VAR Nedir? Video Yardımcı Hakem Uygulaması Nasıl Çalışır?

2018-2019 sezonunda ilk olarak başlayan ve Video Yardımcı Hakem olarak bilinen VAR uygulaması en çok konuşulan konular arasında yer almaya başladı. Süper Lig’in yanı sıra kupa maçları ve play-off müsabakalarında da geçerli olan VAR sisteminin tam olarak düzgün işletilememesi değişik konuları da gündeme taşıdı.

İlk olarak dünyada FIFA 2018 kupa müsabakalarında kullanılan Video Yardımcı Hakem uygulaması geçen sezonun başında Süper Lig’de de devreye girdi. Süper Lig ile beraber kupa maçları ve play-off müsabakalarında da kullanılan VAR uygulaması pek çok gole etki ettiği kadar skorlardaki değişikliği de sebep olması ile ön planda yer aldı.

VAR İlkeleri
VAR sistemi sadece maç içerisindeki bariz hataların önüne geçmek adına ciddi pozisyonların kameralar yardımı ile tekrardan izlenerek karar verilmesini konu alır. Gol ya da penaltı ile ofsayt ve kırmızı kart pozisyonlarında hakemin tereddüt de kaldığı anlarda VAR sistemi devreye girer.

Ancak yine de son karar maçın hakemine aittir. VAR incelemesi için hakemin kararı da önemlidir. Hakem yaşanan pozisyonu tekrardan incelemek istediğinde kameranın başına gider ancak o esnada yanında kendisinden başka kimse bulunamaz. Bu süreç içerisinde kendisine itiraz edecek oyuncu ya da teknik adamlar sarı ya da kırmızı kartla cezalandırılır.



VAR Kararları
Video Yardımcı Hakem uygulamasının devreye gireceği belli başlı pozisyonlar vardır. Maç esnasında atılan bir golden önce ihlal olup olmadığına bakılır. Eğer varsa bu kameralar sayesinde tespit edilir ve ona göre karar aşamasına gelinir. Bir penaltı pozisyonunda 9 kusurlu hareketten birini tespit ederek beyaz noktayı gösteren bir hakem tereddütte kaldığı zamanda VAR ile bu pozisyonu kameradan tekrardan izleyerek kararını değiştirebilir.

Yanlış bir oyuncuya maç içerisinde sarı ya da kırmızı kart veren bir hakem VAR’dan yardım alarak bir hata varsa bunu düzeltebilir ya da gösterdiği kartı geri alabilir.

VAR Nasıl Çalışır?
VAR sistemi, video odasında bulunan ve önceden tespit edilen hakemler tarafından kontrol edilir. Maç içerisinde yaşanan sıkıntılı pozisyonlarda maçın hakemi VAR odasından kendisine daha önceden verilen kulaklık yardımı ile temas kurar ve içeriyi bilgilendirir. İhlal olup olmadığını inceleyen VAR odasındaki hakemler maçın hakemine gerekli olan bilgileri aktarır.

Eğer bir inceleme gerektiği takdirde maçın hakemi de tereddütte kaldıysa VAR kamerasından görüntüyü birkaç kez izleyerek kararını ona göre verir. Bu sayede ciddi bir hatanın önüne geçilerek maçın gidişatı yeniden normal seyrine dönüştürülür.