Alt Extremite Damarları
Alt Extremite Arterleri:
A.iliaca externa, A. femoralis, A. poplitea, A. tibialis anterior, A. tibialis posterior.
[https://tipnotlari]
A.İliaca Externa:*A.iliaca interna’dan daha kalındır. M.psoas major medial kenarı boyunca uzanır. Lig. inguinale’nin altından Lacuna vasorum’dan geçer. Trigonum femorale ve Canalis adductorius’ta A. femoralis olarak devam eder.*Dalları:*A.epigastrica inferior, A.circumflexa ilium profunda.*A.epigastrica inferior:*lig. inguinale’nin yukarısında A.iliaca externa’dan ayrılır. Fascia transversalisi delerek rectus kılıfı içinde yukarı doğru uzanır. A.epigastrica superior dalları ile anastomoz yapar. Parietal peritonun üzerinde kıvrılması ile Plica umblicalis lateralisi yapar. Direk inguinal fıtıkların medialinde, indirek inguinal fıtıkların lateralinde yer alır.*A.circumflexa ilium profunda:*lig. inguinale’nin yukarısında a.iliaca externa’ nın lateral tarafından ayrılır. Lig. inguinale arka tarafında spina iliaca anterior superior’a doğru uzanır. Fascia transversalis ve m.transversus abdominis’i deler. A.gluteus superior ve a. iliolumbalis’ in dalları ile anastomoz yapar. M.transversus abdominis ve m.obliguus internus’ u besler.
A.Femoralis:*A.iliaca externa lig.inguinale’nin arkasından lacuna vasorum’a geçerken A.femoralis adını alır. İlk yarısı trigonum femorale’ de diğer yarısı canalis adductorius içerisindedir. İlk bölümü v.femoralis ile birliktedir ve vagina femoralis ile sarılıdır. A.femoralis’in projeksiyonu; spina iliaca anterior superior ile tuberculum pubicum’un orta noktası veya lig. inguinale orta noktası, tuberculum adductorium birleştiren çizginin proximal 2/3’ü.*Vagina femoralis (femoral kılıf):*ön tarafta fascia transversalis, arka tarafta fascia iliaca’nın devamı şeklindedir. A.femoralis, v.femoralis, n.genitofemoralis’in femoral dalının etrafını sarar. Medial duvarını v.saphena magna deler.*Canalis femoralis:*tabanı yukarıda bulunan bir koni şeklindedir. Taban kısmına annulus femoralis denir. Önde lig. inguinale, arkada lig. pectinale, medialde lig. lacunare, lateralde v.femoralis bulunur. Erkeklerde funiculus spermaticus, kadınlarda lig. teres uteri bulunur. Annulus ön kenarının hemen yukarısından geçer. Femoral fıtık (hernia femoralis) organların annulus femoralis’ten canalis femoralis içerisine sarkmasıdır.*Trigonum femorale (scarpa üçgeni):*uyluğun ön yüzünün üst kısmında yer alır. Yukarıda lig. inguinale, lateralde m.sartorius iç kenarı, medialde m. adductor longus iç kenarı yer alır. Tabanını m.iliacus, m.psoas major, m.pectineus ve m.adductor longus oluşturur. İçerisinde A.V.N. femoralis ve dalları bulunur.*Canalis adductorius (hunter kanalı):*yukarıda trigonum femorale tepesinden başlar. Aşağıda m.adductor magnus alt ucundaki hiatus adductorius’ta sonlanır. M. vastus medialis ön dışta, M.adductor longus ve m.magnus arkada, lamina vasadductoria medialde yer alır. İçerisinde A.V.femoralis, n.saphenus, n.obturatorius’un son kısmı yer alır.*Dalları:*A.epigastrica superficialis, A.circumflexa ilium superficialis, A.pudenda externa superficialis, A.pudenda externa profunda, A.profunda femoris (A.circumflexa femoris medialis, A.circumflexa femoris lateralis, Aa. perforantes).
[https://tipnotlari]
Kollateral Dolaşım:*1-A.glutea superior, A.glutea inferior (A.iliaca interna), A.circumflexa femoris lateralis (A.profunda femoris).*2-A.obturatoria (A.iliaca interna), A.circumflexa femoris medialis (A.profunda femoris).*3-A.pudenda interna (A.iliaca interna), A.pudenda externa profundus (A.femoralis).*4-A.circumflexa ilium profunda (A.iliaca externa), A.circumflexa ilium superficialis (A.femoralis).
A.Poplitea:*A.femoralis, canalis adductorius’tan çıktıktan sonra a.poplitea adını alır. Fossa popliteada m.popliteus’ un alt kenarına kadar uzanır. Burada terminal dallarına ayrılır; A.tibialis anterior, A.tibialis posterior.*Fossa poplitea:*diz ekleminin arkasındadır. Eşkenar dörtgen şeklindedir. Sınırları; üst dış M.biceps femoris, üst iç M.semitendinosus, üst iç M.semimembranosus, alt dış M.gastrocnemius caput lateralis, alt iç M.gastrocnemius caput medilais. Fossa poplitea içindeki yapılar; A.poplitea, V.poplitea, N.tibialis, N.peroneus communis, V.saphena parva, N.cutaneus femoris posterior.*A.poplitea dalları:*A.superior lateralis genus, A.superior medialis genus, A.media genus, Aa.surales, A.inferior lateralis genus, A.inferior medialis genus.
[https://tipnotlari]
A.Tibialis Anterior:*A.popliteanın terminal dalıdır. Membrana interossea crurisi delerek bacağın ön tarafına geçer. Fibula başının medialinden geçer. N.fibularis profundus ile seyreder. Ayak sırtında A.dorsalis pedis adını alır.*Dalları:*A.recurrens tibialis posterior, A.recurrens tibialis anterior, A.malleolaris anterior lateralis, A.malleolaris anterior medialis.
A.Dorsalis Pedis:*Ayak bileğinden 1. metatarsal aralığa uzanır. A.metatarsalis dorsalis I ve A. plantaris profundus dallarına ayrılır.*Dalları:*A.tarsalis lateralis, Aa.tarsales mediales, A.arcuata, A.metatarsalis dorsalis I, A.plantaris profundus.
[https://tipnotlari]
A.Tibialis Posterior:*A.poplitea’nın uç dalı olarak başlar. Alt bölümde tibia’nın arkasında yer alır. Malleolus medialis arkasından ayak tabanına geçer. A. plantaris medialis ve lateralis’e ayrılır.*Dalları:*A.fibularis, Rr.malleolaris mediales, Rr. calcanei, A.plantaris medialis, A.plantaris lateralis.
[https://tipnotlari]
Alt Extremite Venleri:
Yüzeyel ve derin grup venler olarak ikiye ayrılır. Yüzeyel grup venler yüzeyel fasianın iki yaprağı arasındadır. Derin grup venler arterlerle birlikte seyreder. Derin grupta daha fazla olmak üzere kapakçık bulunur.
[https://tipnotlari]
Yüzeyel Venler:*V.saphena manga:*vücuttaki en uzun vendir. V.marginalis medialis olarak başlar. V.femoralis’e açılır. Bacağın medial yüzünde N.saphenus ile birlikte uzanır. Hiatus saphenustan geçerek V.femoralise açılır.*V.saphena parva:*V.marginalis lateralis’in devamı şeklindedir. Fibula dış malleolunun arkasından geçer. Fossa popliteaya doğru uzanır. M.gastrocnemius’un iki başı arasından geçer. V.popliteaya açılır.
Derin Venler:*Vv.digitales plantares, Vv.tibiales posteriores, Vv.tibiales anteriores, V.poplitea, V.femoralis.