Cevap: Börü Tonga'nın Otağı
 

Yunanistam savunma bakanı Türkiye ile çatışmaya hazırız demiş..Yahu tarih sahnesinden sileriz sizi hatırlayan kalmaz hangi akla hizmet bir şey yokken böyle açıklama yapıyorsunuz. İt dağa küsmüş dağın haberi olmamış

Cevap: Börü Tonga'nın Otağı
 

Ayıptır söylemesi ekim-kasım gibi sanırım telefon aldım 2.800'dü. Sonra 2.600'e düştü dolar 7 TL yi görünce baktım 3000 TL olmuştu. Şimdi baktım 3.500-3700 arasında. Ekstradan 1 yıl daha garanti eklemişler. Getirilen vergiler etkisi de büyük tabi.

Cevap: Börü Tonga'nın Otağı
 

Cengiz Han'ın, Harzemşahlar Devleti'ni Adeta Sinirden Köpürerek Yıkışının Hikayesi
Cengiz Han, bir elçi krizi sonrası Orta Asya'daki Harzemşahlar'a kızgın bir sefer düzenler ve olanlar olur...

"hey cengiz, sen koca bir çılgınsın"
konu: cengiz han'ın harzemşahlara saldırısı, vali inalçuk'u ibretlik bir ölümle cezalandırması, ve ardından gelen kanlı istilanın hikayesi...

1218 yılında, 450-500 kişilik ticari bir moğol kervanı otrar şehrine gelir. şehrin valisi olan inalçuk, kervanın içinde moğol casusları olduğu gerekçesiyle herkesi tutuklar. burada esas amacı kervan mallarına indragandi yapmaktır. olay hakkında bilgilendirilen dönemin harzemşah hükümdarı sultan 2. muhammed, hepsinin öldürülmesini emreder. emir gerçekleştikten sonra da kervanın malları buhara'ya götürülüp satılır. bir şekilde kurtulmayı başaran moğol tüccarlarından biri deve tepesinde kaktüs suyu içe içe ülkesine döner ve durumu cengiz han'a bildirir. bunun üzerine cengiz han, sultan 2. muhammed'e inalçuk'un cezalandırılması -öldürülmesi- ve mallarının iadesi talebiyle elçi yollar. sultan'ın buna tepkisi ise elçinin kafasını kesip, yanındaki iki yarenin sakallarını traşlamak olur. adeta "senin mallar davuk oldu, döner yapıp yidik" demiş ve kesik başlı gövel elçiyi köse yarenlere emanet edip postalamıştır (kışkırtmaya bak, yuh).


1219 yılında şehre varan cengiz han ve yaklaşık 150.000 kişilik ordusu 5 ay boyunca kuşatmayı sürdürür ve nihayet dış duvarları aşıp şehir merkezine -iç kaleye- varır. inalçuk "vadıfakemayduinghiyırmeen?" (what the fuck am i doing here man) diye düşünen dertli neferlerinin kaledeki savunmasıyla 1 ay kadar daha dayanır fakat sonunda kıskıvrak yakalanır. cengiz han'ın provokasyondan ve kuşatma yorgunluğundan öfkesi iyice kabarmıştır artık. inalçuk'un halkının gözü önünde idam edilmesi için gümüş getirtir ve meydanda eritip inalçuk'un gözüne gözüne ve kulaklarına kulaklarına döktürür (oha).

olayların korkusuna kapılan sultan ise sessiz sedasız kaçmayı başarır. cengiz han hemen general subutay'ı görevlendirir ve emrine 20.000 asker vererek sultan'ı yakalamasını emreder. yine de sultan nasıl bir göt korkusuyla kaçtıysa yakalanamaz ve hazar denizi'nde, gizlendiği bir adada belirsiz bir tarihte ölür (yine de ölümü 1220 kabul ediliyor). efendim, bu adanın ismi abaskun'dur (ya da abaskun isimli bir kıyı semtine çok yakındır) ve günümüzde mevcut değildir. teoriye göre 14. yy'de hazar denizi'nin -muhtemelen büyük bir deprem neticesinde- aşırı yükselmesi sebebiyle abaskun adası da eriyip gitmiştir.

özel not: bu su taşkını öyle büyük boyuttadır ki, 13. yy'de bakü koyundaki bir adaya inşa edilen büyük sabail kalesi suların yükselmesiyle tamamen yok olur; suların yavaş yavaş çekimesiyle 18. yy'de tekrar ortaya çıkar (vay anam vay).

Cevap: Börü Tonga'nın Otağı
 

Bir Çömlek Külle İsyancılara Karşı Koyarak II. Mahmud'un Hayatını Kurtaran Kadın: Cevri Kalfa
Tarih hikayelerinde kahramanlar hep erkek mi olur sanıyorsunuz? Osmanlı tahtını cesareti ve zekasıyla kurtaran bu kadın Osmanlı İmparatorluğu'nun önemli figürlerinden biri.


cevri kalfa'nın tarih kitaplarında II. mahmut'un hayatını kurtarması şu şekilde anlatılır
"alemdar mustafa paşa, 28 temmuz 1808’de 15 bin askeriyle sarayı bastığında devletin başında 2. mustafa bulunuyordu ve bu makama ihtilalle gelmişti. tahttan indirilen 3. selim ise haremdeki odasında hapisti. alemdar’ın gelişiyle eski padişahın tahta çıkarılacağını tahmin eden 2. mustafa, sultan selim’le kardeşi şehzade mahmud’un katlini emretti. katiller, sultan selim’in üzerine hücum ettiğinde, zarif ruhlu padişah, elindeki ‘ney’le karşı koymaya çalıştıysa da başarılı olamadı. bu sırada anber ve hafız isa ağalar, 23 yaşındaki genç şehzadeyi merdivenden üst kata çıkardı. silahlı adamlar, peşlerinden yetişmek üzereydi ki, umulmadık bir şey oldu. haremin gediklilerinden cevrî kalfa, hamam külhanından kaptığı bir tas dolusu külle merdivenin başını tuttu; gözü dönmüş adamların üstüne avuç avuç serpmeye başladı. anber ve isa ağalara da talimatını verdi: “damdan kaçırın, damdan.” aşağıdakiler gözlerini ovuştururken, şehzade mahmud, sarayın kubbelerine çıkmıştı bile. haremden kuşhane’nin damına geçen şehzade, kuşaklarla birbirine bağlanan iki merdivenle enderun avlusuna indirildi. çıplak ayaklarına acele ile koğuşuna kaçan enderunlulardan birinin kapı önünde bıraktığı pabuçlar geçirildi. III. selim’in arz odası önünde yatan cesedinin yanına götürüldü. yardıma koşmak üzere kapıyı kırdıran alemdar da sâbık padişahın ancak soğuk yüzüne yetişebilmişti. ileriden gelen şehzadeye bakıp rumeli şivesiyle sordu: “a be bu çucuk da kimdir?” sultan mahmud-ı adlî, tahta bu olayla cülûs etti. ve hayatının kurtulmasına, dahası ikbaline sebep olan kahraman kadını unutmadı. hazinedarbaşılığına getirdi. amel defteri kapanmasın diye divanyolunda sıbyan mektebi, üsküdar’da cami yaptırdı. (bkz: cevri kalfa camii)"

bu olay sonrasında II. mahmut padişah olunca ne hayatını kurtaran bu cesur kadını, ne de onu öldürmek isteyen yeniçerileri unutmamıştır
son derece zor gözüyle bakılmasına rağmen, yeniçerileri ortadan kaldırmış; cevri kalfayı ise , saltanatından hemen sonra harem hazinedarlığına getirmiş. ardından büyük çamlıca'da özel bir köşk ve geniş bir arazi tahsis ederek, aynı araziden çıkan kaynak suyunu ‘cevrî kalfa suyu’ adıyla üsküdar’a getirtmiş; icadiye’de bir çeşme yaptırarak oradan akmasını sağlamış. ve yine üsküdar'da adına camii yaptırmış. cevri kalfa'nın vefatından hemen sonra sultan mahmut'un onbir yıl önce yaşanan vakaya karşı vefasını göstererek cevri kalfa sıbyan mektebi ve çeşmesini de yaptırmış. bununla da kalmayıp cevri kalfa'yı fatih sultan mehmed türbesinin bitişiğinde bulunan, II. mahmud‘un annesi nakşidil sultan’in türbesi içine defnetmiş, yani kendi annesinden ayrı tutmamıştır.




ikinci mahmut, yapılan iyiliği de kötülüğü de unutmayan; vefalı, sağlam adammış kısacası. böyle insanları bulmak zor. neyse konumuza dönecek olursak,

sultanahmette divanyolu caddesi üzerinde bulunan mektep, istanbul sıbyan mekteplerinin en büyüğüdür.


iki kattan ve on odadan meydana gelen mektebin geniş bir ön cephesi vardır. yuvarlak kemerli, tek yüzlü duvar çeşmesi de bu ön cephede bulunmaktadır. zaman içerisinde sıbyan mektebi, kız sanat mektebi, matbaacılık okulu, adliye binası ve ilkokul olarak kullanılmış. 1985 yılından bu yana ise türk edebiyat vakfı’na tahsis edilmiş. restorasyondan sonra alt katı cafe olarak düzenlenmiş. cafe iki salon halinde; biri ahmet hamdi tanpınar salonu, diğeri yahya kemal beyatlı salonu olarak düzenlenmiş. istanbul'a gidince uğramak lazım.

Cevap: Börü Tonga'nın Otağı
 

Türlü Efsanelere de Konu Olan 1700 Yıllık Tarihi Yapı: Çemberlitaş Sütunu
Yanık Sütun veya Konstantin Sütunu olarak da bilinen Çemberlitaş Sütunu hakkında bilgiler.


ms 330 yıllarında başkentin roma'dan istanbul'a nakli sebebiyle şehrin ikinci tepesindeki büyük meydanın ortasına imparator konstantin şerefine dikilen sütundur çemberlitaş. forum konstantin diye bilinen meydanın etrafı da sütunlu galeriler ile çevrilmişti. çemberlitaş, "yanık sütun" veya "konstantin/stavros sütunu" olarak da bilinir.


orijinalinden daha kısa hali günümüze gelebilmiştir. eskiden sütunun tepesinde imparator konstantin'in güneş tanrısı pozundaki heykeli bulunurdu. sütunun porfir blokları zamanla çatladığı için demir çemberlerle çevrilmiştir. sütunun dibindeki küçük bir oda da hristiyanlığın ilk dönemlerine ait kutsal emanetler odası bulunduğuna inanılıyor.

çemberlitaş, divan yolu üzerinde yer alır. roma apollon tapınağı'ndaki çemberlitaş sütunu 1. konstantin tarafından istanbul'a getirilmiştir. tepesindeki heykelin yıldırım düşmesiyle parçalanması üzerine yerine mermer bir haç konulmuş fakat osmanlı döneminde bu haç indirilmiştir. sultan 2. mustafa sütunu çemberlerle sağlamlaştırmıştır ve şu an üzerinde bulunduğu kaideye inşaa ettirmiştir.yüksekliği 35 metredir.

bizans'ın pagan inanışında sütunlar, hükümdarların veya tanrıların gücünü simgeliyordu. bu yüzden istanbul'un çeşitli yerlerine sütunlar dikilmiştir. bu sütunların altına da kutsal kabul edilen eşyalar gömülüyordu. bu sütunun altında da nuh'un asası, musa'ya su veren taş, isa'nın dağıttığı kutsal ekmeğin kırıntıları, isa'nın mezarından toprak, isa'nın gerildiği çarmıhın ve tırnaklarının parçaları, süleyman'ın yedi kollu şamdanı gibi kutsal şeyler gömülmüş.

sütunun orijinal halinde tepede güneş tanrısı helios olarak betimlenmiş bir konstantin heykeli varmış. pagan inanış yerini hristiyanlığa bırakınca, bu heykelin yerini de büyük bir haç almış. 1453'te istanbul'un fethiyle başlayan değişime kurban gitmiş bu haç da. camiiye çevrilen birçok kilisenin kaderini paylaşmış ve kaldırılmış. yerine de bir şey konmamış. bu sütun zamanla eskidiği için güçlendirmek için etrafı çemberlerle sarılmış. böylece olmuş bizim çemberlitaş. ayrıca bir yangına maruz kaldığı için rengi değişmiş ve yanık sütun olarak da anılmış. bunları bilmeden yanından geçtiğim uzunca bir süre 328 yılında dikilen bu sütuna anlam verememiştim. verebilmeniz dileğiyle.

Cevap: Börü Tonga'nın Otağı
 

Dün sosyal ağ filmini izledim. Mark gerçekten böyle kibirli, kindar ve fikir hırsızı biri mi bilmiyorum ama tamamen öyle göstermişler. Davalar zaten doğru olaylar ama beni şaşırttı buna izin vermesiyle..

Cevap: Börü Tonga'nın Otağı
 

Ayasofya'nın müze olarak kalmasını istiyordum ama camii olarak tekrar açıldı. Bir kesim harala güreel camii olsun diyordu bizler müze kalsın diyordum. Müze kalsın diyenlerde şimdi demediklerini bırakmıyorlar. Burayı bazı kesim camii olarak kutsal görüyor anladığım kadarıyla. Siz niye müze olarak kutsal görüyorsunuz ben onu anlamıyorum. Ben müze olsun diyordum lakin olmayınca da camii olmasının benim açımdan önemi olmadığını anladım. Camii olduysa gider namazımızı kılarız. Benim açımdan tarihi bir yerden başka bir şey değil.

Cevap: Börü Tonga'nın Otağı
 

Ayasofya'nın yankıları tüm dünyada farklı oldu. Asıl olarak ortodosk kilisesiydi ama bir dönem haçlı seferleri nedeniyle yağma yapılıp işgal edilmiş ve katolik kilisesi olmuş. Papa'da acı içindeyim ayasofyayı görünce diye açıklama yapmış. Gel gelelim Papa dediğimiz kişi sadece Katoliklerin papası. Kendi eziyet çektirdiklerini düşünse böyle acı çekerler mi ? Sanmıyorum.

Yunanistan ise Atatürk'ün evini soykırım müzesi yapmak istemiş. Şaşırılacak bir şey değil. Adamların kutsal gördüğüne saldırırsak böyle sonuçlar çıkacağını Cumhurbaşkanı da zamanında söylemişti. Ki bununla da kalmayacak. Kalan tarihi camiilerimiz varsa doğu avrupa'da onları da kiliseye çevirirler. Veya yeni camiileri çevirirler. Sen böyle yaparsan onlarda böyle yapar. Sonra kalkta laf söyle.

Mescid-i Aksa'ya yarın bigün İsrail yine girişleri yasaklarda sinangoga çevirirse ne diyebilicez ? hiç bir şey diyemeyiz.

Camii olması sana bana sıkıntı değil de genel olarak sıkıntı..

Cevap: Börü Tonga'nın Otağı
 

Harry Potter'daki Altın Snitch'in İsminde Pek Fark Edilmeyen İnce Ayrıntı
JK Rowling yine ince görmüş: Harry Potter (Wizarding World) evrenindeki quidditch sporunda, yakalanması halinde maçı bitiren altın snitch'teki göndermeyi inceleyelim.


altın snitch’in kelime anlamını yeni idrak ettim
snitch ingilizce’de ispiyoncu, haber veren anlamına geliyor.

snitch’in ten hafızası var, bu nedenle her maçta yeni bir snitch kullanılması gerektiği gibi, maç başlayana kadar onu yapan kişi dahil eldiven giymek zorunda kalıyor. böylece snitch, ilk kim tarafından yakalandığını ispatlayabilmek için, başka bir deyişle maçı kimin sonlandırdığını tespit edebilmek için kendisine dokunan kişiyi tabiri caizse ispiyonluyor.

ayrıca ölüm yadigarları’nda rufus scrimgeour’un dediği gibi, içinde küçük nesneleri saklamak için çok müsait. böylece diriltme taşı gibi küçük bir nesneyi gözden uzak tutmak için ideal, sadece ten hafızası kullanılarak açılıp kapanabiliyor.

dumbledore da bu özellikten faydalanarak bu snitch’i harry’e miras bıraktı. sihir bakanlığı bir aydan daha uzun bir süre bu snitch’i açmaya çalıştı ama açamadı, çünkü ten hafızasına ilişkin tılsımı çözemedi. peki dumbledore nasıl açtı? mürver asa veya dumbledore’un gelmiş geçmiş en iyi büyücü olması bence bu soruyu uygun şekilde yanıtlamıyor.


yine de rowling’in küçük kelime oyunlarına bayılıyorum. bunu da 20 senedir düzenli aralıklarla harry potter okuyan biri olarak yeni fark etmiş olmamı şiddetle kınıyorum.

Entrika Dolu Bir Hikayeyle Tahta Çıkan Kekeme Bizans İmparatoru: II. Mihail
 

II. Mihail kimdir? MS 770-829 tarihleri arasında yaşayan ve 9. yüzyılda eceliyle ölen ilk Bizans imparatoru olan bu şahsiyeti inceleyelim.


ii. mihail, athinganoi kökenli, yani yarı yahudi yarı hıristiyan bir anadolu ailesinden gelmekte olan ve m.s. 820 ile 829 seneleri arasında doğu roma imparatorluğu tahtına oturmuş imparator. amorium doğumlu olduğundan frigyalı ya da amoryalı mihail olarak da bilinir.

tahta çıkışı inanılmaz bir hikayedir. senelerce güç birliği yaptığı, kızıyla evlendiği ve kendisi sayesinde kayda değer bir asker haline geldiği türk kökenli general bardanes tourkos'u ilk fırsatta sırtından vurup daha sonra v. leon olarak tahta çıkacak olan ermeni general levon yesh ile hareket etmeye başlamış ve v. leon taç giydikten sonra da onun sadık bir komutanı olmuştur.

ancak, huylu huyundan vazgeçmemiş ve ilerleyen senelerde v. leon ile baldızını boşadığı için arası bozulan mihail, bir darbe planlamıştır. ne var ki bu darbeden haberi olan imparator, mihail'i noel'den bir gün önce yakalatmış ve zindana attırmıştır. imparator, gaspçıyı noel esnasında öldürmenin uğursuzluk getireceğine inanarak infazı birkaç gün ertelemiştir. noel sonrası öleceği günü bekleyen mihail'in yandaşları ise bu sırada boş durmamış ve noel günü ayasofya'daki kilise korosunun arasına karışarak bir anda hançerlerini çıkarıp v. leon'u oracıkta öldürmüşlerdir. bunun üzerine trajikomik bir şekilde zindanın anahtarları bulunamamış ve mihail saatlerce zindanda kalmaya devam etmiştir. daha sonra zindanın anahtarı bulunmuş, ancak bu kez de mihail'in ellerindeki kelepçenin anahtarı bulunamamıştır. mr bean tadındaki bu anlardan sonra nihayet mihail'e taç giydirilebilmiş, lâkin tahta çıkışında gerçekleşen bu talihsiz, trajikomik ve hatta adeta kötü bir komedi filminden fırlamış gibi duran olaylar zinciri peşini bir daha neredeyse hiç bırakmamıştır.

820 senesinde tahta çıkar çıkmaz anadolu'daki en önemli komutanlardan slav thomas, isyan bayrağını açmış ve doğu roma donanmasının büyük ölçüde yok olacağı iki buçuk senelik bir iç savaş patlak vermiştir. bu savaşı, ancak krum'dan sonra tahta çıkan bulgar hanı omurtag'ın askeri desteğiyle sona erdirebilen ii. mihail, savaş esnasında trakya'daki pek çok toprağın kullanılmaz hale gelmesi sebebiyle yüz binlerin konstantinopolis'e doğru göç etmesini de engelleyememiştir ve o dönem için çok ciddi sayılabilecek bir insanlık krizi baş göstermiş, 824 ve 825 senelerinde konstantinopolis'e ulaşmaya çalışırken 20 binden fazla insan yollarda telef olmuştur.

fakir bir aileden geliyor oluşu, saray adabını bilmeyişi, kökenlerinde yahudi gelenekleri bulunuşu ve kekeme oluşu gibi sebeplerle konstantinopolis halkı ve saray erkânı tarafından hep dalga konusu olmuş bir imparator olan ii. mihail döneminde girit de endülüslü korsanlara kaybedilmiştir. akdeniz'in ege denizi'ne açılan kapısı konumunda bulunan girit, slav thomas ile yaşanan iç savaşta yitirilen 400 gemilik dev donanmanın artık var olmayışının da etkisiyle birlikte özellikle hatırı sayılır bir kayıp olmuş ve imparatorluğun uzun bir süre denizden arap akınlarına karşı koyma şansı kalmamıştır. yaklaşık 150 sene boyunca doğu roma kontrolünden çıkan ada, ancak 961 senesinde yeniden imparatorluk bünyesine katılabilmiştir.

sicilya'nın kaybedilmesi de kendisinin hükümdarlığı döneminde başlamış ve 878'e kadar irili ufaklı arap ve berber akınlarının sonucunda ada, doğu roma kontrolünden çıkmıştır.

ikonoklazm destekçisi olan ii. mihail'in ikonofil din adamlarına pek de müdahale etmediğini ve onlara karşı oldukça hoş görülü bir tavır takındığını belirtmek gerekiyor.

829 senesinde ölen ve yerini oğlu theophilus'a bırakan frigyalı mihail, dokuzuncu yüzyılda savaş ya da darbe sebebiyle değil, doğal sebeplerden ölen ilk roma imparatoru olmuştur. bu bilgi, bilhassa konstantinos kopronimos'un 775 senesindeki vefatı sonrasında saray entrikalarından, bulgar ve arap akınlarından ve dini iç çatışmalardan kafasını kaldıramayan imparatorluğun nasıl istikrarsız bir dönemden geçtiğinin bir ispatı gibidir.