Beyin, vucudun neredeyse tum islevlerinden ve etrafindaki butun duyusal bilgileri yorumlamaktan sorumludur. Beyin bircok bolumden olusur ve konusma Serebrumun tarafindan kontrol edilir. Beyin korpus kallosum adi verilen bir grup sinir lifi ile birlestirilen yarim kure adi verilen iki parcaya ayrilabilir. Konusmalar tipik olarak serebrumunun sol tarafiyla yonetilir. Ancak solak kisilerin yaklasIk ucte birinde, konusma aslinda sag taraf tarafindan kontrol edilebilir.

Konusmaya Katilan Beynin Bolumleri Hangileridir?
Son yillarda, beyinde dil isleme konusunda bir arastirma patlamasi yasanmaktadir ve genel olarak konusmanin kontrolunun beyindeki karmasIk bir agin parcasi oldugu kabul edilmektedir. Konusmanin olusumu, dusuncelerin kelimelere dokulmesinden, anlasilabilir bir cumlenin olusturulmasindan ve ardindan dogru seslerin cikarilmasi icin agzin hareket ettirilmesinden cok farkli surecler gerektirir. Konusmada rol oynadigi bilinen beynin birkac alani vardir. Bu alanlar asagidaki gibidir:



Beyin
Serebrumun her yarim kuresi, on, parietal, zamansal ve oksipital loblari iceren lob adi verilen bolgelere de ayrilir. Beynin onunde ve yaninda yer alan loblar, on loblar ve gecici loblar, oncelikle konusma olusumunda ve anlamada rol oynarlar.

Broca Alani
Broca bolgesi beynin sol yarim kuresinin on kisminda bulunur. Fikirleri ve dusunceleri gercek konusulan kelimelere donusturmede onemli bir rolu vardir. Broca alani ayni zamanda bilginin beynin agzin hareketlerini kontrol eden motor korteks adi verilen baska bir bolumune aktarilmasina yardimci olur. Beyin bolgesini 1861 yilinda kesfeden Fransiz Dr. Pierre Broca’nin ismini almistir.

Wernicke Bolgesi
Wernicke alani cogunlukla konusma, yazi dilini anlama ve isleme ile ilgilidir. Wernicke alani ilk olarak 1876 yilinda Karl Wernicke tarafindan kesfedilmistir. Temporal lobda kulaklarin hemen arkasinda bulunur, ayrica Temporal lob sesin islendigi bolgedir.

Kavisli FasIkuler
Kavisli fasIkuler, Wernicke bolgesini ve Broca bolgesini birbirine baglayan bir grup sinirdir. Kelimeler olusturmaya, net bir sekilde konusmaya ve dil biciminde kavramlari anlamaya yardimci olur.

Beyincik
Beyincik beynin arkasinda bulunur. Beyincik, agzi acmak ve kapatmak, kollari ve bacaklari hareket ettirmek, dik durmak ve dengeyi korumak gibi gonullu kas hareketlerini koordine etmektir. Ayni zamanda dil islemeyi de kontrol eder. Amerikan Konusma Dili Patolojisi Dergisinde yayinlanan bir incelemede, beyinciklerin dil isleme icin aslinda daha once dusunulenden daha onemli oldugunu gostermektedir.

Motor Korteks
Acikca konusmak icin, agzin, dilin ve bogazin kaslarini oynatmak gerekir. Bu durumda motor korteksi devreye girer. On lobda bulunan motor korteks, Broca bolgesinden bilgi alir ve yuze, agza, dile, dudaklara ve bogaz kaslarina nasil konusulacaginin talimatini verir.



Beyin Hasari ve Konusma
Bu parcalardan biri veya daha fazlasi zarar, hasar gorurse veya anormal olursa konusma veya anlama konusunda bir sorun olusabilir ve buna afazi denen bir durumdur. Konusmak icin gereken dogru kas hareketlerini bir araya getirmekte sorun yasaniyorsa, apraksi denilen bir durumdur. Hem afazi hem de apraksi, genellikle beynin sol tarafi etkilendiginde beyine inme veya travma nedeniyle olusur. Diger daha az yaygin nedenler beyin tumorleri ve enfeksiyonlaridir. Afazi veya apraksi belirtileri, hasarin beyinde nerede gerceklestigine ve hasarin ciddiyetine baglidir. Bu semptomlar asagidaki gibidir:
• Yavas konusma veya kelime bulmada zorlanmak: Broca alani hasar gorurse, bir kisi konusma seslerini cikarmakta zorlanabilir, cok yavas konusabilir ve sozlerini karistirabilir. Konusma genellikle dort kelimeden kisa cumlelerle sinirlidir. Buna Broca afazi veya akici olmayan afazi denir. Diger bir neden ise, inme, yaralanma, agiz veya dil kaslarinin hareketlerini kontrol eden beynin alanlarina zarar vermesidir.
• Uzun ve sacma cumlelerde konusmak: Wernicke bolgesinin hasar gormesi, birisinin sacma kelimeler yapmasina veya anlami olmayan uzun cumlelerle konusmasina neden olabilir. Kisi ayrica baskalarinin onlari anlayamayacaginin farkinda olmayabilir. Buna Wernicke afazi veya akici afazi denir.
• Az once duyulan kelimelerin tekrarlanamamasi: Kavisli fasIkuler, Broca bolgesini ve Wernicke bolgesini birbirine baglayan sinir demeti zarar gorurse, bir kisi daha once duyulan dili tekrarlayamayabilir. Buna iletim afazi denir.
• Dil konusma ve anlama konusunda genel yetersizlik yasamak: Beynin dil merkezlerine yaygin hasar kuresel afazi ile sonuclanabilir. Kuresel afazili kisiler dili ifade etme ve anlama konusunda cok zor anlar yasarlar. Alzheimer hastaligi gibi norodejeneratif hastaliklari olan kisiler, zaman icinde yavas yavas konusma kaybi yasarlar. Buna birincil ilerleyici afazi (PPA) denir. PPA Alzheimer hastaligi degildir, ancak Alzheimer hastaliginin belirtisi olabilir. PPA ayrica Alzheimer hastaliginin diger semptomlari olmadan izole bir hastalik olabilir. PPA’li bazi kisilerin normal hafizasi vardir, bos zaman etkinliklerine devam edebilir ve hatta bazen calisabilirler. Inme veya beyin travmasindan kaynaklanan afazinin aksine PPA, beynin konusma ve dilde kullanilan bir veya daha fazla alaninin yavasca bozulmasindan kaynaklanir.
Konusma, birlikte calisan beynin birden fazla alaninin aktivasyonuna dayanir. Broca alani ve Wernicke alani konusmaya katilan beynin ana bilesenleri olarak kabul edilir, ancak beynin diger kisimlari da sozlu kelimeler olusturmak icin agiz kaslarini koordine etmede onemli bir rol oynar. Cogu kisi icin konusmayla ilgili beyin aktivitesi beynin sol tarafinda gerceklesir. Bu parcalardan herhangi birinin hasar gormesi veya yaralanmasi afazi veya apraksi olarak bilinen konusma problemlerine yol acabilirken konusma dili terapisi, bu kosullara sahip kisiler icin genellikle yararlidir. Beyin hasarindan sonra konusma yeteneklerini eski haline getirmek her zaman mumkun olmamakla birlikte, iyilesmeler olabilir.