman başlayarak 20 günde bir defa suya karıştırılan genel amaçlı bitki besininden verin. Üç defa tekrarlamak yeter.
Solan çiçekleri koparalım mı? Çiçeklerde tohum oluşumu süs siklamenlerinin gelecek çiçeklenme dönemindeki performansını düşürür. Solan çiçekleri sapların tepelerinden koparın. Saplar ise kendiliğinden kurumalı. Eğer tohuma ihtiyacınız varsa bir tane çiçeğin meyve oluşturmasına izin verin. Her çiçek meyve oluşturmuyor ama mutlaka her on çiçekten biri mutlaka tohum oluşturmak için meyve verir. Bir meyve içinde ortalama 20 kadar tohum oluşur.
Dinlendirme: Süs siklamenleri yılın herhangi bir zamanında dinlenmeye çekilir. Tüm yaprak gelişimleri tamamlanmış, yeni hiçbir yaprak veya tomurcuk çıkarmıyor ve çiçeklerinin hepsi solup gitmiş ise dinlendirmelisiniz. Şöyle yapın: Toprak kupkuru olsa bile sulamayın. Yaprakları pörsüdükçe az miktarda su ile sulayın. O kadar. Siz böyle devam ettikçe yapraklarının en eskileri sararıp kuruyacaktır. Böyle olması iyi. Fakat bu sırada gözünüz hep üzerinde olmalı. Yani her an yeni filizlenmeler başlayabilir. Bunu kaçırmayın. Başladığında siz de normal sulamaya geçin.
Siklamen yumrularının dikilişi
Hatalarınız yüzünden siklameniniz kurumuş ama yumrusu sağlıklı kalmış ise.. Veya dinlendirmeniz esnasında tamamen yapraksız kalmışsa.. Ve bu iki durumdan herhangi biri dolayısıyla eğer saksısını, toprağını değiştirmek istiyorsanız şu talimatları dikkate alın:
Yumruyu sökün. Bir hafta havadar ve kuru bir yerde açıkta bekletin. Sonra köklerinin tümünü kesin ve bir hafta daha bekletin. Yukarıdaki tarife göre hazırladığınız toprak karşımını saksıya doldurun. Toprak kuru değil, ıslak değil, orta nemlilikte olmalı. Yumrunun tepe kısmı hafifçe toprak dışında kalacak şekilde dikin. Biraz bastırın ki toprakla dip kısım iyi temas etsin. Bundan sonra yeni filizlenmeler başlayana kadar sadece toprak adamakıllı kurudukça ve üzerinden dört beş gün geçtikten sonra sulayın. Yani yumrunun buruşmaması yeterli. Yeniden gelişim göstermesi için yeni kökler çıkarmasına gerek yok. Böyle hareket edebiliyor. Onun için, bu şekilde diktiğiniz yumru filizlenmeye başladığı zaman normal sulamaya geçmeyin. Sadece toprak iyice kurudukça sulayın. İlk yapraklar gelişimini tamamladığı zaman normal sulamaya geçin (yani çok serin aylarda değilseniz toprak üst yüzeyi hafiften kurudukça sulayın).
Çoğaltılması
Siklamenler tohum ile, yaprak çeliği ile ve yumrunun ikiye veya dörde kesilip ayrılmasıyla çoğaltılır.
Tohum ile: Siklamen tohumları yaz sonunda ekilmelidir. Aslında iklime göre değişir. Ankara ağustos ortası, İstanbul – Trabzon eylül başı, İzmir – Muğla (deniz seviyesi gibi alçak kıyı kesimleri) eylül sonu veya ekim başı, Akdeniz kıyı kesimleri ekim ayının ilk yarısı uygundur. Tohumların çimlenmesi için gereken toprak yukarıda tarifi verilen siklamenlere uygun karışım olmalı. Tohumları 4cm ara ile, yarım santim kadar hafifçe gömün ve sulayın. Tohumları ekince çimlenene kadar kuzey cephe serin bir yerde tutun (serinde çabucak çimlenirler). Çimlendikten sonra sadece sabah veya akşam güneşi alacakları yere alın. Gündüz ısısı 20C derecenin üzerine çıkmadığı günler geldiğinde ise ne kadar uzun süre güneş alırlarsa o kadar iyidir. Mart ayından itibaren direkt güneş almalarını her 15 günde bir derece derece azaltın. Siklamen fideleri ilk iki yıl aynı toprakta, aynı saksıda kalmalı. İlk bir yıl boyunca bitki besini vermeyin. Üçüncü yıl fideleri tek tek saksılara almalısınız.
Yaprak çeliği ile: Bu metotla siklamen fideleri üretmek biraz zor ama mümkün. Yaprağı yumrudan çıktığı yerden sağa sola oynatarak yumruyla bitişik yerinden çıkmasını sağlayın. Önceden suda köklendirebilirsiniz. Ya da toprağa değil dişli kuma dikerek köklendirebilirsiniz.
Yumru bölme ile: Çok riskli bir iş. Yumruların çürüme riski çok kuvvetlidir. Yine de yapmak istiyorsanız bilgi vermek açısından yazıyorum ama tavsiye etmem. Siklamen uyku devresinde iken yapılmalı. Önce yaprakları tamamen kuruyana kadar hiç sulamayın. Sonra topraktan söküp köklerine zarar vermeden toprağı giderin, yıkayın ve iyice kurulayın. Birkaç saat bekletip en ince kökleri kesin. Bir gün açıkta bekletin. Temizlenmiş dezenfekte edilmiş çok keskin bir bıçakla, en üstteki yaprak çıkarma yeri her iki tarafta da kalacak şekilde tam ortadan kesilir. Veya yumru daha geniş ise dört parçaya bile bölebilirsiniz. Her parçada üst yapraklanma kısmı olmalı. Kesik yerlere hiçbir şekilde eliniz dokunmasın. Sonra kesik yüzeylerin ıslak görünümleri kaybolana kadar bir saat veya iki saat bekletin. Sonra da kesik yerlere bahçe sülfürü tozu sürün. Serin, direkt güneş almayan ama “bütün gün çok aydınlık olabilen” bir yerde 2 gün (48 saat) bekletin. Devamında ne yapılacak, yukarıdaki “Siklamen yumrularının dikilişi” kısmında yazdıklarımı aynen uygulayacaksınız.
Zararlıları
Hem esintisiz hem de sıcak ortam siklamenlerin en büyük zararlısıdır. Bitki bitleri, mantar hastalıkları pek ilişmez. Siklamenler daima esintili, canlı hava akımları olabilen yerlerde yaşayabilirler.
Ağaç şeklinde
