Yelbis – Türk ve Altay mitolojisinde Dağ Kızları. Yelbiz de denir.

Tanım
Kutsal dağın iki kızına verilen addır. Bu dağın adı ise Yalbuz veya Albuz’dur. İran Mitolojisinde Elbürz dağı denilir. Yelbiz sözcüğü aynı zamanda ruh, cin gibi anlamlara gelir. Yelbi adı verilen kutsal güce sahiptirler. Altaylılar Abu Kağan dağının kızlarına bu adı verirler. Onlar, "Yelbi" denilen güce sahip olduklan için bu adı almışlardır. 10. ve 11. yüzyıllardaki Gürcü kaynaklarında Kafkas dağlarının adı "Yalbuz-Albuz" olarak geçer. Bu adlar Altay şamanizmindeki dağ iyesinin kızlarının adını anımsatır.

Yalbuz Dağı
Yalbuz – Türk ve Altay mitolojisinde söylencesel bir dağdır. Albuz veya Alvuz olarak da bilinir. Aşılmaz yüksekliğe sahiptir. Etrafı sularla çevrilidir. Toğrul ve Kongrul Kuşu burada yaşar. Düşsel canlıların yaşadığı yerdir. Ortadoğu kültürlerinin etkisiyle Kaf Dağı daha fazla ön plana çıkmıştır. Bu dağ İran kültüründe Elbürz olarak geçer. Peri kızlarının yaşadığı mekan olarak kabul edilir. Yalbuz sözcüğü, ateş anlamı içerir. Yalazlanmak sözcüğü ile aynı köktendir. Yalabımak parıldamak, ışıldamak demektir. Elbis, Yelbis gibi kavramlarla yakından alakalıdır.

Etimoloji
(Yel/Yil/İl) kökünden türemiştir. Ruh, can, gizem gibi anlamlarla aynı kökten kaynaklanır. Yaluy sözcüğü büyü, tılsım demektir.